Na filmowcow čakaja myta

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

Choćebuz (SN/CoR). Tež lětsa su serbscy filmowcy znowa namołwjeni, z krótkofilmom na Choćebuskim filmowym festiwalu so wobdźělić. Štwórty raz wupisa Załožba za serbski lud we wobłuku festiwala wosebite myto w hódnoće 1 000 ­eurow. Wobsahowje ma so film ze serbskej abo tematiku dwurěčnosće zaběrać. Zjawnje prezentować chcedźa film na Choćebuskej­ přehladce, wotměwacej so wječor do oficialneho zahajenja festiwala 2. nowembra pod hesłom „Krótke a dobre“. Je to mjeztym 13. raz, zo móža tam amaterojo abo połprofije swoje produkcije pokazać, kotrež njesmědźa dlěše hač 15 mjeńšin być a maja z města Choćebuza, z Berlinsko-braniborskeho regiona abo ze sakskeje Łužicy pochadźeć. Loni­ běchu sej šulerjo Budyskeho Serbskeho gymnazija z animaciskim filmom „Konec světa“ serbske myto wubědźili.

25. Choćebuski filmowy festiwal wotměje so wot 3. do 8. nowembra 2015 a wěnuje so tradicionelnje wuchodo­europskim filmam. Dohromady spožča tam 18 mytow.

Bórkowy swjeća 700lětne wobstaće

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

Bórkowy (SN/CoR). Ze swjedźenskim tydźenjom „700 lět Bórkowy w Błótach“ spomina delnjołužiske městačko wot soboty 22., do njedźele 30. awgusta, na róčnicu swojeho załoženja. Wobydlerjam a hosćom poskića potom paletu najwšelakorich zarjadowanjow.

Swjedźenski tydźeń zahaji 22. žnjenca Serbski ludowy ansambl z koncertom w tamnišej ewangelskej cyrkwi. Nimo „Štyrjoch počasow“ Antonija Vivaldija zaklinča tež serbske hudźbne twórby, kaž su to uwertira ze spěwohry „Smjertnica“ Jurja Pilka a wurězki z „Dźesać serbskich rejow“ Jana Pawoła Nagela a z Bjarnata Krawcoweje twórby „Ze serbskej‘ hole“ op. 82.

Hiroshima a Nagasaki

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:
Dźensa před 70 lětami rozbuchny we 8.15 hodź. prěnja atomowa bomba, kotruž bě USA na japanske přistawne město Hiroshima wotćisnyło. W běhu štyrjoch lět běchu wědomostnicy USA pod nawodom prof. Roberta­ Oppermanna bombu z hoberskej zaničowanskej mocu wuwili. Ameriski prezident Truman přikaza atomowu bombu spočatk awgusta nad Japanskej zasadźić, zo by „kraj ke kapitula­ciji nuzował a tak dźesaćitysacam ame­riskich wojakow žiwjenje wuchował“. Takle­ je Truman pozdźišo swój rozsud zakitował. Štyri tony ćežka bomba bě ze 64 kilogramami urana pjelnjena a mori jeničce w běhu dweju dnjow 70 000 z dohromady 350 000 wobydlerjow Hiro­shimy. 9. awgusta ćisnychu Američenjo dalšu bombu z plutonijom na přistawne město Nagasaki, a wona je něhdźe 75 000 ludźom žiwjenje rubiła. Jadrowe pruhi běchu­ najstrašniše sćěhi bom­bow a zawinowachu w běhu lět dohromady 260 000 woporow. Zasadźenje atomoweju bombow bě ze stron USA demonstracija wo­jerskeje mocy, ale zdobom złóstnistwo přećiwo čłowjestwu. Manfred Laduš

Rozmołwa z něhdyšim ćěkancom a nětčišim Budyšanom

Dnja 2. awgusta 1945 podpisachu tři dobyćerske mocy – USA, Jendźelska a Sowjetski zwjazk – Podstupimske zrěčenje, postajowace tež změny hranicow. Tak zhubi Němska wuchodnje rěkow Wódry a Nysy swój teritorij, a tysacy Němcow ze Šleskeje dyrbjachu swoju domiznu wopušćić. Mjez nimi bě tež mały hólčec Josef Schwan, dźensa w Serbach znaty jako Józef Šwon, kiž je so­ ze swójbnymi po ćěkańcy we Wu­dworju pola Chrósćic zasydlił. Runja jemu su tež dalše dźěći ćěkancow we Łužicy nowu domiznu našli, samo serbšćinu nawuknyli a pozdźišo ze serbskimi partnerami swójbu załožili. Alfons Wićaz je so z dźensnišim Budyšanom Józefom Šwonom rozmołwjał.

Móžeće so hišće na ćežki čas před 70 lětami dopomnić?

Hrajna doba 2014/2015 je so za NSLDź zaso z dobrym wuslědkom skónčiła. Dohromady 150 000 ludźi wopyta ně­hdźe 880 zarjadowanjow. K wuspěchej je wosebje lětnje dźiwadło přinošowało.

Budyšin (SN/CoR). Powšitkownje štyri tysac wopytowarjow mjenje, za to pak štyri tysac wjace na lětnim dźiwadle, to je statistiski rozdźěl nastupajo minjenu hrajnu dobu Budyskeho NSLDź. Wjace hač 32 500 ludźi je sej „My Fair Lady“ pod hołym njebjom wobhladało, hišće wjace bě so wo to prócowało. Rekord 20 inscenacijow Budyskeho lětnjeho dźiwadła pak ma kruch „Ryćerja Runkelowa wulka hodźina“ z lěta 2003 ze 36 000 přihladowarjemi. Trawersy na Třělnišću – tři lěta wotměwaše so tam natwara Dźiwadła na Hrodźe dla lětnje dźiwadło – su te­hdy wězo 1 400 ludźom městno poskićeli.

Wustajeńca wo stawiznach města

wutora, 04. awgusta 2015 spisane wot:
Składnostnje 65. róčnicy załoženja města Eisenhüttenstadt wotewrěchu w tamnišim dokumentaciskim centrumje wo kulturje wšědneho dnja w NDR fotowu wustajeńcu. Přehladku „Domizna. LOS. Eisenhüttenstadt“ bě dźěłowe zjednoćenstwo štyrjoch fotografow zestajało. Jich motiwy pokazuja nětko w cyłkownje šěsć rum­- nosćach. Fotografojo su Frank Höhler z Drježdźan, Thomas Kläber z Gołkojc pola Choćebuza, Georg Krause z Berlina a Jürgen Maćij z Budyšina. Foto: Thomas Kläber

Memorandum serbskeho ludu

wutora, 04. awgusta 2015 spisane wot:

Před 25 lětami wobroćichu so serbske towaršnostne cyłki z Memorandumom serbskeho naroda k ludowym prawam w Zakładnym zakonju na zjawnosć. „Serbski lud wobroća so na němsku zjawnosć, předewšěm na politikarjow na wuchodźe a zapadźe Němskeje z próstwu, zo bychu so w Zakładnym zakonju jednotneje Němskeje žiwjenske zajimy narodnych mjeńšin a ludowych skupin w přiměrjenym wašnju wobkedźbowali. Serbski lud je jako awtochtony słowjanski narod­ 1 400 lět w němskej statnosći žiwy. Jeho žiwjenske zajimy, ale tež te dalšich ludowych skupin Němskeje, měli so w procesu zjednoćenja wobeju němskeju statow runje tak wobkedźbować kaž te němskeho naroda.“ Takle rěkaše w preambli wozje­wjenja z 2. awgusta 1990, kotrež běchu­ Serbska narodna zhromadźizna, Domowina, Towarstwo­ Cyrila a Metoda, Serbska ewangelsko-lutherska superintendentura, Del­njoserb­ska narodna zhro­ma­dźi­zna, serbska młodźina, Zwjazk serbskich wuměłcow a serbscy katolscy duchowni podpisali.

„My Fair Lady“ so rozžohnowała

póndźela, 03. awgusta 2015 spisane wot:
Na poslednim předstajenju lětnjeho dźiwadła „My Fair Lady“ pod hołym njebjom na Budyskim hrodźe wčera wječor su so wšitcy štyrjo hrajerjo hłownych rólow najprjedy raz z publikumom rozžohnowali: Fiona Piekarek-Jung, Měrko Brankačk, Lisa Čornakowa a Tomaš Cyž. Přewšo wuspěšny musical chcedźa nazymu na hłownym jewišću NSLDź pokazać. Tři předstajenja w oktobru su hižo zaso wupředate, dalše maja slědować. Terminy wozjewja po lětnjej přestawce NSLDź. Foto: SN/M.Bulank

Zrěčenje wo přichodźe Němskeje a jeje bywšich europskich zwjazkarjach schwalichu třo statni šefojo dobyćerskich wulkomocow 2. awgusta 1945 na Podstupimskej konferency, kotraž wotmě so wot 17. julija do 2. awgusta. W mjenje Sowjetskeho zwjazka (ZSSR), USA a Wulkeje Britaniskeje podpisachu Josef Stalin, prezident Harry S. Truman a premier Clement Attlee. Na spočatku historisce wuznamneho wuradźowanja zastupowaše Wulku Britanisku hišće premier Churchill (konserwatiwni). Na jeho městno stupi po dobyću wólbow do Delnjeje komory Labour Party (socialdemokratiska Strona dźěła) nowy knježerstwowy šef Attlee. 7. awgusta je Francoska zrěčenju dźělnje přistupiła. W tajnym dojednanju slubi ZSSR, zo spočatk awgusta do wójny přećiwo Japanskej zastupi.

Žitawa podpěruje Karlovy Vary

pjatk, 31. julija 2015 spisane wot:

Karlovy Vary/Žitawa (SN). Składnostnje požadanja Karlovych Varow za swětowe herbstwo UNESCO wotewrěchu tam minjenu wutoru wustajeńcu „Bjezmjezna kultura kupjelow“. Jeje zakład twori 2013 wot Žitawskich měšćanskich muzejow, Regionalneje galerije Liberec a Narodneho pomnikoweho instituta Liberec zdźěłana přehladka „Kupać bjez mjezow“, kotraž bě hižo w Žitawje, Liberecu­, Hrádeku nad Nisou a Jablo­necu nad Nisou widźeć.

Žitawske měšćanske muzeje su hłowny wupožčowar za wustajeńcu w kej­žor­skej kupjeli Karlovy Vary. Mjez druhim pokazuja tam 60 fotow wo najwažnišich a najrjeńšich kupjelach w třikrajowym róžku, zapopadnjenych wot Michaela Čtveráčeka a Jürgena Maćija. Tež mnohe historiske eksponaty Žitawskich zběrkow su pódla, mjez nimi 130 lět stary kupanski płašć z Großschönauskeho fro­teja, kupanska drasta a trjenja z minjenych lětdźesatkow kaž tež přisłušk za myće a kupanje a tohorunja jednotliwe wuměłske twórby.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND