Zapósłane (16.09.25)
Měrćin Krawc, čłon Serbskeho sejma, piše pod napismom: Žiwe znamjo serbskeje wěry a žiwjenja
Njedźelu wječor mějach česć, poslednje předstajenje pasionskich hrow 2025 w Chrósćicach dožiwić – a sym přeco hišće hłuboko hnuty. Štož su tam na jewišću pokazali, bě wo wjele wjac hač činohra: Bě to awtentiske, skutkowne swědčenje žiweje wěry a žiweho serbstwa.
Dźiwadźelnicy a hrajerjo – nimale wšitcy wobydlerjo Chróšćanskeje wosady – su z wulkej zahoritosću a nutřkownym přeswědčenjom hrali. Přihladowar je zdźěla dospołnje zabył, zo bě to „jenož“ dźiwadło. Woni su w swojich rólach rozkćěli a je ze žiwjenjom napjelnili. Bě hnujace dožiwić, kak tu z wěry wony zhromadny skutk nasta, kotryž njeje jenož wuměłsce přeswědčił, ale tež hłuboke spirituelne a kulturne poselstwo sposrědkował.
Za mnje a druhich zapósłancow Serbskeho sejma, z kotrymiž sym so wuměnił je jasne: Tutón projekt njebě jenož jednotliwy wusahowacy podawk jedneje wsy, ale tež přikład druhim wosadam w serbskim sydlenskim rumje – katolskim runje tak kaž ewangelskim.
Zapósłane (01.09.25)
„Wětrniki – jenička ideja za milinu?“, praša so Krystof Šołta z Hórkow:
Srjedź awgusta wotmě so informaciski wječor nastupajo planowanej wětrnikaj mjez Chrósćicami a Hórkami resp. Chrósćicami a Lejpoldom.
Knjez Wjesela je tam spontanu narěč dźeržał, zo njechamy wjac brunicu ze zemje ćahać, zo trjebamy alternatiwu. Tak daloko jemu přihłosuju. Štož pak hinak widźu je, to z pomocu jeničkeje alternatiwy činić, mjenujcy z wětrnikom. Nochcu, zo mje wopaki rozumiće. Wětrniki na prawym blaku njejsu runjewon špatna ideja. Ale tu dyrbitej so wětrnikaj dosrjedź sydlenskeho ruma stajić. Blisko dokoławokoło su potrjechene wjeski.
Wobmyslenja su wšelake. Na přikład je to wysokosć tutych wětrnikow. Ta wučinja we wysokosći wokřidłow 250 metrow. Tute potom tež we wěstych časach swój sćin směr wjeskow mjetaja. Dalši problem je móžny šum wokřidłow. Napohlad na sydlenski rum so přez hobersku wysokosć tež dospołnje změni.
Zapósłane (29.08.25)
Křesćan Krawc z Hrubjelčic měni, zo njeje domiznowěda wjace ta, kaž smy my dźensa wosomdźesaćlětni ju dožiwili:
Tuž so njedźiwam, hdyž w dźeniku, předewšěm našu domiznu wobjednawacym, so z wjesnymi mjenami chětro swojowólnje wobchadźa. W rubrice Policija čitach w srjedownišim wudaću tutoho tydźenja: Klukš. Po prěnich linkach mi bě, kaž bych špaltu zhubił, dokelž so nadobo wobchadne njezbožo blisko Słoneje Boršće wopisowaše. A hnydom w sadźe po tym: „Do směra Rakec jěducy ... běše přespěšnje jěł ...“ A dale zaso: „před kružnym wobchadom ...“ A běch zaso w Słonej Boršći.
Nowa Wjeska je sej wulećała do Tuchorskeho lěsa w Delnim Wujězdźe! Němcy dyrbja Delnjemu Wujězdej přidawk přistajić: Uhyst/Spree. Serbja sej spěwachu a sej hišće spěwaja: Ha wyše mi Hornjeho Wujězda ... Njeby hubjene było, hdyž bychu kolesowarjo z Noweje Wjeski so w něhdušej barace zešli, jeli hišće steji, a sej tutón spěw zaspěwali a sej wuwědomili, w kotrym Wujězdźe su byli a zo w Delnim Wujězdźe ženje a nichtón Tuchorski lěs njenańdźe.
Bój wo zdźerženje rěče – žurnalistka wo Serbach informowała
Žurnalistka Kate Brady je za Washington Post wo zdźerženju wohroženeje serbskeje rěče rozprawjała. Artikl wuńdźe 17. awgusta 2025 a rysuje doraznje, kak tuta mała słowjanska mjeńšina we Łužicy wo swoju rěč wojuje. Wot 2023 Brady w Berlinskim běrowje Washington Post dźěła, do toho je mjez druhim za Němsku žołmu, BBC a Euronews rozprawjała. Wona pochadźa ze Zjednoćeneho kralestwa, je germanistiku a francozistiku na University of Leeds studowała a je fachowča za němsku politiku a europske wuwića.
W pěstowarni w Budyšinje wustupi „mloko pijacy zmij“ w serbskej rěči – symbol za žiwy, ale wohroženy wšědny dźeń Serbow. Dwurěčne nadróžne tafle z mjenomaj „Bautzen“ a „Budyšin“ pokazuja na prezencu zapadosłowjanskeje mjeńšiny, kotraž hižo dlěje hač tysac lět we Łužicy eksistuje. Najebać politiske přewróty a měnjace so hranicy jeje rěč přetra, tola dźensa je tuta masiwnje wohrožena: Asimilacija, falowace daledawanje w swójbach a ultranacionalistiske prudźenja ju poćežuja.
