Z nowymi gumijowymi zawěrami hotuja so w šwicarskim Bernje po zliwkach minjenych dnjow na hrožace zapławjenja. Tež podłu Dunaja a Ryna w Němskej su zamołwići znjeměrnjeni. Na wohroženych městnach su tohorunja prěnje zawěry natwarili. Na Rynje pola Karlsruhe su łódźam mjeztym jězdźić zakazali. Foto: pa/KEYSTONE/Anthony Anex

Ukrainjenjo lědma na dźěle

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Wiesbaden (dpa/SN). Něhdźe milion ludźi je sej po nadpadźe Ruskeje na Ukrainu do Němskeje wućeknył. Najebać wysoki kubłanski niwow pak je dotal runje kóžda pjata připućowana wosoba w dźěłokmanej starobje dźěło namakała. Štyrceći procentow ćěkancow su pak samo­stejacy kubłacy abo jich dźěći. To zdźěla Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje. 69 procentow wšitkich dorosćenych ćěkancow su žony.

„Kedźbuhódny mjez z Ukrainy zapućowanymi wosobami je wulki podźěl akademiskeho kubłanja“, statistikarjo rozprawjeja. Mjez ludźimi w starobje mjez 25 a 59 lětami ma 45 procentow akademiske wotzamknjenje, w Němskej je jich jenož 27 procentow. „Najebać wysoki niwow kwalifikacije je podźěl dźěłacych wot lěta 2022 z Ukrainy zapućowanych jasnje niši hač w cyłoněmskim přerězku“, statistikarjo zdźěleja. Mjez dźěło­kmanymi Ukrainjanami w Němskej je jenož 19 procentow powołansce aktiwnych. Porno tomu je podźěl dźěłacych ludźi w Němskej w tutej starobnej skupinje ze 85 procentami wjace hač štyri króć tak wulki, Wiesbadenski zarjad zdźěla.

EU chce drohej milinje wotpomhać

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Straßbourg (dpa/SN). Europska unija chce wobydlerjow přichodnje lěpje před nadměrnymi płaćiznami miliny škitać. Posrědnicy čłonskich krajow EU a Europskeho parlamenta su so dźensa rano w Straßbourgu na reformu europskich milinowych wikow dojednali. Nimo dołhodobnje stabilnišich płaćiznow chcedźa přichodnje tež wutwar wobnowjomnych energijow pospěšić.

Raznje přiběracych płaćiznow miliny minjeneho časa dla běchu sej přiběrajcy reformu europskich milinowych wikow žadali. Přičina wysokich płaćiznow běchu mjez druhim spochi dróši zemski płun jako sćěh ruskeho nadpada na Ukrainu. Čujomny bě pak tež wupad něhdźe połojcy wšěch francoskich atomowych milinarnjow, dokelž běchu skóncowane abo dyrbjachu so přehladać.

Nowe rjadowanje dawa ludźom prawo na zrěčenje z krutymi, ale tež fleksibel­nymi płaćiznami miliny. Tak chcedźa wosebje potrěbnych lěpje před wysokimi płaćiznami škitać. Ludźom milinu wotwjertnyć, ma přichodnje zakazane być.

„Snadne přidatne poćežowanja“

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Po wozjewjenju wuslědka etatowych jednanjow je kritika wulka

Berlin (dpa/SN). Po tydźenje trajacych jednanjach je so koalicija wčera na rozrisanje etatowych problemow dojednała. Wosebje socialnu znjesliwosć kompromisa kancler Olaf Scholz (SPD), hospodarski minister Robert Habeck (Zeleni) a finančny minister Christian Linder (FDP) na nowinarskej konferency srjedu wuzběhowachu. Hladajo na powyšenje popłatkow na CO2 rěčeše Scholz wo „jara snadnych přidatnych poćežowanjach“. Dawkowe wolóženja pak maja dale kruty wobstatk klětušeho etata być.

Tute potrjechja wosebje dawki na mzdu a dochody we wysokosći 15 miliardow eurow. Lindner wuzběhowaše, zo „přińdu za srjedźiznu towaršnosće wot 1. januara jasne wolóženja.“ Předsyda frakcije FDP w zwjazkowym sejmje mjenuje klětuši etat „etat wolóženjow“.

Orban dale kruty

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:
Brüssel (dpa/SN). Madźarski ministerski prezident Viktor Orban je do zahajenja wjerškoweho zetkanja EU w Brüsselu potwjerdźił, zo jednanja wo přistup Ukrainy do EU wotpokazuje. Wuměnjenja za to njejsu spjelnjene, wón dźensa rjekny. Orban pokazuje na wobzamknjenje wjerška EU 2022, po kotrymž chcedźa wo přistupje Ukrainy hakle rozsudźić, „su-li wšitke wuměnjenja spjelnjene“.

Hoberski wosušk rozkrali a předali

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:
Hoberski wosušk je kóžde lěto znowa atrakcija Drježdźanskich adwentnych wikow. Lětuši wosušk słušeše z 276 centimetrami a 1 860 kilogramami znowa do najwjetšich w stawiznach wikow, kotrež sahaja wróćo hač do lěta 1730. Minjeny kónc tydźenja su wosušk w swjedźenskim přećahu wopytowarjam předstajili. Na wšěch 60 000 ludźi swjećeše ze zastupnikami pjekarskeho rjemjesła poradźenu prezentaciju. ­Něhdźe 3 000 skibkow za dźesać eurow su na to předawali. Wunošk přewostaja dźěćacemu pomocnemu skutkej. Torsten Richter a Carsten Liebscher (wotprawa) měještaj při rozkraću a zapakowanju wosuška ruce połnej dźěła. Foto: Jürgen Männel

Piwarz: Migracija šule poćežuje

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) ma šule w swobodnym staće wulkeje ličby dźěći a młodostnych z wukrajnymi korjenjemi dla za přećežene. Integraciske dźěło w rjadownjach je jenož móžne, njeje-li podźěl wukrajnych dźěći wjetši hač 30 procentow, rjekny Piwarz nowinarjam. Wón ma špatny wuslědk najnowšeho přepytowanja Pisa za wuraz tutoho problema na šulach Sakskeje. Sakska bě hižo připowědźiła, zo nochce dźěl njepřewodźenych młodostnych ćěkancow wjace w normalnych rjadowanjach zaměstnić, zo njeby šulski system dale poćežowała. Koncept chcedźa wot šulskeho lěta 2024/25 přesadźić.

Dźěłarnistwo za kubłanje a wotćehnjenje GEW so wuprajenjam ministra spřećiwja. Předsyda Burkhard Naumann ma je za pospyt, swójske problemy zatajić. „Minister ma prawje, zo je kubłanski system přežadany. Problem pak njeje přez migraciju nastał ale je wuslědk lěta trajaceje wopačneje kubłanskeje politiki. „Wuspěch kubłanja je dale wotwisny wot socialneho pochada. Trawmatizowani migranća maja sej tuž wosebje ćežko.“

To a tamne (14.12.23)

štwórtk, 14. decembera 2023 spisane wot:

Nuznik město kozaceje hródźe: Zwěrjenc w rudnohórskim Aue je mału kozu nachwilnje w nuzniku zbrašenych zaměstnił, zo by runje narodźene a jenož 800 gramow ćežke zwěrjo nócny zmjerzk přežiwiło. Hladarjo běchu zymu mrějace a chětro słabe młodźo w hródźi namakali. Dokelž běchu wšitke tepjene kwartěry wobsadźene, zaměstnichu mału kozu najprjedy raz w ćopłym nuzniku. Tam so młodźato spěšnje zaso zhraba.

Hodowne štomy z oranžowej barbu popryskali su aktiwisća klimu škitaceje skupiny Poslednja generacija we wjacorych městach Němskeje. W Berlinje měrjachu so wčera na hoberski štom na Lipšćanskim naměsće a na štom před Zwjazkowej radu. Štom před Lipšćanskej Mädlerowej pasažu bě tohorunja potrjecheny. Aktiwisća warnuja před klimowej katastrofu, kotraž hodowneje přestawki njeznaje.

Biden wočakowanja wosłabił

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Joe Biden je na wopyće ukrainskeho prezidenta Wolodymyra Zelenskeho wuhlady na spěšne přizwolenje dalšich pomocnych srědkow USA wosłabił. Na zhromadnej nowinarskej konferency pokaza so Biden drje bojowniski, zdobom pak přizna, zo „njemóže ničo slubić“. Při wšěm je prezident optimistiski, zo so z kongresom dojedna, hdźež srědki za Ukrainu dotal blokuja. Zasadna pozicija, Ukrainje pomhać chcyć, dale wobsteji.

Scholz swoje plany předstajił

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) je dźensa w zwjazkowym sejmje z knježerstwowej deklaraciju ­swoje plany k jutře so wotměwacemu wjerškowemu zetkanju EU w Brüssel předstajił. Na zetkanju statnych a knježerstwowych šefow jutře a pjatk w Brüsselu chcedźa wosebje wo rozšěrjenju ­statoweho zjednoćenstwa rěčeć, ale tež wo migraciji. Rozsudźić maja wo zahajenju rozmołwow z Ukrainu a Moldawskej, čemuž so Madźarska dotal spjećuje.

Lěkarjo: Žana pandemija

Rozrisanje za etat 2024 namakali

srjeda, 13. decembera 2023 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy amploweje koalicije su so po informacijach powěsćernje dpa na etat Zwjazka za lěto 2024 dojednali. Nadrobnosće chcychu w běhu dnja wozjewić, nowinarjo rozprawjeja. Tak su po nimale štyrjoch tydźenjach po wusudźe zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa rozrisanje etatoweje krizy namakali, kotraž bě amplowe knježerstwo SPD, Zelenych a FDP masiwnje pod ćišć stajało. Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD), wicekancler Robert Habeck (Zeleni) a financny minister Christian Lindner (FDP) su wot toho časa wuradźowali, kak móhli deficit naposledk hišće 17 miliardow eurow w etaće přichodneho lěta wurunać. Sudnicy w Karlsruhe běchu přerjadowanje 60 miliardow eurow z etata 2021 do etata přichodneho lěta zakazali.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND