Zejmuju swój słomjany kłobuk

pjatk, 05. februara 2016 spisane wot:
Marian Wjeńka

Ně, njejsym žana póstniska nora. To cyle zjawnje praju. Runje tak zjawnje pak při­znawam, zo sym so lědma hdy telko smjał kaž minjenu sobotu na 1. kapičkowym wječoru Serbskopazličanskeho karnewaloweho towarstwa w Njebjelčicach. W dwuhodźinskim programje je mje sčasami woprawdźe brjuch bolał a sym sej někotružkuli sylzu trěł. To so mi zawěrno tak spěšnje njestanje.

Serbske spisy sej wupožčować?

pjatk, 29. januara 2016 spisane wot:
Měrćin Weclich

„Smy hišće w zbožownym stawje, zo móžemy w Budyskim wokrjesu nimale we wšěch kónčinach w bibliotekach wupožčowanje medijow zawěsćić“, praji Serbskim Nowinam wjednica Budyskeje měšćanskeje biblioteki Sabine Kempel. Z tym wona měni, zo je poprawom w kóždej gmejnje wobstajne wupožčowanje knihow, słownikow, notow, pućowanskich kartow, nowinow a časopisow, CDjow, słuchoknihow, DVDjow a CDjow-ROM přez hłownohamtsce a pódlanskopowołanskich přistajenych kaž tež čestnohamtskich pomocnikow zawěsćene. Zdobom je sej loni wjace hač 56 000 dźěći a dorosćenych přez hornjołužiski internetny portal „Onleihe“ elektroniske medije kaž e-booki wupožčiło. Prašam pak so, čehodla namakamy w regalach Budyskeje a Kamjenskeje knihownje jeno mało ryzy serbskich spisow, čehodla móžeš sej tam skerje němskorěčne knihi serbskich spisowaćelow wupožčić? Hižo lěta je argumentacija bibliotekow tež na wsach, zo so pječa přemało Serbow za spisami w swojej maćeršćinje praša.

Móžny model wupruwować

pjatk, 22. januara 2016 spisane wot:
Axel Arlt

Nazymu 2014 je so Budyski krajny rada Michael Harig (CDU) w interviewje ze Serbskimi Nowinami wo tym wuprajił, kak hodźeli so naležnosće našeho ludu hišće lěpje do dźěławosće wokrjesneho sejmika zapřijeć. Tehdy bě tež wo serbski wuběrk město dźěłoweho kruha za serbske naležnosće šło. Tajki konstrukt dźěło sejmika braniborskeho wo­krjesa Sprjewja-Nysa wot decembra 1998 wobohaća. Model z Delnjeje Łužicy pak njeje Budyskeho krajneho radu dotal hišće přeswědčił.

Štož je krajny rada Harig na změnu wobstejnosćow tłóčacemu dźěłowemu kruhej za serbske naležnosće na jeho njedawnym posedźenju namjetował, je wažny mjezywuspěch: Čłonojo gremija měli so jako kompetentni wobydlerjo do wuběrkow wokrjesneho sejmika z poradźowacym hłosom powołać. Eksplicitna serbska wěcywustojnosć ma so potom – jeli wokrjesny sejmik 21. měrca namjet zarjadnistwa sćěhuje – wot meje na wuběrkowych posedźenjach wobdźěleć.

Wumjetowanja njepomhaja

pjatk, 15. januara 2016 spisane wot:
Janek Wowčer

Tele dny dyrbjachmy nazhonić, zo su mjez ćěkancami tež čorne wowcy. Po­dawki silwesterskeje nocy w někotrych městach Němskeje nam tole wuwědomjeja. To zdobom pokazuje, zo njeje towaršnosći lochko, azyl pytacych integrować. Hač ćěkanc, čorna wowca abo domoródny – wšitcy su čłowjekojo.

Mamy so nětko wšitkich swojich demokratiskich zasadow a přeswědčenjow wzdać? Ně, dyrbimy sej mjezsobny respekt wužadać. K tomu słuša, zo wobě stronje płaćiwe prawidła a zakonje akceptuja. Runje tohodla je nimoměry wažne, zo wo ćežach při integrowanju zjawnje rěčimy – tež we Łužicy. Problemy, wo kotrychž ničo njewěmy, njemóžemy wotstronić. Mjezsobne wumjetowanja połoženje njepolěpša. Njeakceptancu a zdźěla­ hidu na wšo cuze a ćěkancow tuchwilu bohužel na serbskich wsach přiběrajcy začuwaš. Mnozy Serbja sobu swa­rja a su wo aktualnej politice w našim kraju přesłapjeni. Wočakujemy wot wjetšiny, zo nas chutnje bjerje. Tohodla měli my ćěkancow chutnje brać a njeskutki jednotliwcow njespowšitkownjeć.

Njepołnohódni?

pjatk, 08. januara 2016 spisane wot:
Cordula RatajczakowaZas a zas twjerdźi Zhorjelski krajny rada a předsyda konwenta Bernd Lange (CDU), zo rozestajenja w konwenće kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnja Šleska ničo ze Serbami činić nimaja a zo wón sakski Serbski zakoń „ze wšej mocu“ podpěruje. Přiwšěm argumentuje, zo „mjeńšina njemóže rozsudna być“, dźe-li wo zakładne zajimy kulturneho ruma. Přeco to samsne! Jako pycha su mjeńšiny witane. Tež wěste prawa so jim rady dawaja – demokraća dźě wědźa, što so dźensa słuša. Zo pak škitanych eksotow chutnje njebjeru, přeco zaso pytnješ, hdyž woprawdźe wo něšto dźe. A zo je w konwenće hłós Załožby za serbski lud runje telko hódny kaž tón Budyskeho a Zhorjelskeho wokrjesa, je drje na papjerje napisane – we hłowach pak hišće nic. Danska mjeńšina w Schleswigsko-Holsteinskej móže štučku wo tym spěwać. Wot spočatka Zwjazkoweje republiki Němskeje dyrbi Južnoschleswigski wolerski zwjazk (SSW) wo swoje prawa wojować: Jako měješe strona wjace hač pjeć procentow hłosow, su 1951 spytali hranicu na 7,5 procentow zwyšić.

Rěč – kultura – identita

srjeda, 30. decembera 2015 spisane wot:
Ludmila Budarjowa

Na proze do noweho lěta přejemy swójbnym a přećelam zbožo a strowotu. Štóž je zbožowny, je rědko chory abo so spěš­nišo wustrowi, su medicinarjo zwěsćili. Lědma štó pak praji, zo słušeja k žiwjenju tež poražki, wšako zbožo na zemi trajne njeje. Poprawom trjebamy jenož runowahu mjez zbožownymi a trapjacymi wokomikami. Kak pak to docpějemy? Z pomocu swójbnych, přećelow a z dźakownosću za wšo dobre. Pjenjezy su wažna zaruka dostojneho žiwjenja. Čim bóle pak za nimi honiš, ćim njezbožowniši sy.

Swětło ma wulku symbolisku móc

srjeda, 23. decembera 2015 spisane wot:
Dr. Carsten Rentzing

Přiznawam: Prawdźepodobnje sym w tymle prašenju dosć konserwatiwny. Ale: Nochcu žane x-mas-partyje. Nochcu njepřestajnje dudlowane ameriske hodowne šlagry, zo bych lóšt dóstał nakupować. Njejsym přećel rumpodicha, kotrehož dožiwjamy we wabjenju. Tež pisanym zabłyskowacym swěcam na jědlach njepřihłosuju. Snano je strašne tajke něšto rjec. Wšako je dosć ludźi, kotřiž móhłrjec runje to z tymile dnjemi zwjazuja.

Njewšědna wšědnosć

pjatk, 18. decembera 2015 spisane wot:
Milenka Rječcyna

Sobotu dopołdnja na Budyskich wikach mjez tachantskej cyrkwju a radnicu: Před předawanišćom ratarskich wudźěłkow z Błótow steji skupinka ludźi. Je słyšeć, zo njejsu žonje a mužej němskeho, ale słowjanskeho pochada. Wjetšinu poskićenych płodow wšak woni znaja. Tola jedna žona dźerži w ruce złotožołty płód. Z tym zahaji wona diskusiju ze swojimi přewodnikami. Što drje tole je? Njejsu sej wěsći. W jednorej němčinje so tuž předawarja prašeja: „Što to je? Jabłuko?“ „Ně, kwita“, jim předawar wotmołwi. Z ramjenjomaj sukajo žona na njeho hlada. Njebě jeho zrozumiła. Nětko předawar we łamanej němčinje praji, myslo, zo jeho žona tak lěpje rozumi: „Njeje jabłuko ... kwita. Móžeš warić ... želej ... słodźi.“ Žona njewěriwje na njeho hlada. Přeco hišće njebě jednotliwe słowa, jedne po druhim jasnje wurjekowane, zrozumiła.

Čehodla měli so islama bojeć?

pjatk, 11. decembera 2015 spisane wot:
Jan Kral

W Europje boja so ludźo přiběraceho wliwa islama a jeho wuskutkow na tudyše žiwjenske wašnja. Z tuchwilnej žołmu ćěkancow přichadźa wjele ludźi islamskeho wěrywuznaća do Europy. Kontinent je po swojim wusměrjenju křesćanski a so we wěstych wokomikach tež z tymle predikatom pyši. Ale je tomu woprawdźe tak? Je žiwjenje europskich wobydlerjow na křesćanskich zasadach natwarjene a jewi so žiwjenska nalada a wliw křesćanstwa w zjawnym žiwjenju krajow Europy?

Hospodarsce wysoko wuwite kraje Europy su z raznym wuwićom hospodarstwa kaž tež z dale a wyšim žiwjenskim standardom swojim wobydlerjam zabyć dali, što je chudoba a što rěka so bojeć, hač swoje wšědne žiwjenje zmištruješ. Dobrotow industrijoweje ciwilizacije, kaž nadměrneho konsuma, hońtwy za zbožom, karjery a přijomneho žiwjenja dla su Europjenjo, tež my Serbja, zabyli, što je zmysł žiwjenja.

Njemóžu sej předstajić ...

srjeda, 09. decembera 2015 spisane wot:

Z tójšto informacijemi wo skutkowanju župy, skupin a towarstwow su delegaća hłownu zhromadźiznu w Slepom wopušćili. Z nowym jednaćelskim předsydstwom běchu jeho zamołwitosć na wjacore ramjenja rozdźělili. Wjetšina wobdźělnikow bě tež spokojom, zo njejsu za zarjadowanje ani planowany čas trjebali.

Wotbłyšćujetej pak jeničce rozprawnistwo a dodźerženje časoweho plana naležnosć hłowneje zhromadźizny? Zawěsće nic. Naprašowanja na rozprawjerja/rozprawjerku „hłownu“ hakle skulojća, sčinja ju k tomu, štož měła poprawom być: k wjerškej župneho skutkowanja.

Towarstwa kaž tež Domowinske župy su žiwe z nutřkowneho diskursa. Naprašowanja, rozdźělne abo přećiwjace so pozicije k rozprawje njejsu w Slepom žane słyšeć byli. Škoda! Wězo njeje to typiski zjaw jedneje župy. Wěm so derje dopomnić, kak su w minjenym lětdźesatku tež wjacore hłowne zhromadźizny Domowiny pod tym ćerpjeli, zo njebě so nichtó w diskusiji słowa jimać chcył.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND