Šulerjo w praktikumje

srjeda, 15. junija 2016 spisane wot:

Šulerjo 9. lětnika Ralbičanskeje Serbskeje wyšeje šule wukonjeja tuchwilu dwutydźenski powołanski praktikum. Alena Belkotec je so pola někotrych za prěnimi nazhonjenjemi wobhoniła.

Dawina Suchec, DDV medijowa skupina, Drježdźany: Pozdźišo chcyła so z medijowej designerku stać. W tymle a přichodnym tydźenju zhonju, kak dadźa so wobrazy z profesionalnymi programami wobdźěłać. Mjez druhim budu samostatnje flyery zestajeć. Mi so tule lubi, sobudźěłarjo su přijomni a mi rady wo swojim powołanju powědaja.

Marija Domaškec, katolska pěstowarnja „Alojs Andricki“, Radwor: Staram so w běhu praktikuma wo dźěći, pěstuju je a zabawjam so z nimi. Do mojich nadawkow słuša tež, dźěći na připołdniši spar přihotować. Wězo je to napinace, mam pak z toho přiwšěm wjele wjesela. Tónle praktikum dyrbi być fundament za moje pozdźiše wukubłanje na kubłarku.

Zapósłane (23.05.16)

póndźela, 23. meje 2016 spisane wot:

Wito Meškank ze St. Godeharta Eim­beckhausena piše k přinoškej „Cyrkwje njeměli předać“ w SN z 10. meje 2016:

Berlinski ewangelski biskop Dröge mjenuje předań prózdnych cyrkwjow, je „pozłoćić“. Chiba přitrjechi to za ewangelske cyrkwje, ale na přikładach biskopstwow Hildesheima w 1990tych lětach, Limburga a Kölna spočatk 2000tych lět, Berlina kónc 2000tych lět a Hamburga dyrbjeli spóznać, zo katolikojo z nuzy jednaja. Snadź hodźi so mobiliar wosadźe přewostajić, kotraž je swój přez wójnu, kaž w Chorwatskej abo Syriskej, zhubiła. Twarjenje a ležownosć pak zawjazujetej dale na městnje rozsudźić a jednać. Swjaty křiž móhł dale z wěže do kraja hladać. Cyrkej njehodźi pak so jeno z lutymi pjenjezami stabilizować, zo njeby so zwjezła, ale přewažnje z tym, zo ju wužiwamy.

Zdaloka widźane

srjeda, 11. meje 2016 spisane wot:

Jean

Kudela

Foto:

Alfons

Wićaz

W diskusiji podawa francoski přećel Serbow Jean Kudela mysle k aktualnemu połoženju we Łužicy ze swojeho, Pariskeho wida. Jedna so wo měnjenje jednotliwca, kotrež njekryje so w kóždym padźe z tym redakcije:

Někotři čitarjo budu so snano hóršić: „Kak zwěri sej tónle wukrajnik schroblić, so do našich nutřkownych naležnosćow měšeć! Njech so wón na swoje akademiske dźěło wobmjezuje!“

Znaju Serbow a Łužicu nimale 40 lět a přednošowach wo serbskej kulturje a rěči 30 lět na Statnym instituće za wuchodne rěče a kultury (INALCO) w Parisu. Hižo cyłu tu dobu dóstawam a čitam Serbske Nowiny, Rozhlad a Nowy Casnik, štož dźerži mje w zwisku z mojimi lubymi Serbami. Nimo toho mam přećelow, kotřiž mje wo situaciji w Serbach informuja. „Łužica je moja druha domizna“, praji dr. Zbigniew Gajewski znaty přećel Serbow — to móhł ja tež prajić.

Tež spisowaćel Křesćan Krawc roz­mysluje wo aktualnym połoženju w Serbach a wo naležnosći Serbski sejm. Jeho mysle tule dokumentujemy. Jedna so wo měnjenje jednotliwca, kotrež­ njekryje so w kóždym padźe z tym redakcije:

Hdyž so rozdwojenja, wadźeńcy a boje wo legitimowane zastupnistwo Serbow njeskónča, so my Serbja – byrnjež w zbytkach přeco něšto wot nas zwostanje – w kategoriji žiwych narodnosćow we wotwidźomnym času zhubimy. Bjez wulke­ho hódnoćenja, sudźenja, bjez wumje­towanja dyrbja so přećiwo sebi wojowace kruhi, gremije a wosoby do zhromadnosće namakać.

Zapósłane (10.05.16)

wutora, 10. meje 2016 spisane wot:

Pawoł Rota z Ralbic podawa trěbne wudospołnjenje rozprawy w februarskim Věstníku wo powójnskich podawkach w Róžeńčanskej šuli nazymu 1945:

Zajimowani čitarjo Serbskich Nowin wědźa, zo jim Mikławš Krawc-Budyski prawidłownje rozprawja, što w Praze wuchadźacy měsačnik Česko-lužický věstník ze Serbow piše. K powěsći w februarskim wudaću wo „stawkowanju serbskich dźěći přećiwo němskim wučerjam w Róžeńće a w Ralbicach nazymu 1945“ chcył něšto dodać. Wo Ralbicach wšak ničo njewěm. W Róžeńće sym to dožiwił.

Wuchadźišćo: Z kóncom Druheje swětoweje wójny 8. meje 1945, z našim narodnym wuswobodźenjom, je w serbskim ludźe runjewon wubuchnyło narodne wědomje. Wot dorostłych je škrička přeskočiła na dźěći, kaž su to starobje wotpowědnje zrozumili a zwoprawdźić móc myslili. A to měješe wuskutk w šuli, kiž pak je z kolijow wujěł. Zo „su šulerjo němskeho wučerja zbili“, kaž to Věstník piše, wobswědčić njemóžu. Běch tehdy šuler 8. lětnika w Róžeńće.

Zapósłane (06.05.16)

pjatk, 06. meje 2016 spisane wot:

Na přinošk Křesćana Krawca ze 17. měrca 2016 w Serbskich Nowinach poćahuje so Helmut Schippel z Njebjelčic:

Skerje připadnje zhonich wo přihłoso­warjach pomjatneje tafle za zamordowaneho pólskeho nućeneho dźěłaćerja Staszeka we Łomsku. Poćah k němskej holcy bě jeho zahuba. Zasudźichu jeho k smjerći a nuzowachu mnohich cuzych dźěłaćerjow kaž tež Němcow a Serbow, jeho wotprawjenju přihladować. Na tule njeprawdu dyrbjało so trajnje dopominać. To móhło so stać z pomjatnej taflu pola Łomska abo, kaž su to w Njebjelčicach činili, ze skulpturu.

Zapósłane (25.04.16)

póndźela, 25. apryla 2016 spisane wot:

Zrudźaca powěsć so we Wotrowje rozšěri, zo je něhdyši šulski nawoda Jan Herman nimale 100lětny zemrěł. K tomu piše Jan Wjenk w mjenje Wotrowskich šulerjow:

Narodźiwši so do wulkeje swójby přežiwi Jan Herman hrózbnu Druhu swětowu wójnu a sta so w Radworju z wukubłanym nowowučerjom. Tam zezna w susodnej wsy pozdźišu mandźelsku Adelheid. Do mandźelstwa narodźichu so jimaj štyri dźěći. Jan měješe zbožo, přińdźe do Wotrowa a wučerješe z Janom Meškankom, Cyrilom Nawku, Francom Kubašom a Jurjom Grósom. Dźěći, mjez nimi mnoho ćěkancow, chodźachu dwaj lětnikaj hromadźe do jedneje rjadownje. To měješe tež swoje lěpšiny. Na jednej stronje słyšachu, što starša rjadownja wuknje a lěto pozdźišo bě to za nich wo­spjetowanje, su-li dokładnje kedźbowali. Při tym nawuknychu mnozy ćěkancy tež serbšćinu a stachu so samo pozdźišo wučerjo.­

Něhdźe 400 přisłucharjow pjelnješe minjeny pjatk žurlu Berlinskeho wulkopósłanstwa Ruskeje federacije, zo bychu swjatočny koncert ZSW w kooperaciji z SLA dožiwili. Smy so wobhonili, što k podawkej měnjachu.

Maksymilian Nawka z Ingolstadta: Samo na sebi bě to jara poradźeny koncert. Wězo, hdys a hdys su hudźbnicy tróšku njekoncentrowani hrali – ale to so stanje, to je wuměłstwo, to je hudźba, to je awtentisce. Kulisa tule we wulkopósłanstwje je krasna – jara pompozne wšitko, jara wulke. Myslu sej, zo so tónle ramik derje hodźi za prapremjeru.

Zapósłane (19.04.16)

wutora, 19. apryla 2016 spisane wot:

Pod nadpismom „Trjebaja Serbja hišće serbskorěčnu sorabistiku?“, poćahujo so na přinošk w SN z dnja 9. měrca, piše Christiana Piniekowa z Choćebuza:

Berlin (ML/SN). „Z nadběhami na ćěkancow w Budyšinje a Clausnitzu ma sakski ministerski prezident Stanisław Tilich hišće wjac dźěła hač hewak a wulku potrjebu k wujasnjenju. Sebje samomu nima ničo wumjetować. Jako katolski Serb wón wě, što to woznamjenja, mjeńšinje přisłušeć, a jedna po tym. Tilich ma kruty orientaciski ramik.“ W Berlinskim cy­łoněmskim dźeniku Die Welt pisaše Jacques­ Schuster njedawno w cyło­stronskim přinošku wo šefje sakskeho knježerstwa jako „mužu hódnotow“.

Nowina cituje Tilicha: „Rasizm a prawicarski ekstremizm stej mi cuzej. Jónu su spytali mje jako sympatizanta předstajeć. Absurdne.“ Čitar zhoni: „Stanisław Tilich ma nutřkowne wobhrodźenje, kotrež da jemu krute stejišćo, złožowace so na štyri stołpy: swójbu, katolsku wěru, serbski pochad a přisłušnosć k mjeńšinje. Tilich powěda, kak wjesoły je, zo přez swój serbski pochad běžnje pólsce a čěsce rěči. Wotewrjenje rěči wo zawisćach mnohich Saksow na Serbow, dokelž su so woni w NDR pječa lěpje měli. Statej bě derjeměće jeničkeje mjeńšiny z widom na wuchodoeuropskich susodow wažne.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND