Najwažniše europske wólby
Drje najwažniše wólby parlamenta w Europje wočakuja zajutřišim, njedźelu, w Madźarskej. Prěni króć po lěće 2010 njeje wuzamknjene, zo wjelelětny ministerski prezident Viktor Orbán swojemu politiskemu wužadarjej – tónraz Péterej Magyarej – podleži.
Zajimawe je, zo su tele wólby za Europu poprawom wažniše dyžli za Madźarow, dokelž pokazaja wšitkim europskim „połdemokratijam“ směr, kotryž na kontinenće hižo mamy abo kiž nam hižo bórze hrozy. Orbán je mjenujcy stworićel tak mjenowaneje iliberalneje demokratije. W běhu šěsnaće lět swojeho knježerstwa je sej wšitke medije podrjadował, nawod wuznamnych firmow mjez swojimi přiwuznymi rozdźělił a so z „čornej wowcu“ Europskeje unije stał, dokelž pěstuje na přikład přećelsku politiku napřećo Ruskej. Wón pokazuje puć knježerjam w Serbiskej, Bosniskej, Słowakskej, Čěskej ... ale nic jenož tam. Pola Orbána pytaja inspiraciju tež Donald Trump, francoscy nacionalisća Marine Le Pen abo němska AfD. Woni (a druzy) prócuja so rozumić, kak je móžno, sej cyły stat podrjadować, tak dołho wuspěšnje knježić a kóžde wólby z wustawowej wjetšinu dobyć.
Skutkowanje wjerchowki wuzběhnyli
To a tamne (10.04.26)
Wjace hač 300 nakupowanskich wozyčkow pokradnył a wikowarjej šrota předał je 58lětny w Mannheimje. Škoda wučinja 70 000 eurow, policija zdźěla. Podhladneho běchu předwčerawšim, srjedu, lepili, jako na parkowanišću nakupowanišća wozyčki do swojeho awta tykaše. Dalše wozyčki bě sej hižo za transport nabok stajił. Policija zwěsći, zo je muž hižo sta wozow spakosćił. Wikowarja, kiž je wozy kupował, njejsu hišće wuslědźili.
Dźěćo je na kromje awtodróhi žona njedaloko Hamburga porodźiła. Wuchowansku słužbu běchu „na wosebite zasadźenje“ na A 23 wołali. Jako wohnjowa wobora dojědźe, běchu lěkarjo a policija hižo na městnje. Wohnjowi wobornicy na kromje jězdnje stejace awto zawěsćichu a při zastaranju maćerje a dźěsća pomhachu. Wobeju dowjezechu do chorownje.
Rezerwisća měli zwučować
Berlin (dpa/SN). Prawidłowne zwučowanja rezerwistow zwjazkoweje wobory žada sej předsyda zakitowanskeho wuběrka zwjazkoweho sejma Thomas Röwekamp. „W tuchwilnym wěstotnym połoženju njemóžemy sej rezerwu dowolić, kotraž jenož dobrowólnje funguje“, rjekny politikar CDU nowinarjam. Aktualnje dyrbja rezerwisća kaž tež jich dźěłodawarjo swoju zwólniwosć wuprajić, zwučowanje rezerwistow zmóžnić. „Takle njemóžemy w padźe krizy abo wójny planować.“
Lědma hišće azyl za Syričanow
Berlin (dpa/SN). Próstwy ludźi ze Syriskeje wo azyl w Němskej mjeztym zwjetša wotpokazuja. Tole wuchadźa z wotmołwy zwjazkoweho knježerstwa na parlamentariske naprašowanje. Loni su jenož pjeć procentam wšěch próstwow přizwolili. Přisłušnicy nabožnych mjeńšinow rozprawjeja přiběrajcy wo diskriminaciji w Syriskej. Lěwica w zwjazkowym sejmje na to pokazuje, zo je połoženje mjeńšinow w Syriskej tež po powalenju stareho režima njespokojace.
Klöckner wopyta Baltikum
Pomocnicy pytaja w rozwalinach bydlenskich domow w měšćanskej ...
Trump wot NATO přesłapjeny
SPD šwika ministerku CDU
Berlin (dpa/SN). W zwisku z debatu wo móžnych wolóženjach šoferow wysokich płaćiznow bencina a diesela dla je SPD hospodarsku ministerku Katherinu Reiche (CDU) wótrje kritizowała. „Mam sprawnje prajene zaćišć, zo Katherina Reiche wobydlerjow jich dóńtej přewostaja“, rjekny prěni parlamentariski jednaćel frakcije SPD w zwjazkowym sejmje Dirk Wiese. Ministerce njeje wočiwidnje wědome, kajka kriza Němsku při wospjetnym přiwótřenju połoženja wočakuje, Wiese rjekny. „Dyrbi so nuznje něšto stać. Hospodarska ministerka pak dotal ničo nječini.“
Wot unije CDU/CSU namjetowane zwyšenje pawšale za dojězdźowarjow nima SPD za dosahace.
Hormuski přeliw dale zawrjeny
Teheran (dpa/SN). Iran chutnje wo tym rozmysluje, dojednany dwaj tydźenjej trajacy přiměr z USA dočasa wupowědźić. Přičina su najnowše masiwne nalěty Israela na Libanon, při kotrychž je wčera wjace hač sto ludźi žiwjenje přisadźiło. Nalěty měrjachu so na milicu Hisbollah, kotraž je kruće z Iranom zwjazana.
Runočasnje hrožeše Iran Israelej z dalšimi raketowymi nadpadami, jeli z nalětami na Libanon pokročuje. Mjeztym je Iran Hormuski přeliw zaso zawrěł, štož rani dojednanje z USA.
Tež generalny sekretar UNO António Guterres je nalěty Israela na Libanon zasudźił. Israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu kritiku wotpokazuje a twjerdźi, zo dojednanje wo přiměrje južny Libanon njepotrjechi. Iran wumjetuje Washingtonej, zo nalětam Israela na Hisbollah w Libanonje přihladuje, chiba zo hižo scyła žadyn wliw na Netanjahuwa a toho mustwo nima.
Iran a USA chcetej zajutřišim, sobotu, w pakistanskej stolicy Islamabadźe wo měrowym rozrisanju wuradźować.
Tež mjeńšinje zastupjenej
W Słowjenskej maja wosebity wólbny system za narodne mjeńšiny
Felice Zizu bu třeći raz jako zastupjer italskeje mjeńšiny do słowjenskeho parlamenta woleny. Italski dźenik „La Voce del Popolo“, kotryž w měsće Fiume/Rijeka wuchadźa, piše, zo bě sej z města Pola/Pula pochadźacy lěkar 42 procentow hłosow zdobył. 66,5 procentow 2865 wólbokmanych italskeje mjeńšiny bě so na wólbach wobdźěliło.
Słowjenska připóznawa dwě narodnej mjeńšinje: italsku a madźarsku. Woběmaj garantuja jedne sydło w słowjenskim parlamenće. Wólbokmani přisłušnicy mjeńšinow wola při wólbach parlamenta tuž dwójce: Jónu wobdźěla so na normalnych wólbach po stronach, z druhim wólbnym lisćikom wothłosuja, štó jich mjeńšinu w parlamenće zastupuje.
Madźarsku zhromadnosć budźe znowa Ferenc Horváth zastupować. Wón je sej 72,7 procentow hłosow zdobył a doby z tym před swojim napřećiwnym kandidatom Tomijom Horvatom. Tole zdźěli dźenik „Primorski Dnevnik“, kotryž w Triesće wuchadźa.
