Počesća serbsku stawiznarku

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:
Budyšin (Šo/SN). Stawiznarka Trudla Malinkowa ze Serbskeho instituta dóstanje lětuše myto Concordia Historical Instituta­ w missouriskim Saint Louisu za swoje slědźenja wo serbskim fararju Janu Kilianu. Concordia Historical Institute wěnuje so přeslědźenju a hajenju historiskeho­ namrěwstwa Lutherskeje cyrkwje – Missouriskeje synody w USA. Ewangelski duchowny Jan Kilian nawjedowaše 1854 skupinu něhdźe 600 serbskich wupućowarjow, kotřiž nańdźechu w Serbinje, blisko texaskeje stolicy Austina, nowu domiznu. Hišće w 1920tych lětach wotměwachu so tam serbske bohosłužby. Hač do dźensnišeho pěstuja někotři tamniši wobydlerjo serbske nałožki a wudźeržuja mnohostronske poćahi do Łužicy.­ Trudlu Malinkowu, kotraž je tež knihu wo serbskich wupućowarjach do zamórskich krajow napisała, počesća 12. nowembra w Saint Louisu za zběrnik studijow „Jan Kilian (1811–1884) – pastor, poet, emigrant“. Dwurěčny, němsko-jendźelski zwjazk bazuje na mjezynarodnej konferency Serbskeho instituta.

Tři myta za film z Chorwatskeje

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). Tak kaž hižo často na Choćebuskim festiwalu wuchodoeuropskeho filma je sej tež na 25. jubilejnym wot 3. do 8. nowembra film z Chorwatskeje prěnje myto wudobył.

Na swjatočnym zarjadowanju sobotu wječor w měšćanskej hali su wuznamjenili film „Připołdniše słónco“ chorwatskeho režisera Dalibora Matanića – a to hnydom trójce. Jako najlěpši mjez dwanaćomi produkcijemi dósta wón 25 000 eurow a škleńčanu figuru Lubina. Nastał bě film w słowjensko-serbiskej koope­raciji. Tihanu Lazović, kotraž měješe hłownu rólu, počesćichu jako najlěpšu hrajerku festiwala. W pasku „Připołdniše słónco“ předstajeja serbisko-chorwatsku lubosć, kotraž ćerpi pod politiskimi a wójnskimi wobstejnosćemi w krajach tehdyšeje Juhosłowjanskeje. Publikum měješe přinošk „Siska Deluxe“ ze Słowjenskeje za najlěpši.

9. 11. – Historiski dźeń

póndźela, 09. nowembera 2015 spisane wot:

W stawiznach Němskeje drje njeje druheho termina, kiž ma tajki wuznam kaž 9. nowember. Najwjace ludźi w našim kraju zwjazuje z nim spektakularne powalenje Berlinskeje murje 1989 jako wjeršk měrniweje rewolucije a jako dźeń radosće.

Jako přewšo struchły dźeń porno tomu wostanje 9. nowember 1938 w pomjatku. Tón dźeń docpě přesćěhanje němskich židow swój dotalny wjeršk. Po smjertnym atentaće na němskeho diplomata w Parisu inscenowachu němscy nacionalsocialisća tak mjenowanu kristalowu nóc. Po wšěm kraju zapusćachu nacije židowske wobchody a bydlenja a zapalachu synagogi. Sta židow při tym morichu.

9. nowember je pak tež dźeń załoženja Weimarskeje republiki. Tehdy wuwoła Philipp Scheidemann (SPD) z woknom Berlinskeho Reichstaga „Němsku republiku“. Něšto hodźin pozdźišo proklamowaše lěwicar Karl Liebknecht na balkonje Berlinskeho hrodu Swobodnu socialistisku republiku Němsku.

9. nowembra 1923 spyta Hitler ze swojimi přiwisnikami w Mnichowje prěni króć z pučom móc na so storhnyć. SN

Chce k akceptancy SKI přinošować

pjatk, 06. nowembera 2015 spisane wot:
Serbska kulturna informacija Lodka w Choćebuzu, zaměstnjena w tamnišim Serbskim domje na Augusta Bebelowej, spjelnja wažne nadawki za prezencu Serbow w delnjołužiskej metropoli. Mjez druhim zastaruje wobydlerjow a hosći z informacijemi kołowokoło zarjadowanjow k serbskim temam abo ze serbskim wobsahom. Nowa sobudźěłaćerka Sandra Mählojc chce w swojim dźěle k akceptancy Lodki w Choćebuzu a wokolinje přinošować. Michael Helbig

Chrósćicy (KJu/SN). Přihot hłowneje wólbneje zhromadźizny bě ćežišćo wčerawšeho wuradźowanja předsydstwa župy „Michał Hórnik“ w Chrósćicach. Na „hłownu“, kotruž přewjedu pjatk, 13. nowembra, na Wotrowskej starej šuli, wočakuja cyłkownje 50 delegatow. Na njej wuzwola zdobom nowe župne předsydstwo. Prěnje namjety za čłonow hižo předleža. Přiwšěm pak pytaja w regionalnym zwjazku Domowiny dale zwólniwych, kotřiž chcyli w gremiju sobu skutkować, zo by dźěławosć Kamjenskeje župy zaručena była. Zdobom skedźbnichu wčera hišće raz na to, zo dóstanu delegaća župneje hłowneje zhromadźizny swoje delegatne podłožki hakle na zhroma­dźiznje we Wotrowje.

1946 přewjedźechu w Pančicach-Kukowje prěni nazymski koncert po Druhej swětowej wójnje w Serbach. Po nim slědowachu kóždolětnje dalše, tež na druhich městnosćach Hornjeje a Delnjeje Łužicy. Dźeń a wjace serbskich kulturnych ćělesow je tele zarjadowanja spěwnje a instrumentalnje wobrubjało. Nazymskokoncertne hibanje w Serbach wuwi­ so k woprawdźitej tradiciji, kotraž słuša hač do dźensnišeho ke krutemu wobstatkej našeho kulturneho žiwjenja.

Tele wuwiće bě jeno dźakowano wšelakim organizatoram móžne – serbskim towarstwam z Domowinu na čole, městnym Domowinskim skupinam a nětko tež dźak Załožbje za serbski lud. Wona mjeztym lěto wob lěto koncerty přiho­tuje, wučinja za nje městnosće a wabi na zarjadowanja. Ale bjez zwólniwosće na­šich­ serbskich kulturnych cyłkow njebychu tele koncerty tak wuspěšne byli. Wosebje serbskim lajskim chóram, rejwanskim skupinam a ansamblam słuša tuž wosebite připóznaće.

Ratarske wurazy sej wot nana přiswojił

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:

W Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe nětko domiznowědna kniha pod titulom „Hdźe statok mój“, kotruž je napisał 78lětny rodźeny Baćonjan dr. Beno Knebel, kiž bydli dźensa z mandźelskej w Berlinje. Alfons Wićaz je so z nim rozmołwjał.

Što je Was pohnuło po telko lětach zwonka Łužicy wudać knihu, w kotrejž wopisujeće swój ródny dom a žiwjenje w Baćonju?

B. Knebel: Jako rentnar mějach nadobo wjele swobodneho časa. Wužiwach swój kompjuter jako pisansku mašinu. Sym so ze wšelakimi temami zaběrał, tak na přikład z wulětnymi jězbami po cyłej Europje a zwonka njeje, ale tež z dopomnjenkami na čas dźěćatstwa. Hižo jako 16lětny wyši šuler napisach 1953 nastawk wo Baćonju, kotryž sym před lětami wjesnjance knjeni Žurowej pokazał a wona je jón serbskemu nakładnistwu sposrědkowała.

W swojej knize dokumentujeće serbske ratars­ke žiwjenje 1940- do 1950tych lět. Što je Was při tym fascinowało?

Serbski muzej w Budyšinje přewozmje jutře, štwórtk, w 16 hodź. z rukow korutanskeho wuměłca Karla Vouka štyri z jeho cyłkownje 25 taflow wopřijaceho wobrazoweho cykla Satkula abo (s)twor(je­n)a krajina w formaće 100 x 150 cm do swojeje wuměłstwoweje zběrki. Załožba za serbski lud bě twórby kupiła a přewostaji je muzejej jako stajnu požčonku, kaž Serbski muzej zdźěli. SN

Słuchoknihaza dźěći wušła

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:
Budyšin (SN). Runje w prawym času dóstanu dźěći wot předšulskeje staroby nowu słuchoknihu, kotraž je na adwent a hody přihotuje. Z loni w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłeje čitanki „Hodownikowanje“ je wudawaćelka Ingrid Juršikowa za nowostku ze samsnym titulom sydom stawizničkow a tři basnje wupytała, zdźěli LND. Mjez jednotliwymi přinoškami zaklinči hodowna hudźba. Lisa Čornakowa, Stanisław Brankačk a Marian Bulank su figuram swój hłós spožčili, Blanka Funcyna bě režiju přewzała.

Premjera w Hórkach so poradźiła

póndźela, 02. nowembera 2015 spisane wot:

Wólberne, lóštne, wjesołe a zabawne pěsnje zaklinčachu minjeny pjatk na žurli Hórčanskeho Młynkec hosćenca, hdźež wotmě so prěni raz nazymski koncert. Na přeprošenje wjesneho towarstwa­ Při skale přichwata wjace hač 70 zajimcow ze wsy kaž tež z blišeje a dalšeje wokoliny.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND