Zjězd w Slepom

wutora, 30. junija 2020 spisane wot:
Dźensa před 20 lětami zahaji so tři­dnjowski Zjězd Serbow z wječorkom dudakow w Slepom. Z pěsnjemi holanskeje kónčiny je Slepjanski folklorny ansambl wopytowarjow zahorił. Solisća skupiny Sprjewjan, spěwarka Marhata Korjeńkowa a dudakaj Tomasz Nawka a Steffen ­Kostorž kaž tež čěscy, pólscy a sewjerofriziscy hosćo zbudźichu wjeselo z hudźbu a spěwami. Pjeć hodźin trajachu sobotu wuběrne programy ludowuměłskich ćělesow župow Kamjenc, Budyšin, Wojerecy a Delnja Łužica. Chór Pančičanskeje Šule Ćišinskeho strowješe hosćićelow tež ze spěwomaj w slepjanšćinje. Pokazka Slepjanskeho kwasa-swaŕby ze wšěmi tradicionalnymi wašnjemi bě wosebita atrakcija a wukónc župnych programow. Wjeselo za młodźinu skićeše so sobotu při bliskim Brězowskim jězorje. Wjerškaj zjězda běštej njedźelu, 2. smažnika, jenička prapremjera spěwneho wěnca „Doma rědnje jo“ Detlefa Kobjele, kotryž zjednoćene delnjoserbske chóry zanjesechu, a swjedźenski ćah z 51 pisanymi wobrazami wo žiwjenju a nałožkach Serbow z wulkim podźělom dźěći a młodostnych mjez sobuskutkowacymi. Manfred Laduš

Jurij Słodeńk

póndźela, 29. junija 2020 spisane wot:
29. junija 1945 zemrě w Budyšinje Jurij Słodeńk. Wón bě so 4. septembra 1873 w Pančicach žiwnosćerskej swójbje na­rodźił. Po wopyće Budyskeho katolskeho wučerskeho seminara zastupi do Maćicy Serbskeje a bě pozdźišo nawoda jeje hudźbneho wotrjada. Wučerješe w Ra­dwo­­rju, hdźež 1895 załoži a dirigowaše chór Meja. Wot lěta 1899 hač do 1933 bě z wučerjom w ródnej wsy. Nacije jeho nalěto 1933 zajachu a z wučerstwa wuhnachu. 1907 bě wón spěwne towarstwo „Lipa Serbska“ w Pančicach wutworił a hač do jeho zakaza wuspěšnje nawjedował. Jurij Słodeńk w lěće 1912 towarstwo Domowinu sobu załoži a bu zapisowar młode­ho zwjazka. 1925 sta so z hłownym dirigentom Zwjazka serbskich spěwnych towarstwow. Skomponowaše tež serbske spěwy kaž „Ow, miły, swjaty wječorje“ a wuda 1927 dalši nakład „Towaršneho spěw­nika“ Fiedlerja. Słodeńk wozjewi w Serbskich Nowinach 14 lět rjad „Wobrazy ze wsy“ z dohromady 660 přinoškami a tójšto dalšich kulturnostawizniskich artik­low. Spisa hru „Napoleon“, knižku „Wendenland“ a LND wuda 1967 zběrku jeho dźěłow „Listy ze wsy“. Manfred Laduš

Młodym ludźom so wotewrjeć

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:
Ze swojeje knihi „Doma we wućekach II“ je wčera wječor Benedikt Dyrlich (srjedźa) w Njebjelčanskim kulturnym centrumje čitał. Jednaćel Ludoweho nakładnistwa Domo­wina Pětr Syman Cyž a zamołwita za rozšěrjenje LND Manja Bujnowska bywše­ho šef­redaktora Serbskich Nowin kaž tež něhdźe pjatnaće zajimcow wu­trob­nje powitaštaj. W srjedźišću wječora steješe prašenje, kak Benedikt Dyrlich tehdy a dźensa wo me­di­jach mysleše resp. mysli. „Redakcija ma so młodym ludźom wotewrić“, je wón přeswědčeny. Na kóncu zarjdaowanja daše sej tež nowy jednaćel LND knihu wot awto­ra signować. Foto: Feliks Haza

Čitajće w nowym rozhledźe (26.06.20)

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:

Z přesydlenjom ludźi brunicy dla zhubi serbski lud swoju rěč, swoje tradicije a swoju kulturu. To zwěsći Benedikt Dyrlich w swojim teksće wo boju wo za­cho­wanje Klětnoho. Z pomocu zapiskow ze swojeho dźenika zhladuje na wony čas połny změnow před 30 lětami, jako so po­ra­dźi holansku wjes wuchować. Z nimi skića wón čitarjam awtentiski dohlad do časa­ přewróta, hdźež je so po protestach masow ludźi politiski a towaršnostny system w běhu někotrych tydźenjow sypnył.

Sokoljo w Běłohrodźe

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:

Wot 26. do 28. junija 1930 wotmě so w Běłohrodźe 1. wšosokołski zlět kralestwa Juhosłowjanskeje. Na nim wobdźěli so sylna delegacija Serbskeho Sokoła (22 muži, dźesać žonow) pod nawodom starosty Jakuba Šajby a jednaćela Gu­stawa Janaka. W Radworju běchu do wuprawy scenu z narodnymaj rejomaj nazwučowali. „Bratr Mjeltka měješe zbožownu ruku při zestajenju zwučowanja“, pisachu Serbske Nowiny po zlěće.

We wulkim měšćanskim stadionje je so wustup 14 bratrow a štyrjoch sotrow derje poradźił. Wujimki zdźeržaneho materiala su w lěće 1990 do filma „Sokoł. P.S. ke kapitlej našich stawiznow“ (scenarij Alfons Wićaz/Toni Bruk) za­přijeli. Hosćo z Łužicy pochodowachu na poslednim dnju zlěta w swjedźenskim ćahu w sokołskich uniformach, žony w narodnej drasće. Šajba, Janak a Mjeltka mějachu česć, so na swjatočnym ­přijeću na kralowskim hrodźe wob­dźělić.

W Juhosłowjanskej přebywaše mjeńša skupina (dźesać Sokołow) hižo w lěće 1928 – na sokołskim zlěće w makedonskim Skopju. Mikławš Krawc

Zazběh wulkeho folklorneho rjadu

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:

Kónc smažnika 1995 bu nowy rjad kulturnych wjerškow w dwurěčnej Łužicy zahajeny – 1. mjezynarodny folklorny ­festiwal „Łužica ’95“. 8 000 wulce spokojenych hosći dožiwi na štyrjoch dnjach w Chrósćicach pisane programy dwanaće folklornych ćělesow předewšěm słowjanskich narodnych mjeńšin ze šěsć krajow. 400 spěwarjow, rejwarjow a hudźbnikow bě krasne estrady a programy w metropoli katolskich Serbow na statokach poskićiło. Kulturny swjatk wuklinči 25. junija po połnocy z finalom ludowuměłskich skupin a z rejwanskej estradu Serbskeho ludoweho ansambla „Podłu Sprjewje“, štož 4 000 přihladowarjow na Fulkec hórce wulkotnje zahori. Z trójnej „Sławu“ dźakowaše so publikum sobuskutkowacym.

Njewšědne zynki w konkatedrali

štwórtk, 25. junija 2020 spisane wot:
Njewšědnu kombinaciju instrumentow dožiwichu zajimcy we wobłuku 4. koncerta Budyskeho pišćeloweho lěća wčera w tachantskej cyrkwi. Drježdźanjanaj Andreas Scotty Böttcher na Eule-pišćelach a Friedbert Wissmann na synthesizeru wobkuzła­štaj něhdźe 50 připosłucharjow ze sferiskimi improwizacijemi, chabłacymi mjez mini­malizmom, cyrkwinskej hudźbu a jazzom. Pišćelowe lěćo, zarjadowane wot Budyskeho towarstwa cyrkwinskohudźbny skutk, pokročuje přichodnu srjedu z koncertom Praskeje organistki Ireny Chríbkoveje. Hač do kónca awgusta wustupuja mjez druhim tež Berlinjan Tomaš Žur a Izumi Ikeda z Fukuoki. Foto: SN/Hanka Šěnec

Gerat Kašpor

srjeda, 24. junija 2020 spisane wot:
24. smažnika 1930 narodźi so wjelelětny šef serbskeje redakcije rozhłosa, diplomowy towaršnowědnik Gerat Kašpor, dźěłaćerskej swójbje w Brězynce. We wsy bydleše prěni předsyda Domowiny Arnošt Bart, kiž bě so nazymu 1945 sobu wo to postarał, zo poda so Kašpor na tři lěta na serbski gymnazij w Českej Lípje a Varnsdorfje. Tam bě wón jedyn z najaktiwnišich młodych Domowinjanow. Bě soburedaktor we Varnsdorfje wuchadźaceho młodźinskeho časopisa Naš puć. W lěće 1948 zwoła Domowina jeho wróćo do Łužicy za funkcionara Serbskeje młodźiny a přistajeneho w Serbskim zarjedźe. Lěto pozdźišo bu za 2. sekretara Swobodneje němskeje młodźiny (SNM) Budyskeho wokrjesa wu­zwoleny. Bě wotrjadnik w Serbskim zarjedźe, zamołwity za wudawanje młodźinskeho časopisa Chorhoj měra a za přihot serbskich rozhłosowych wusyłanjow. Na to bě woblubowany redaktor Chorhoje měra a wot lěta 1957 načolnik serbskeje rozhłosoweje redakcije. Wot 1963 bě direktor Choćebuskeho sćelaka Radija DDR a bě čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domo­winy. 21. oktobra 1967 poćerpje Kašpor tragisku smjerć a bu na Budyskim Hro­dźišku pochowany.

Smochćicy (CRM/SN). W Smochčanskim domje biskopa Bena wotmě so wčera wječor prěnje zarjadowanje po wjacore tydźenje trajacej přestawce znatych přičin dla. Bohužel móžeše rektor domu Sebastian Kieslich na forum „30 lět kćějace krajiny: Wot planoweho k wičnemu hospodarstwu – što je z hospodarskeho za­zběha zbyło?“ jenož mało připosłucharjow witać. Přeprošenje na diskusiju wo za­wjedźenju měnoweje, hospodarskeje a socialneje unije w NDR před třiceći lětami sćěhowali pak běchu kompetentni hóstni referenća.

Michał Domaška

wutora, 23. junija 2020 spisane wot:
23. junija 1820 narodźi so spisowaćel, kěrlušer a farar Michał Domaška kublerskej swójbje w Komorowje pola Rakec. Budyski gymnaziast je towarstwo Societas Slavica Budissinensis sobu załožił. ­Po studiju teologije w Lipsku sta so wón 1846 z prědarjom w Delnim Wujězdźe, wot lěta 1849 do 1892 bě farar w Nosaćicach. W lěće 1847 je Domaška Maćicu Serbsku sobu załožił, kotraž jeho 1889 za čestneho čłona pomjenowa. 7. junija 1897 zemrě wón w Ketlicach. „Z wutrobnej dźakownosću na njeho spominamy, na horliweho wótčinca. Z płódnym, žohnowanjabohatym pjerom a skutkom je za naš narod dźěłał“, dr. Arnošt Muka wo nim pisaše. Wulku próstwu Serbow bě liberalny duchowny 1848 sobu spisał. Jeho pěseń „Naše serbstwo z procha stawa“ běše dołho narodna hymna. Domaška wuda zběrku kěrlušow „Zionske hłosy“ a spisa nabožne knihi kaž „Swjaty póst“, „Póstna harfa“, „Adwentska harfa“ a „Symješka ­na Božu rolu“ kaž tež „Lećacy list“ a powědančko „Bratřik a sotřička“. Serbske Nowiny a časopisy Zernička, Misionske powěsće a Łužica jeho teksty wozjewjachu. Michał ­Domaška bě tež redaktor Misionskeho Posoła. Manfred Laduš

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND