Zapósłane (28.11.25)

Freitag, 28. November 2025 geschrieben von:

Skóržba wotpokazana – ničo pak nje­zhubjene!, piše dr. Peter Kroh z Neubrandenburga, wnučk a biograf Jana Skale:

Zapósłane (25.11.25)

Dienstag, 25. November 2025 geschrieben von:

Tomaš Domaška piše: „Dodźerža wětrniki, štož slubja?“

W rozmołwach a z nowinskich při­noškow zhonich, zo přemysluje gmejna Chrósćicy wo hoberskich (něhdźe 250 metrow wysokich) wětrnikach. Zawěsće z dobrym wotpohladom, energiju z mnohostronskich žórłow čerpać. Nimo toho njeda so prěć, zo tež wuhlady na pjenježne dochody za wětrniki wabja. Ale su tute dochody tež tak wěste, kaž so ­přilubi? Tute prašenje ma so do móžneho rozsuda gmejnskich radźićelow dokładnje wobswětlić. Wšako rěči tójšto wobstejnosćow přećiwo wětrnikam. K tomu liča: ptače pasmo, wulki měnjacy so sćin, wotnošenje materialijow atd. Tež hdyž něchtóžkuli tute wobstejnosće za sebje jako mjenje złe posudźuje, wone druhich ze zrozumliwych přičin jara ­poćežuja.

Zapósłane (18.11.25)

Dienstag, 18. November 2025 geschrieben von:

Timo Meškank je nam z Prahi sćěhowacy čitarski dopis sposrědkował:

W najnowšim čisle čěskeho časopisa Respekt je literarny stawiznar Martin C. Putna mjenował rjad Čechow, kiž su so wo to prócowali, křesćanstwo „mjenje klerikalne a knježace, bóle etiske a praktiske“ sčinić. Lisćina mjenow saha wot ­Jana Husa přez Jana Amosa Komenskeho a Bernarda Bolzana hač ke Karelej Čapekej a Ivanej Martinej Jirousej. Wo skutkowanju jednoho z nich na dobro Serbow doporučuju sej přečitać knihu Wilhelma Zeila „Bolzano und die Sorben“. Swój krótki přinošk w časopisu kónči wědomostnik ze zwěsćenjom: Mjenowani skutkowachu nawopak k tomu, štož da so zjeć pod zapřijećom dukowšćina. Što awtor z tym měni, njech je tu skrótka ­zjimane.

Zapósłane (11.11.25)

Dienstag, 11. November 2025 geschrieben von:

Křesćan Krawc z Hrubjelčic:

Mejanam dźak za nazymski koncert zańdźenu sobotu w Serbskim domje! Předstajenje je było přez cyłe wjeselo zbu­dźace, dušu hrějace, styskne mysle po­dušace. Sće spěwali a na hnujace wašnje předstajili „Staraj budźemoj, šěraj budźemoj, ženje wjace rejwać njeb’dźemoj …“, wot Radworčana-Mejana zbasnjene. Wón, Michał Nawka, je na to přišoł, wo čo w žiwjenju dźe: „Pěstoń čistu wutrobu, njenoš so ze zrudobu, młodosć zdźerž a witaj starobu!“ Chór je spěwał a pódla chóra na jewišću, na ławce sedźo, je porik wyšeje staroby spěwanje přewodźał. Je ze skromnymi gestami a runje tak skromnym posměwkom publikumej k wědźenju dał, wo čo dźe. Mi njeje hańba přiznać: Sylzy su mi po tym štučki ­zarejowali, njemóžach je zwuzdźić. Mojej žonje je so runje tak šło. – Štóž so jako Serbowka, Serb čuje, so dźensa – Serbja praja dźensniši dźeń – stysknym myslam njewuwinje. Tola po tutym koncerće je namaj lěpje. Prajimoj sej: Wjeselo – njewopušć naju!

Z Łužicy do Witzenhausena

Montag, 10. November 2025 geschrieben von:

Iniciatiwa „Zhromadnje za Witzenhausen“ (GfW) piše w swojich zdźělenkach medijam wo předstajenju filma „Pola nas rěka wona Hanka“. Wjace hač 50 zajimcow bě sej srjedź oktobra film w tamnišim kinje Capitol wobhladało. Kinowy dokumentarny film hódnoćachu přihladowarjo w zetkanišću susodow, kotrež bě před pjeć lětami w Hessenskej nastało, jako zaćišćow połny. Na to zeńdźechu so wopytowarjo na informaciske zarjadowanje wo stawiznach a přitomnosći serb­skeho luda w Němskej. Dale pišu w zdźělence, zo su něhdyši wjesnjanosta Nje­bjelčanskeje gmejny Tomaš Čornak a hudźbnik Jacke Schwarz kaž tež Elisabeth Scheibe ze zahrodnistwa Permagold wšelake iniciatiwy a ludźi mjez rěku Werra a Mišnjanskej krajinu wopytali, mjez druhim solidarne ratarstwo w Unter­riedenje a wjes Hilgershausen. Tam rozprawješe Čornak wo swojim skutkowanju jako něhdyši wjesnjanosta. Zdobom je wón wšelake projekty gmejny, kaž demokra­tiske wobdźělenje, ekologiske wuwiće a serbskosć jako samozrozum­liwosć předstajił.

