×

Powěsć

Failed loading XML...

Twarske dźěła so nachileja

štwórtk, 04. apryla 2024 spisane wot:
Nic runjewon rjany fotomotiw skićeše so hosćom Drježdźanskeho Zwingera minjeny čas: Dwór sławneho barokneho objekta bě jeničke twarnišćo. Wot spočatka 2021 je krajny zarjad za archeologiju wobšěrne twarske dźěło k ponowjenju Zwingera ­archeologisce přewodźał. Fachowcy su 14 000 kwadratnych metrow płoniny hač do hłubokosće 3,50 metrow přeryli. Při tym namakachu wažne dopóznaća, kak je areal mjez 16. a 18. lětstotkom wupadał. Namakali su pak tež starše twarske powostanki. Cyłkownje 4 500 wšelakich namakankow su znosyli, najstarše ze 15. lětstotka. ­Přichodny čas ma Zwinger zaso swój zwučeny napohlad dóstać. Foto: Jürgen Männel

To a tamne (04.04.24)

štwórtk, 04. apryla 2024 spisane wot:

Wulětnisku łódź z 1 500 pasažěrami je policija w přistawje španiskeje Barcelony zadźeržała. Na „Armonía“ je 69 boliwiskich staćanow bjez płaćiweho wizuma za Schengenski rum. Boliwičenjo twjerdźa, zo je jich agentura z falšowanymi dokumentami za Europu wobšudźiła. Policija na to tuka, zo chcychu ludźo z Južneje Ameriki jeničce do Španiskeje přińć. Doniž njeje naležnosć wujasnjena, dyrbi łódź w přistawje čakać.

Ze swojoraznym widejowym poselstwom w interneće skedźbnja dźěłarnistwo policije na pobrachowacu słužbnu drastu bayerskeje policije. „Kak dołho ty hižo čakaš?“, praša so zastojnik swoju koleginu, prjedy hač wobaj bjez cholowow z policajskeho awta wulězetaj. Tuchwilu dyrbja policisća na 21 dźělow uniformy wjacore měsacy čakać. Wosebje fatalne je tole za nowačkow, dźěłarnistwo měni.

Wón bě posledni minister za kubłanje a wědomosć NDR w knježerstwje Lothara de Maizièra, sakski statny minister za wědomosć a wuměłstwo w kabineće Kurta Biedenkopfa a prezident Centralneho komiteja němskich katolikow: Prof. dr. Hans Joachim Meyer, kotry je ćichi pjatk 87lětny zemrěł.

Statne zrěčenje wo wutworjenju „Załožby za serbski lud“ 1998 kaž tež Sakski Serbski zakoń 1999 stej wusko z jeho mjenom zwjazanej. Posledni mjenowaše prof. Meyer při zapodaću naćiska do krajneho sejma „předewzaće zakonjedawarstwa z wosebitym wuznamom“. Zo ma so zakoń w němskej a serbskej rěči wozjewić, wotpowědowaše jeho wosebitemu charakterej. „Po dokładnym přemyslowanju je so statne knježerstwo k tomu rozsudźiło krajnemu sejmej namjetować, z tym wuzběhnjenjom, kotrež je z dobreje přičiny powšitkownje wustawje přewostajane, hódnotu toho zakonja a z tym zdobom česćownosć před našimi serbskimi wobydlerjemi podšmórnyć.“ Wuraz toho bě zdobom, zo bu Sakski Serbski zakoń před 25 lětami w Budyskim Serbskim muzeju ratifikowany.

Dalše protesty w Israelu

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:

Jerusalem (dpa/SN). Tysacy ludźi su wčera wječor w Israelu štwórty dźeń za sobu přećiwo knježerstwu a za zrěčenje k pušćenju do Gazaskeho pasma zawlečenych zastajencow demonstrowali. Demonstranća zhromadźichu so ze smólnicami w rukach před twarjenjom parlamenta w Jerusalemje. Woni žadachu sej tež nowowólby. Ministerskemu prezidentej Benjaminej Netanjahuwej wumjetowachu, zo nima chutny zajim, zastajencow z rukow Hamas wuswobodźić a domoj přiwjezć.

Trump swari na wukrajnikow

Grand Rapids (dpa/SN). Bywši prezident USA Donald Trump, kiž hižo wjele lět přećiwo migrantam a wukrajnikam šćuwa, swoju retoriku we wólbnym boju dale přiwótřa, zo by strach mjez ludźimi šěrił. Na zarjadowanju wólbneho boja w Grand ­Rapidsu a staće Michiganje wón prezidentej Joewej Bidenej wumjetowaše, zo zawinuje z migraciskej politiku přeliwanje kreje. Amerika dožiwja „inwaziju złóstnikow“ z jastwow a „błudnicow“, kotřiž Američanow nadpadnu a morja.

Wobydlerski pjenjez předźěłać

Sylne zemjerženje je dźensa rano wuchodny pobrjóh kupy Taiwana střasło a sej znajmjeńša sydom smjertnych woporow žadało. Něhdźe 700 ludźi je so zraniło. Střasenje ze sylnosću 7,4 je tójšto škody zawostajiło. Najbóle potrjechene je město Hualien (hlej wobraz), hdźež so wjacore domy sypnychu abo strašnje nachilichu. Foto: pa/Anadolu

Zwołaja dalšich rezerwistow

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:
Kijew (dpa/SN). W Ukrainje móža přichodnje rezerwistow armeje hižo w starobje 25 lět město dotal 27 lět do wo­borneje słužby zwołać. Wčera su wotpowědny wukaz wozjewili. Po tutym puću móža 40 000 dalšich muži k zakitowanju přećiwo ruskim nadpadnikam mobilizować. Hladajo na wobćežne połoženje na fronće bě prezident Wolodymyr Zelenskyj spočatk lěta rjekł, zo trjeba dalšich 500 000 wojakow. Prezident je wčera tež zakoń podpisał, z kotrymž wobornu kmanosć jasnišo definuja: Přichodnje rozsudźa jenož hišće mjez „kmanymi“ a „njekmanymi“. Jako „dźělnje kmani“ zastopnjowani mužojo dyrbja hišće před mustrowansku komisiju.

NATO dale pomha

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:
Brüssel (dpa/SN). NATO chce po woli generalneho sekretara Jensa Stoltenberga wjetšu rólu při podpěrowanju Ukrainy přewzać. Kaž diplomaća zdźěleja, chcedźa wosebitu misiju NATO wutworić, kotraž ma wojersku pomoc za wot Ruskeje nadpadnjenu Ukrainu koordinować. Tole leži nětko hišće w rukach USA. Pozadk je strach, zo móhła USA swoju rólu we ­wobłuku NATO změnić, hdyž stanje so Donald Trump z nowym prezidentom.

Biden šwika smjerć pomocnikow

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Po smjerći wjacorych wukrajnych pomocnikow w Gazaskim pasmje přez israelske wojerske lětadła je prezident USA Joe Biden Israel raznje kritizował. „To njeje prěni króć“, skoržeše Biden wčera w pisomnym ­stejišću. „Israel dosć nječini, zo by pomocnikow škitał, kotřiž ciwilnu ludnosć z nuznje trěbnymi wěcami zastaraja.“ ­Biden zdobom kritizuje, zo Israel dosć za škit ciwilneje ludnosće nječini. USA běchu Israel wospjet namołwjeli, wojerske akcije přećiwo Hamas wot humanitarneho dźěła dźělić. Biden žada sej spěšnje wujasnjenje smjerće wukrajnych pomocnikow, mjez kotrymiž bě tež staćan USA. Israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu rěčeše we widejowym poselstwje wo „tragiskim padźe njewotpohladneho třělenja wójska na njewinowatych w Gazaskim pasmje“. Zamołwići pad nětko pruwuja, zo njeby so wospjetował. Při nalětach israelskich lětadłow bě sydom sobudźěłaćerjow pomocneje organizacije World Central Kitchen w Gazaskim pasmje žiwjenje přisadźiło. Wobrazy ­pokazuja awto organizacije, do kotrehož bě raketa zrazyła.

Surowe morjenje ludu

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:
Što drje by so stało, by-li raketa israelskeho lětadła w Gazaskim pasmje w awće pomocneje organizacije sydom Palestinjanow moriła? Ničo! Poł lěta dołho israelske wójsko tam w swojim boju přećiwo islamistiskej Hamas přewšo brutalnje postupuje a so wo dóńt ciwilistow scyła njestara. Palestinjenjo liča mjeztym wjace hač 30 000 morjenych ciwilistow, kotřiž su přez bomby zahinyli abo w třěleńcach mjez israelskimi wojakami a wojowarjemi Hamas prosće na puću byli. Wućeknyć sej ludźo tak a tak njemóža, dokelž je ­Gazaske pasmo kaž hoberske jastwo, w kotrymž směš jako Palestinjan sam rozsudźić, hdźe će zatřěla. Nětko pak, hdyž su mjez morjenymi pomocnikami staćenjo z USA, Awstralskeje, Pólskeje a Wulkeje Britaniskeje, je mjezynarodna kedźbnosć wulka. Wójna w Gazaskim pasmje zańdźe do stawiznow swěta jako surowe morjenje cyłeho ludu, kotremuž je mjezynarodna politika – hač na někotre wuwzaća – přihladowała. Marko Wjeńka

Hudźbnicy přećiwo KI

srjeda, 03. apryla 2024 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Wjace hač 200 wuměłcow je so ze zjawnym listom přećiwo znjewužiwanju kumštneje inteligency (KI) w hudźbnej industriji wuprajiło. List podpisali su wuměłcy kaž Billie Eilish, Nicki Minaj, Stevie Wonder, Miranda Lambert, Peter Frampton, Katy Perry, Smokey Robinson a Jon Bon Jovi. Někotre platformy a wuwiwarjo zasadźuja KI, zo bychu kreatiwitu haćili a prawa wuměłcow, spěwotwórcow, hudźbnikow a mějićelow prawow podrywali, w lisće rěka. Iniciatiwu nastorčiło bě zjednoćenstwo ARA, kotrež prawa spěwotwórcow a hudźbnikow w USA zastupuje.

„Hdyž KI njezamołwiće zasadźuja, je wona wulke wohroženje našeje pri­watneje sfery, identity, našeje hudźby a žiwjenskeho zastaranja“ wuměłcy w swojim lisće skorža. Hudźbnicy kritizuja, zo mócne hudźbne předewzaća bjez dowolnosće dźěło wuměłcow wužiwaja, zo bychu modele KI trenowali. Tole ma k tomu słužić, dźěło čłowjeskich wuměłcow z hoberskimi mnóstwami wot KI produkowanych „zwukow“ a „wobrazow“ narunać. Za ludźi, kotřiž su wot swojeje hudźby žiwi, móhło to katastrofalne być.

nowostki LND