Swójski puć pytać za čas KI-rewolucije
Kóždy z nas młodostnych znaje „horco lubowane“ prašenja dorosćenych: Što chceš poprawom po šulskim času činić? Što maš předwidźane? Studij abo wukubłanje? Počasu njemóžeš tute prašenja wjac słyšeć, wšako ći je mjenje abo bóle kóždy, kotryž ći přez puć běži, takle abo podobnje staja. Jako hustodosć lědma połnolětny młody čłowjek so rozsudźić, kotry žiwjenski puć chceš kročić, njeje přeco lochko.
Telko móžnosćow a telko najwšelakorišich šansow – za někotrehožkuli je to skerje mała kwakla so rozsudźić. Starša generacija, kaž to druhdy wusłyšu, njeměješe na powołanskim polu scyła hišće telko wuběra, kaž my młodźi to dźensa znajemy. Na kóncu wšak móžemy to jako wulki priwileg wobhladować, kiž njebě přeco samozrozumliwy. Tola najebać lěto a wjac pisanych poskitkow nosy so někotryžkuli młodostny z druhimi myslemi a praša so tež: Ma moje faworizowane powołanje scyła přichod?
Napjatosć přiběra
Clemens Meyer steji jako jedyn z dweju nawodow mjeztym nimale poł lěta na čole filmoweho festiwala Nysa (NFF). Lětuše, 23. raz wuhotowane zarjadowanje wotměje so wot 26. do 30. meje. Wone je 27lětnemu takrjec z prěnim postajenjom pozicije. Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.
Knježe Meyero, kak Wam hladajo na oficialny debit w nowej funkciji něhdźe njedźeli do zahajenja festiwala je?
Napjatosć přiběra a sym wězo trochu rozbudźeny. Zdobom sym wćipny a wjeselu so, runja cyłemu festiwalowemu mustwu rjec móc: Tuž chcemy raz!
Nowe wosoby wuskutkuja často změny. Byrnjež wotežki hakle krótki čas w rukomaj měł: Kelko z Wašeje strategije sće hižo zwoprawdźić zamóhł?
Jendźelska je daloka
Z nawodnistwa Kamjenskeje chorownje njeje so dźensa tydźenja na demonstraciji před radnicu w Kamjencu nichtó słowa jimał. Su woni wot reakcije ludźi přemóženi? Boja so swójskeje kuraže a swojich rozsudow? Snano pak je tola k tomu dóšło, zo wotwažuja? Traš so tež puće wotewru, kotrež njejsu dotal widźeli? Na přikład kooperacija z druhej chorownju a z tym inwesticije do kliniki za dźěći abo wužiwanje derje wuhotowaneje kliniki za gynekologiju za priwatne lěkowanje abo porodna pomoc babow, kiž swobodnje z lěkarjom skutkuja. Snano pak móhł w Kamjencu a z tym wuchodnje sakskeje stolicy zepěranišćo za wosebje wužadowace porody we wjesnych kónčinach nastać? Za to wšak tam wosebitu ekspertizu maja. Wěm: To su wšitko skerje sony ...
Wo přichodźe skały so rozmołwjeć
W Miłoćicach załoža młodostni, kotřiž so za tamnišu skału Při Krabatowym kamjenju zajimuja, rozmołwne koło. Prěnje zarjadowanje rjadu Bjesadna kofejownja wěnuja zašłym podawkam w skale. Milenka Rječcyna je so z Johannu Cyžec wo tym rozmołwjała.
Wo čim chceće bjesadować? A wosebje: Štó bjesaduje z kim?
Na bjesadu při šalce kofeja a skibce tykanca přeprošujemy wšitkich, kotřiž su na někajke wašnje ze skału „Při Krabatowym kamjenju“ w Miłoćicach zwjazani. To móža być ludźo, kotřiž su tam dźěłali, do a tež po přewróće. Wjeselimy so na tych, kiž přinjesu fota a historiske dokumenty sobu. Zawěsće wědźa někotři tež wo tym powědać, kak su jich nanojo a dźědojo swój čas tam dźěłali a žiwi byli. Wědźa woni wo wosebitosćach wobdźěłanja zornowca? Što je so z něhdyšimi mějićelemi stało? A kak je k załoženju towarstwa Kamjenjak dóšło? Kotre zaměry tehdy mějachu? A kotre su mjeztym zwoprawdźili? Hižo jutře popołdnju w 14 hodź. chcemy so w skale zetkać.
To budźe potajkim wólna bjesada, na kotrejž je kóždy witany, kiž so za skału a jeje přichod zajimuje?
,,Za nas běše to dyrdomdej“
Spočatk awgusta spominamy na 25. róčnicu Chróšćan zběžka. Hana Nukec je so z tehdyšej šulerku Jadwigu Brězanec rozmołwjała. Wona přisłušeše prěnjemu lětnikej, kiž njemóžeše po zakładnej šuli hižo dale w Chrósćicach do šule chodźić.
Kak sće zběžk jako šulerjo dožiwili?
Bjez serbskich symbolow
Lisa-Maria Cyžec je so z režiserku Katju Hrjehorjec wo nastaću jeje hudźbneho wideja na spěw „Toś ta lubosć“ Jakuba Čornaka rozmołwjała, kotryž dožiwi na 38. filmowym swjedźenju w Drježdźanach swoju festiwalnu premjeru.
Što studuješ a w kotrej měrje wobwliwuje studij twoje dźěło jako režiserka?
Loni nazymu sym swój bachelorski studij filozofije, kultury a medijow w Hildesheimje wotzamknyła. W času studija započach so z filmom rozestajeć a zhromadnje z přećelemi a přećelkami swójske projekty zwoprawdźeć. Wosebje zhromadne dźěło je mje wobwliwowało a mi dowěru dało, swójske filmy produkować.
Kak je ideja za hudźbne widejo nastała ?
Z hudźbu Jacke Schwarza sym hižo na dokumentaciji „Wotdoma“ dźěłała. Pozdźišo je so wón mje woprašał, hač móhła sej předstajić, hudźbne widejo k jednomu z jeho spěwow zhotowić. Jako sym spěw słyšała, mějach teksta dla hnydom wobrazy we hłowje. Najprjedy dyrbjach na lubosć w swójbje myslić, počasu je potom přećelska lubosć k tomu přišła.
Wo čim hudźbne widejo jedna?
Jubilejne35. mejemjetanjew Kukowje
Wot 8. do 10. meje přeprošuje młodźina z Pančic a Kukowa na 35. jubilejne mejemjetanje do Kukowa. Wo aktualnych přihotach na to a wo wosebitosćach, kiž młodostni za jubilej planuja, je so Hana Nukec z čłonku tamnišeho młodźinskeho kluba Judith Pjetašec rozmołwjała.
Kajke bě mejemjetanje w Kukowje před 35 lětami a kak je so wone w běhu lět wuwiło?
Lěta dołho je so mejemjetanje jenož w Pančicach wotměwało a scyła nic w Kukowje, dokelž měješe kóždy wjesny dźěl swoju młodźinu. Po politiskim přewróće su so Kukowscy młodostni zmužili a swójske mejemjetanje organizowali. Spočatnje bě to jenož jako mały swjedźeń za wobydlerjow myslene. Poněčim je z toho wulki ewent nastał, kiž mnohich ludźi z blišeje a dalšeje wokoliny přićahuje. Dźensa ma młodźinski klub Pančicy-Kukow hłownu zamołwitosć. Wón přeprošuje wšitkich wjesnjanow a zajimcow na mejemjetanje a wuhotuje tři dny pisany program za wšě starobne skupiny.
Hdy sće z přihotami započeli a kotre dźěła hišće na Was čakaja?
Arcybiskop Přibyl Serbow znaje
Na zjawnym zapokazanju noweho Praskeho arcybiskopa Stanislava Přibyla je so z wjac hač wosom stow prošenymi hosćimi před tydźenjomaj tež předsyda Domowiny Dawid Statnik wobdźělił. Što je w Praze dožiwił, kotrych wažnych ludźi je zetkał a hač budźemy noweho arcybiskopa tež w Serbach witać směć, wo tym je so z nim Lukáš Novosad rozmołwjał.
Štó je Was přeprosył a su tež druzy Serbja přitomni byli?
Přeprosyło je mje Praske arcybiskopstwo. Tež wosadny farar Ralbičanskeje wosady Šćěpan Delan, kotryž je z čłonom kapitla swjateho Šćěpana w Litoměřicach, je so na Božej mši wobdźělił. Ale tež dalši znaći tam běchu, na př. generalny wikar Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa Andreas Kutschke, kotrehož Serbja tohorunja znaja.
Kak wažne je za katolskich Serbow pokročowanje poćahow mjez Łužicu a Praskim arcybiskopstwom?
Přećelow móžeš sej wuzwolić?
Přećelow móžeš sej wuzwolić, přiwuznych pak dyrbiš brać, kajkichž dóstanješ. Tute stare přisłowo pak w politice takle stajnje njepřitrjechi. Na wuchodźe Němskeje to wosebje derje wěmy.
Nadźiju njespušću
Bernadet Cyžowa je 47 lět jako serbska baba mjez druhim na porodnej staciji Kamjenskeje chorownje swj. Jana skutkowała. Milenka Rječcyna je so z Wudworčanku rozmołwjała.
Kak sće wo tym zhoniła, zo ma so klinika za gynekologiju a porodnu pomoc kónc meje zawrěć?
Běch z awtom po puću, jako přećelka na mnje zazwoni. Sym stejo wostała a jej rjekła, zo mam to za špatny žort. Sym hišće dospołnje zajata a zrudna. Njemóžu postupowanje zrozumić.
Loni w oktobru sće na wuměnk šła. Njeje so do toho ženje wo ćežkej situaciji rěčało, kotruž jednaćelstwo kliniki rysuje?
Zo so klinika w Kamjencu zawrěje, njeje ženje k diskusiji stało. Čuju ze swojimi kolegami, kaž bych tam hišće dźěłała.
Kamjenska klinika za porodnu pomoc ma specielne poskitki. Kotre to su?
