K přinoškej Lukáša Novosada w rubrice „Z čěskim wóčkom“ pod hesłom „Łužica za mnje hižo samsna njebudźe“ z 10. septembra 2026 piše Andrea Pawlikowa ze Serbskeho muzeja:

Čěsko-serbske poćahi traja hižo lětstotki a su zwjazane z wosobinami, kiž je wizionarnje nawjedowachu a spěchowachu. Ale tež z ludźimi, kiž je na wšelakore wašnje ze žiwjenjom pjelnjachu. W přinošku naspomnjeni čěscy wučerjo su wažny rěčny šarněr mjez sło­wjanskimaj ludomaj a tež ja jako wobdźělnica kursow Pavela Šlechty a Jana Breindla z toho profitowach. Na Serbow wusměrjena wučba z prizu žorta bě optimalne rěčne hnězdo, kotrež wosebje w intensiwnych prózdninskich kursach přewšo spěšnje přiswojenje čěšćiny garantowaše. Tola bjez wobstajneho nałožowanja nawuknjeneje rěče so efekt zhubi a trjeba přeco zaso inspiracije.

Składnostnje pjatkownišeje premjery, oratorija „Wulkotna woda“ z pjera Měrćina Weclicha a Róže Domašcyneje w Budyskej Krónje, je so Julius Paška z připosłucharjemi po předstajenju rozmołwjał. Johannes Gerstengarbe ze swojej band a serbska komorna filharmonija Serbskeho ludoweho ansambla staj Prěnju serbsku kulturnu brigadu hudźbnje podpěrałoj.

Ludmila Budarjowa z Hornjeho Hajnka: To bě jara dobry wukon wšěch ćělesow – brigady, orchestra, rejwanskeje skupiny a band. Dirigentka chóra Judith Kubicec je to jara derje hromadźe zwjedła a dźeržała. Tak bě na kóncu wšitko jedyn cyłk. Wosebje tež tekst a hudźba stej derje harmoněrowałoj a je so derje přednjesłoj.

Franc Šefer z Bronja: Tutón oratorij měješe jara moderny stil a rukopis. Wopřiješe moderne srědki. Njebě kaž oratorij žně, kotryž bě Zejler po starym wašnju napisał. Njemóžeš jej prosće přirunować a tuž njezwažu sej tole hódnoćić. Powšitkownje je so mi wukon sobuskutkowacych lubił.

Jan Wjenk z Wotrowa je nam přispomnjenja nastupajo serbsku swobodnu šulu­ při­pósłał:

Najbóle zajimowachu mje w naj­nowšim wusyłanja „Wuhladka“ mysle wo załoženju serbskeje swobodneje šule, kotraž­ nam přisteji, a zwólniwosć někotrych přeswědčenych Serbow, ju do skutka stajić. Negatiwne wuprajenje předsydy Domowiny Dawida Statnika, zo móže to dalšim šulam škodźeć, bě njezmysł a hańba. Njeby-li spisowaćel Křesćan Krawc składnostnje 25 lět Chróšćan zběžka Reginu Šołćinu chwalił, dokelž je so zjawnje a sprawnje za byće a traće Serbow a za zdźerženje Chróšćan šule za­sadźowała, bychu najskerje dale drěmali a čakali, zo so něšto změni, abo tež nic. To ani někotrym derje płaćenym njenapadnje, kotřiž móža z woknom won hladać, kelko dźěći do Kamjenca, Halštrowa a Biskopic do šule jězdźi – wone su Serbam a nabožinje zhubjene.

Čitarka Serbskich Nowin Regina Šołćina z Konjec je nam slědowace mysle podała:

Serbski rozhłós je zašłu njedźelu wo kulturnym žiwjenju wšelakoreho razu w Konjecach rozprawjał, njeje pak nažel našu lajsku dźiwadłowu skupinu Šunow-Konjecy naspomnił. Bych to rady tu nachwatać chcyła.

Ze zaměrom, dźiwadłowu skupinu załožić, smy so prěni raz 13. nowembra 1991 w Konječanskej burskej stwě zetkali. Skupina – tehdy pod nawodom a organizatorom Alojsom Langu – je wot tutoho dnja bjez kóždeje přestawki pilna. Wuměłska nawodnica, njezapomnita Hanka Mikanowa, naša tak mjenowana prěnja lubosć, nawjedowaše dźiwadłowu skupinu 13 lět! Přez nju smy dźeń a bóle kuzło dźiwadźelenja zeznali a dodnili. Smy w tutych lětach woprawdźe ze studnje zboža čerpali. Tekst wuknyć je ta jedna stronka, barbu a žiwjenje do hry přinjesć, za to pak je wuměłska dokonjanosć trěbna.