Wot 30. junija hač do 1. julija 1951 bě w Bórkowach w Błótach Serbski kulturny swjedźeń. Po tym wuzběhowachu nowiny, zo jednaše so wo najwjetše narodne zarjadowanje w Delnjej Łužicy po Druhej swětowej wójnje, na kotrymž so něhdźe 30 000 ludźi wobdźěli. Na manifestaciji 1. pražnika na Bórkowskim sportnišću bě jako čestny hósć ministerski prezident młodeje NDR Otto Grotewohl přitomny. Nimo narěčow a spěwow bě masowa scena serbskeje młodźiny wosebity wjeršk: Něhdźe 400 porow předstaji ratarske dźěła wot nalěća hač do nazymy kaž tež serbske nałožki w běhu lěta. Choreografiju bě Sonja Šajbic, dźowka něhdyšeho wjelelětneho starosty Serbskeho Sokoła Jakuba Šajby-Dobrošćanskeho zestajała. Dokelž běch sam rejowar, podam někotre nadrobnosće: Do Błótow běchmy so z wosebitym ćahom z Budyšina hač do Choćebuza dóstali a wottam na wuskokolijowej železnicy (z „Gustu“, bohužel 1972 wottorhanej) błótowsku a najwjetšu wjes NDR docpěli. Spěwajo pochodowachmy hač k małemu přistawej, hdźež nas delnjoserbscy prócowarjo wokoło Karla Jordana wutrobnje witachu.

Wčera rano zabsolwowa posledni z hosćićelow swětoweho mišterstwa swój šěsnaćifinale, mjenujcy USA. Přećiwo Bosniskej a Her­cegowinje domjace mustwo lěpje do hry namaka. Z wjele wobsydstwom bula a wjacorymi móžnosćemi so US-Američenjo wjackróć wrotam přećiwnika bližachu a do połčasa samo nawjedowachu. Třělc wrotow Balogun pokaza sylny wukon, dyrbješe pak w druhim połčasu hrajnišćo wopušćić, dokelž wuhlada po hrubym foulu čerwjenu kartu. To woznamjenja, zo njebudźe wón we wosmifinalu sobu hrać směć. USA zwyšichu hišće na 2:0 a so z tym za přichodne koło kwalifikowachu. Wčera wječor hraješe naš susodny kraj Awstriska přećiwo Španiskej. Španičenjo, jedni z faworitow za titul swětoweho mištra, su so w běhu turněra stopnjowali, a so po słabym 0:0 přećiwo Kap Verde na prěnim hrajnym dnju zaso k starej sylnosći nawróćichu. Španiska namaka kaž wočakowane derje do hry a wukonješe zahe wulki ćišć. W 36. mjeńšinje faworića nawjedowanje přewzachu. Oyarzabal bě za swoje mustwo wuspěšny. Pedro Porro zwyši w 66. mjeńšinje z hłójčkowanym bulom na 2:0.

Lód z prawymi nudlemi – to drje hišće nichtó předawał njeje. W lodarni Cassata w Karlsruhe je wobsedźer Giuseppe Cimino tole nětko wuspytał. Za družinu „Al dente“ změša wón waniljowy lód ze spagetijemi a płodowej jušku. Wulki kumšt při tym je, nudle runje tak dołho warić, zo móža je ludźo přijomnje hromadźe z lodom jěsć. Cimino měni, zo je nowa kreacija zdobom hłowna jědź a dessert.

Dołho a doraznje bě bamž Leo XIV. z tym hrozył, nětko je wón šěsć měšnikow Piusoweho bratstwa ekskomunikował, po tym zo bě bratstwo ilegalnje štyrjoch nowych biskopow poswjećiło. Dweju biskopow, kotrajž běštaj tole přewjedłoj, a štyrjoch nowych biskopow je bamž „šismatiskeho akta“ dla ze zhromadnosće katolskeje cyrkwje wuzamknył. Cyłe bratstwo je zadźerženja dla porokował.

Bahnojta delta Dunaja a jeje wokolina w dźensnišej Rumunskej bě jedna z kónčin, do kotrychž su po nabožinskim rozdwojenju ruskeje prawosławneje cyrkwje kónc 17. lětstotka tak mjenowani „starowěrcy“ wućeknyli a tam swoju wěru wobchowali. Poněčimnje wutworichu tak słowjansku etnisku skupinu Lipowanow.

W mjenowanej 3 450 kwadratnych kilometrow wulkej wotležanej kónčinje rozhałžkowanych wódnych kanalow a płonych sćinowych kupow namakamy hač do dźensnišeho wosebity staroruski swět. W jeho materielnej kaž tež duchownej kulturje su sej dźakowano izolaciji nimo wosebiteje „starowobrjadneje“ prawosławneje wěry wuchowali cyły rjad archaiskich zjawow ruskeje kultury – swojorazne nałožki, drastu, architekturu. Tradicionelne wašnje zežiwjenja mjeńšiny stej rybyłójenje a předźěłanje sćiny; w nowšim času je to tež turizm.