Koncert pod lipu w Choćebuzu

pjatk, 12. junija 2015 spisane wot:
Hižo 20. króć bě Choćebuski Serbski muzej wčera na koncert pod lipu přeprosył. Šuler­ki a šulerjo tamnišeho konserwatorija hudźachu na dworje, zdźěla zhromadnje z wučerjemi. W programje woni pokazachu, što běchu minjene lěto w hudźbnym wukubłanju nawuknyli. Holcy a hólcy zawjeselichu připosłucharjow z tradicionalnymi kaž tež modernymi pěsnjemi. Wuměłstwowy nawod měješe pedagogiska sobu­dźěłaćerka Choćebuskeho konserwatorija Lubina Žurowa. Foto: Michael Helbig

Wjace pjenjez za kulturny rum

pjatk, 12. junija 2015 spisane wot:

Zhorjelc (CoR/SN). Dobru powěsć su před něšto dnjemi sakske kulturne rumy dóstali. Swobodny stat přewostaji jim lětsa a 2016 dohromady dźesać milionow eurow wjace. Konkretnje rěka to za kulturny rum Hornja Łužica-Delnja Šleska, zo ma lětsa 723 000 eurow wjac k dispoziciji. Etat wučinja nětko 10,7 mio. eurow. Nimo toho přewostaji Sakska kulturnym rumam za inwesticije lětsa a klětu dohromady pjeć milionow eurow přidatnje. Z toho dóstanje kulturny rum Hornja Łužica-Delnja Šleska 617 000 eurow. Mjez druhim spěchuja tež přetwar SLA.

Zwyšenje etata pak njewuruna milion eurow, kotryž je kulturny rum wot lěta 2010 krok po kroku mjenje dóstawał. „Smy so w zajimje zachowanja kultury za zwyšenje zasadźeli“, rjekny zapósłanc krajneho sejma Marko Šiman (CDU), „smy přez spěchowanje krajnych jewišćow wjele zhubili. Regiony su wulke refor­my přewjedli, SLA samo tři. Nětko maja kulturne cyłki wulkich městow swoje nadawki spjelnić, zo by mjez regionami a centrami k runowaze dóšło.“

Wo knihach a kniharni (12.06.15)

pjatk, 12. junija 2015 spisane wot:

Po puću mjez Baćonjom a Prawoćicami wuhladaš z awtom nimo spěchajo nimale kóždy dźeń jednotliwych putnikow z wačokom a kijom, kotřiž du po Jakubowym puću. Što jich pohnuwa so na puć podać a z pěši putnikowanjom zwjazane ćeže na so wzać? Kóždy z nich ma swoje přičiny. Kotre móža to być, móžeće sej na přikład w nowostce „Ze žohnowanjom na puć. Serbja ducy k hnadownym městnam“ čitajo wotkryć. W knize, kotruž je Gerat Wornar njedawno w LND wudał, je wjace hač třiceći žiwych awtorow ze swojimi přinoškami zastupjenych.

Tak je so mjez druhim Günter Měrćink na putnikowanje nastajił, po tym zo bě­štaj jeho přichodnaj staršej nahle zemrěłoj a mandźelska na raka schorjeła: „Wědźach a začuwach, zo budźe nam paćer k Janej Pawołej II. wo zastupnu próstwu pola Boha Knjeza pomhać a zo so nam pokaza wupuć z ćmoweje nocy, kotraž nas wobdawaše ... Wot toho dnja podach so wědomje na putnikowanje po slědach Jana Pawoła II., wopytujo najwšelakoriše městna jeho skutkowanja a česćowanja. Na tutych městnach prošach přeco zaso, zo by moja žona ćežu chorosće přewinyła a Bóh ju a našu swójbu njewopušćił ... “

„Rejwać mje zahorja a wočerstwja“

štwórtk, 11. junija 2015 spisane wot:

Na sobotnej probje Smjerdźečanskeje rejwan­skeje skupiny knježi dynamika. Wuměłski nawoda Dieter Wendisch zwučuje „Delansku reju“ z pjatnaće porami. Rejwarki a rejwarjo so poća. Mjez nimi je tež­ 17lětna Lydija Matikec z Łazka. „Rejwać mje zahorja a wočerstwja“, powěda wona w přestawce. Hižo jeje dźěd, wowka a nan, haj nimale cyła swójba, su w Smjerdźečanskej skupinje rejwali. „Snano mam to w kreji, zo rady rejuju.“

Jako bě Lydija w 7. lětniku Ralbičanskeje šule, bě ju jeje sotra na zwučowanje sobu wzała. Atmosfera so holcy hnydom spodobaše. „Hižo na prěnim wopyće su mje zapřijeli a mje tam a sem ćahali. A mi je so wot prěnjeje mjeńšiny lubiło. Wot toho časa sym z čłonku Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.“

Přihotuja so na festiwal

štwórtk, 11. junija 2015 spisane wot:

Wot 9. do 12. julija wotměje so w Budy­šinje, Hochozy a Chrósćicach 11. mjezynarodny folklorny festiwal „Łužica 2015“. Smjerdźečanska rejwanska skupi­na, sobuwuhotowarka swjedźenja, so na njón intensiwnje přihotuje. Alfons­ Wićaz je so z nawodu Gabrielom Krawcom rozmołwjał.

Njesłušeće hižo k najmłódšim, ale na­wjedujeće ze Smjerdźečanskej rejwanskej sku­pinu hižo wjele lět młodych ludźi. Što Was k tomu pohnuwa?

G. Krawc: Wukonjam tule čestnohamtsku funkciju hižo 38 lět. Započach ze 14 lětami jako młody rejwar, ze 16 přewzach nawod skupiny. Tehdy njebě to tajka wulka skupina. Běchmy šěsć, sydom­ porikow, ale tež z dorostom. Dźensa ma naš ansambl něhdźe 90 čłonow. Wose­bje dźěło z młodostnymi mje za­horja. Wšako tak sam młody wostanješ. Za mnje njeje to dźěło, ale priwileg, z młodymi ludźimi dźěłać směć. Wězo při tym tójšto swobodneho časa wopruju, štož pak rady činju.

Chce-li tajki ansambl wobstać a publikum zawjeselić, trjeba wón stajnje nowe ideje. Kak jako nawoda k tomu přinošujeće?

Drježdźany (cry/SN). Wulku hwězdu tworjachu wčera blida a ławki na Drježdźanskim Starym torhošću. Něhdźe 3 000 ludźi bě hesło „Dresden isst bunt“ přiwabiło z wuhladom zhromadnje jěsć, so rozmołwjeć, fotografować, hudźbu a dźiwadło dožiwić. Štož wupadaše kaž poradźena spontana Facebook-party, bě wuslědk mudreho planowanja. Spěšnje bě 81 blidow kryte a wobdate z wjesołymi ludźimi. Amnesty International, skupiny z wysokeje šule a ludoweje uniwersity, institucije, rjemjeslniske zawody, dźi­wadła a towarstwa a dalši běchu pódla.

Splećenja – instalacije z wołmy

srjeda, 10. junija 2015 spisane wot:

Wustajeńca k 450lětnemu wobstaću klóšterskeje cyrkwje w Kamjencu

„Splećenja – instalacije z wołmy“ mjenuje so nowa wustajeńca, kotruž su minjeny pjatk w Kamjenskej Haninej cyrkwi wotewrěli. „Běła wołma w rumje woznamjenja zwiski, poćahi, wotwisnosće, pokazuje přeco zaso nowe formacije a skići widy na a přez instalaciju w sakralnym rumje“, zwurazni młoda wuměłča Su­sanne Hanus na wotewrjenju přehladki w něhdyšej Serbskej cyrkwi.

Wjele lět wuměłča hižo instalacije na naj­wšelakorišich městnach nutřka kaž tež pod hołym njebjom w kraju a wu­kraju předstaja, mjenujo je tež „splećenje ruma“. Prěni raz pak pokazuje swoje wuměł­stwo w cyrkwi, štož je zdobom jeje­ dotal najwobšěrniša wustajeńca.

„Swačina na pólnej mjezy“ 20 lět

srjeda, 10. junija 2015 spisane wot:

Židźino je wjes blisko Wojerec ze žiwej serbskej kulturu, hdźež wobydlerjo hišće mnohe stare tradicije kaž camprowanje, póstniske reje w narodnej drasće a kermušu haja. Měšany chór wsy serbski spěw swěru pěstuje a kóžde lěto sej druhe ćěleso na spěwanje pod měrowym dubom přeproša. Před 20 lětami załožichu pod nawodom Hanelory Gučoweje serbske drastowe towarstwo, kotrež skutkowanje něhdy jara aktiwneje Domowinskeje skupiny dale wjedźe. Nowe zjednoćenstwo zrodźili běchu po 400. róčnicy prěnjeho naspomnjenja susodnych Horow 1995. W swjedźenskim ćahu poka­zo­wachu Židźinjenjo tehdy někotre serbske wobrazy, za čož žnějachu wjele připóznaća. Z toho nasta myslička, wutworić towarstwo za hajenje serbskich tra­dicijow a narodneje drasty. Zdobom zrodźichu ideju, pod hesłom „swačina na pólnej mjezy“ kóžde lěto spočatk junija swjedźeń z pokazku bywšich ratarskich dźěłow a wašnjow wuhotować, na nim tež serbsku kulturu ze spěwom, reju a hudźbu předstajić.

Smjerdźaca (aha/SN). Rjane dožiwjenje mějachu dźensa dopołdnja młode ma­ćerje ze swojimi dźěćimi w Smjerdźe­čanskim kubłanskim srjedźišću LIPA. Jadwiga Wejšina předstaji tam runje w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu dźěćacu knižku „Moje najlubše powědančka wo zwěrjatach“.

Pozadk nowostki je, zo bu lektorka LND Janina Mikławškowa na lońšich nalětnich wikach w Koćinje narěčana, hač njehodźi so wudać nowa wobrazowa knižka za předšulske dźěći. Jako znajerka tež němskich edicijow namjetowaše wona­ tuž nakładnistwu, wudać knižku z pjera němskeje awtorki Christy Kemp­ter a z přewšo rjanymi wobrazami Antje Flad. Nakładnistwo Thienemann-Esslinger w Stuttgarće je licencu přizwoliło.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND