Drježdźany (dpa/SN). Zapósłanc sakskeje SPD w Europskim parlamenće Matthias Ecke warnuje před wobšěrnym centralizowanjom zamołwitosćow w EU. Europska komisija chcyła při rozdawanju spěchowanskich srědkow přichodnje jenož hišće ze zastupjerjemi statnych knježerstwow jednać. Jednotliwe regiony bychu z tym wuzamknjene byli. „Z tym zo regiony wosłabiš, Europu njesylniš. Centralizuješ-li strukturnu politiku, zhubiš wid na to, hdźe sylnosć a móc Europy po­prawom nastawa“, Matthias Ecke wčera w Drježdźanach wuzběhny. Po jeho měnjenju wědźa regionalni zastupjerjo najlěpje, hdźe su kotre srědki trěbne. Naprawy dla, kotruž běše prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen loni namjetowała, by swobodny stat w nowej spěchowanskej dobje wot lěta 2028 hoberske sumy pjenjez přisadźił, sakski zapósłanc EU wujasni. W aktualnej spěchowanskej dobje dóstanje Sakska něhdźe 3,8 miliardow eurow europskeho spěchowanja. Přichodnje móhła tale suma wo 50 do 75 procentow niša być.

Załožba Bertelsmanna wčera „Monitor demokratije 2026“ předstajiła

Berlin (dpa/SN). Tež hdyž so w poslednich lětach husto wo njelěpšinach a rozpadźe liberalneho demokratiskeho systema rěčało – wobšěrna studija Załožby Bertelsmanna wujewja, zo je wjetšina wobydlerjow w Němskej tež dźensniši dźeń wo demokratiji přeswědčena. Při­wšěm mnozy jeje słabosće w praksy ­widźa.

„Tež hdyž su staćenjo deficity demo­kratije spóznawali a kritizowali, přičina za alarmizm to njeje“, praji jedyn z dweju awtorow studije „Monitor demokra­tije 2026“ Robert Vehrkamp, kotryž je ju wčera w Berlinje zjawnosći předstajił. „Problematiska je njespokojnosć jenož potom, hdyž ludźo demokratiski system zasadnje do prašenja stajeja – tute na­stajenje pak so mjez naprašowanymi w studiji scyła njejewi“, wón podšmórny. Wuslědki studije pohódnoća awtor ­jako „znamjo stability a reziliency demokratije w našim kraju“. Najebać to pak dyrbjeli so politikarjo nadal intensiwnje wo to prócować, zo demokratisku praksu wobstajnje polěpšuja, Vehrkamp poruča.

Po lěće čorno-čerwjeneje koalicije směmy bilancować. Sprawnje přiznawam: Olafa Scholza a jeho amplu dźeń a bóle paruju. Zwadow bě tehdy dosć. Dźensa pak jich tež mjenje njeje. A zwrěšćenych projektow je tohorunja dosć. Nazymje bjez reformow sćěhowaše nalěćo pod hesłom „dale kaž dotal“ a nětko měrimy so na lěćo, kiž wuhibki do přichoda staja. Dosć dźěła potajkim nastupajo rentu, socialne systemy, strowotu, hospodarstwo. A to su jeničce twarnišća nutřkowneje politiki. Kancler Friedrich Merz spyta so hižo wot spočatka swojeho zastojnstwa z wonkownej poli­tiku profilować, druhdy so samo zdawa, jako by wón wědomje z Němskeje ćěkał, zo njeby so tu ze swojimaj partneromaj w koaliciji rozestajeć trjebał. Stronsko­politiske zwady často trěbne reformy ­blokuja. Tole hižo přeco tak bě. Nětko pak su problemy tajke wulke (a telko pjenjez pobrachuje), zo njemóže sej naš kraj tajke zwady hižo dowolić.

Maximilian Gruber

Pod hashtagom „Wopušćimy X“ su frakcije a strony SPD, Zwjazka 90/Zelenych a Lěwicy zwjazkoweho sejma internetnu platformu za krótkopowěsće X Elona Muska ­demonstratiwnje wopušćili. „Mjezsobna wuměna je zakład politiskeje debaty. ­Platforma X pak přisporja dale a bóle jenož desinformaciju“, rěka w zdźělence ­zastupjerjow stronow. Na druhich plat­formach socialnych medijow pak wo­stanu strony nadal prezentne, woni wu­zběhnychu.

Hačrunjež płaćizny kakawa hižo wjacore měsacy spadowali, njejsu wulke zežiwi­dłowe koncerny swoje płaćizny za wudźěłki ze šokolady znižili. To praji nawoda drobnowikowanskeho koncerna REWE Lionel Souque w rozmołwje z magacinom „Der Spiegel“. Jako špatny přikład mjenuje w tutym zwisku konkretnje marki Milka, Lindt a Mondelēz.