Comic Mosaik wěnuje so wobsydlenju Berlina a Słowjanam
Magacin Mosaik nakładnistwa Steinchen für Steinchen skedźbnja lětsa měsačnje z wosebitej temu na swoje hłowne figury Abrafaxe, kotrež mjeztym hižo 50 lět agěruja. Čisło 597 september 2025 tematizuje rozestajenja mjez słowjanskimi a germanskimi wjerchami w kónčinje mjez Habolu a Sprjewju.
Před 850 lětami hrožeše wójna při bahnojtych pobrjohach rěki Sprjewja. Askanski markhrabja Albrecht a Jacza, wjerch Sprjewjanow, wojowaštaj wo móc. W boju wo namrěwstwo běše Jacza twjerdźiznu Braniborska při Haboli wobsadźił. Albrecht bě ju pozdźišo wróćo zdobył. Z tym pak wojowanja so njekónčachu. Albrecht měrješe so na swojej twjerdźiznje Spandau při zaliwje Sprjewje na přichodne rozestajenje. A Jacza měješe swoju rezidencu při niłkej Sprjewi w sydlišću Copnic (Köpenick).
Zapósłane (25.08.25)
Jan Wjenk z Wotrowa: Panorama našeho byća:
Zapósłane (22.08.25)
André Bulank, wjesnjanosta gmejny Njebjelčicy, podawa swoje zhladowanje na konflikt wokoło Heldec doma w Njebjelčicach, wo kotrymž běchu Serbske Nowiny 14. awgusta rozprawjeli:
Heldec dom so hižo dawno wjace jako zetkawanišćo towarstwow abo putniska hospoda njewužiwa. Něhdźe pjeć lět dołho jón tohodla přenajamy. Za komunalne objekty maja so generelnje potrjeby saněrowanja zwěsćić. Kak při aktualnym napjatym hospodarskim połoženju z tym wobchadźamy, je dale wotewrjene. Za towarstwowe žiwjenje je we wjesnym dźělu Njebjelčicy alternatiwow, mjez druhim su rumnosće w gmejnskim centrumje abo na farskim dworje.
Zapósłane (19.08.25)
Naš čitar Petr Pánek z Mikulašovic reaguje pod titlom „Z čěskim wóčkom Jáchyma“ na přinošk „Čěske ćeže z prózdninami“ (SN zašły štwórtk):
Sym posledni artikl „Z čěskim wóčkom“ čitał a zaso raz začuwał, zo nochcu swět dale z čěskimaj wočomaj widźeć. Spytam jón z wočomaj swojeho 11lětneho syna Jáchyma widźeć.
Čehodla? Mi so na přikład čěske zhladowanje na dźěći njelubi. W mojim ródnym kraju mjenujcy su dźěći ludźom nimale wšudźe wobćežne. Stajnje zetkawaš nerwoznych staršich, kotřiž na dźěći njetrjebawšo rjeja. Praja jim: Njenerwuj mje! abo zo nimaja chwile. Hdyž dźěći do ćaha abo busa zalězu, budźe hnydom při durjach něchtó, kiž na nje swari. W šuli maja wučerki, kotrež dźěći rady nimaja. A tak móhł z naličenjom pokročować. Ně, Čěska njeje dźěćom přichileny kraj.
Zapósłane (15.08.25)
Měrko Šołta wupraja so k artiklej „Sep prapremjerow, nowe formaty a abonementy w SLA“ ( SN 12. awgusta):
Wutoru informowachu SN zjawnosć nastupajo „wjerški hrajneho plana“ Serbskeho ludoweho ansambla w dobje 2025/2026. Mjez druhim chce SLA „oratorij ‚Nalěćo‘ Korle Awgusta Kocora a Handrija Zejlerja“ předstajić. We woprawdźitosći pak jedna so wo „Nalěćo“ Jana Bulanka, kotrež bě wón jako adapciju na kompoziciju Korle Awgusta Kocora stworił. Potajkim, informujće sprawnje a njewodźće ludźi za nós.
Zapósłane (05.08.25)
Cyril Pjech z Berlina piše:
Zašły tydźeń su so awtoromaj hnydom w dwěmaj serbskimaj medijomaj sylzy ronili: Njedźelu awtorej w Katolskim Posole hladajo do Ukrainy a srjedu tomu w SN hladajo na Gazaske pasmo.
A što widźitaj awtoraj (złožuju so na Tagesschau, kotruž kóždy dźeń hladam)? W Ukrainje njepokazuja wobrazy z fronty, jenož wobškodźene twarjenja w městach, a mjenuja ličbu mortwych. Wysokodomy maja wobškodźene fasady, ale steja. Rusojo twjerdźa, zo su je trjechili, dokelž běchu tam wojerske zarjadowanja.
W Gazaskim pasmje hižo ani jedyn dom njesteji, jenož rozwaliny su widźeć, ludźo tradaja hłód a ličba mortwych je mjeztym wyša hač 60 000. Tež Israel twjerdźi, zo chowaja so pod domami, chorownjemi, lěhwami a šulemi wojowarjo Hamas. Za awtora KP su sylzy zawod za nabožne mysle, kaž je to za zawodny nastawk z wašnjom. Awtor w našim wječorniku praša so politisce za tym, što to woznamjenja, a kritizuje politiku stata Israel. Je prěnje sobužarowanje a druhe antisemitizm?