Zapósłane (04.11.25)

Dienstag, 04. November 2025 geschrieben von:

Weronika Bulankowa z Prawoćic piše:

Šwarna ličba lubowarjow je njedźelu nawječor do Chróšćanskeje wjacezaměroweje hale „Jednota“ přichwatała, zo by sej inscenaciju Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła „Won do swěta“ wobhladało. Wjele zajima za wupućowanje Serbow we 1850tych lětach, jich stawizna, wosebje fararja Jana Kiliana, je lóšt a lubosć za tutu hru wubudźił! Hra je so mi jara lubiła, wjace nochcu přeradźić!

Jara wuměłski to wukon šěsć hrajerjow. Najbóle zahori mje kěrluš, kotryž je Jan Kilian spisał a kotryž dźensa hišće na Božej mši spěwamy „Hdyž budźemy so widźeć něhdy“. Tón su dźiwadźelnicy profesionalnje a wjacehłósnje zaspěwali! Je mje jara hnuło.

Mócny přiklesk a wězo přidawk na kóncu hry wot tym swědči, zo je so wšěm hra jara lubiło!

Wobhladajće sej tute „Won do swěta“-předstajenje, dokelž so tu tež stawizny Serbow nazornje rysuja.

Zapósłane (03.11.25)

Montag, 03. November 2025 geschrieben von:

Tomaš Kreibich-Nawka, intendant Serbskeho ludoweho ansambla (SLA), piše k přilopkej „Nimoměry němski“ (SN z 22.10.):

Skrótšenje wěcnych wobstejnosćow resp. wopačne zwobraznjenje a wospjetowanje njereflektowanych faktow njemóža tak w rumje stejo wostać. Naj­prjedy k wumjetowanju přiběraceho ­přeněmčenja ansambla: Při produkciji „Dalina“ smy so wědomje za wužiwanje němskeje rěče rozsudźili, derje wědźo, zo njebudźe so tutón rozsud wšitkim hosćom spodobać.

W prěnim dźělu hry poskići so z „Fischerin“ (po spěwohrě Goetheho) z pjera Emilie Mayer prapremjera. Prapremjery so w originalu – tu w originalnej rěči – předstajeja. Tak wobchowachmy tež wjetšu orchestrowu wobsadku a njeschroblichmy so, twórbu našej wulkosći orchestra přiměrić. Jako kompromis poskići so přihladowarjam prěni raz pro­fesionelne serbske nadtitulowanje.

Komunikaciju polěpšić

Mittwoch, 29. Oktober 2025 geschrieben von:

Kak na lětuši kongres FUEN zhladujeće?

Luiza Winarjec z předsydstwa młodźinskeje organizacije Pawk: Předewšěm je mi na kongresu FUEN napadnyło, zo njeje wjele zastupjerjow młodźiny, štož je jara­ škoda. Přiwšěm dóstach dźakowano wuměnje z tamnymi zastupjerjemi mjeńšinow wjele inspiracije a nowe ideje. Přesłapjena pak sym, zo so čłonojo přemało mjez sobu wothłosuja. Jelizo bychu wšitcy wotewrjenišo mjez sobu rěčeli, móhli wjace docpěć.

Zapósłane (28.10.25)

Dienstag, 28. Oktober 2025 geschrieben von:

Eliza Płocieniak-Alvarez wotmołwi na wozjewjeny list Cosimy Stracke-Nawka z 8. oktobra 2025 wo prapremjerje serije „Kito, Maja a potajna křinja“ na dźěćacym filmowym festiwalu:

Na filmowym festiwalu Schlingel w Kamjenicy njejednaše so wo serbsku prapremjeru. Ta wotmě so swjatočnje a z wulkim wopytom 22. septembra w Ralbicach. Tam pokazachu štyri epizody, serbscy rěčnicy a sobuskutkowacy Serbskeho rozhłosa su so předstajili a móžachu samo awtogramy dawać. Runje tohodla njebu němska prapremjera w Kamjenicy hišće raz medialnje přewodźana. Tuž so prašam: Hdźe měli potom scyła němsku wersiju zjawnje pokazać?

Tež serbšćina bě na festiwalu bjez­dwěla prezentna: Koawtorka serije Lubina Hajduk-Veljkovićowa je so při předstajenju cyłeho teama na spočatku zarjadowanja serbsce na publikum wobroćiła a pokaza na serbsku tematiku serije. Hač njeje knjeni Stracke-Nawka to hišće na žurli była?

Zapósłane (24.10.25)

Freitag, 24. Oktober 2025 geschrieben von:

Christiana Piniekowa z Choćebuza: Tekst do wučby zapřijeć

Dźakuju so za wozjewjenje myslow Stanija Nawki pod nadpismom „Mosty nad bjezdnom“ w našim wječorniku 22. oktobra. Přihłosuju jemu we wšěm. To je ­wulkotny tekst, dokelž Nawka wobšěrnje, na bazy faktow a žiwjenju přiwobroćeny argumentuje a rěč je wuběrna. Tuž namjetuju, zo so hnydom do šulskeje ­wučby zapřija, na přikład w předmjetach towaršnostnowěda/prawniske kubłanje/hospodarstwo, geografija, nabožina/etika a wězo tež w serbšćinje, dokelž runje w tutych předmjetach dźe nimo posrědkowanja faktow wo to, zo zwučujetej a nawuknjetej so tekstowa interpretacija a diskusija.

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo