Morawieckeho wuzamknu

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Po swojim rozpačenju je strona pólskeje opozicije PiS ně­hdyšeho premierministra Mateusza Morawieckeho a dalšich 38 zapósłancow a dweju senatorow wuzamknyła. Tole bě interne disciplinarne sudnistwo rozsudźiło. PiS bě kónc julija rozpadnyła, jako běštaj so załožer strony Jaroslaw Kaczynski a Morawiecki zwadźiłoj. Morawiecki bě tehdy stronskointernu skupinu „Rozwój Plus“ załožił. Teje dla běchu delinkwentow nětko wuzamknyli.

Kraha chcedźa zajeć

Kamjenica (dpa/SN). Hamtske sudnistwo w Kamjenicy je wukazało, zapósłanca zwjazkoweho sejma Maximiliana Kraha zajeć. Tuchwilu hišće pruwuja, hač dyrbja za to imunitu Kraha zběhnyć. Chłostanski wusud je sćěh prawniskeje zwady mjez Krahom a satirikarjom Janom Böhmermannom. Tomu bě Krah spytał wuprajenje w podcasće zakazać, z čimž pak bě zwrěšćił.

Kuba na Castra spominała

25 hektarow lěsa je lěsny woheń dotal hižo zničił, kotrež je dźensa w nocy blisko wjeski Hürtgenwald w narodnym parku Eifel wudyrił. Dokelž je wjes jenož mało stow metrow wot płomjenjow zdalena, su pomocne słužby dohromady 1 500 wjesnjanow ewakuowali. Hašenske helikoptery a samo tanki Zwjazkoweje wobory podpěruja wobornikow při hašenskich dźěłach. W lěsach chowa so zdźěla hišće municija z Druheje swětoweje wójny. Foto: dpa/Christoph Driessen

GEW žada sej nowe rozrisanja

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:
Lipsk (dpa/SN). Z masiwnymi wotrjadowanjemi wučerjow na druhe šule njeje Dźěłarnistwo kubłanje a wědomosć (GEW) přezjedne. Nawoda dźěłarnistwa Burhard Naumann namołwješe kultusowe ministerstwo, wučerjow hižo dlěje njewotrjadować, ale zhromadnje ze wšěmi akterami za nowymi rozrisanjemi pytać. „Zmylki zašłosće njeměli so jeničce na kóšty wučerjow rozrisać“, apelowaše Naumann. Jako alternatiwy namjetuje Naumann konta za dźěłowy čas kaž tež poskitki na staršich wučerjow, zo bychu dlěje wuwučowali. Zašłe šulske lěto běchu po cyłej Sakskej něhdźe 3 000 wučerjow wotrjadowali. Něhdźe štwórćinu wučby dyrbjachu wučerjo w cuzych předmjetach abo šulach podawać.

Merza wona njekritizuje

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:
Berlin/Lipsk (dpa/SN). Tři njedźele po tym zo bě zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) Christiane Schenderlein jako statnu ministerku za sport a čestne zastojnstwo pušćił, je sakska politikarka CDU w interviewje ze Sakskimi Nowinami a dźenikom Leipziger Volkszeitung swoje přesłapjenje zwurazniła, jeho pak kritizowała njeje. „Rozsud kanclera res-pektuju a nochcu jón hódnoćić“, wona podšmórny. Merz bě ju na dompuću ze swojeho dowola telefonisce wo swojim rozsudźe informował. „Při tym je zwuraznił, zo pušćenje ničo ze mnu činić nima, zo je z mojim dotalnym dźěłom spokojom, zo pak je nowowusměrjenje zastojnstwa trěbne. Za to přeješe sej wosobu, kotraž je do wěsteje měry w zjawnosći znata“, wona praji. Kónc julija je Merz kabinet přetworić dyrbjał, dokelž bě frakciski nawoda unije CDU/CSU Jens Spahn zastojnstwo złožił. Mjez druhim zwoła w tutym zwisku Christianu Schenderlein z ressorta.

Suchota zwěrinje škodźi

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:
Bonn (dpa/SN). Wusušene rěčki a přećopłe haty – tež dźiwje zwěrjata ćerpja w Němskej pod ekstremnej suchotu a horcotu w lěću. Wosebje pobrachowaca woda je za nje strašna, zdźěla Němski zwjazk za zwěrinoškit. „W najhóršim padźe zawutla abo so zaduša“, rjekny Paulina Kuhn, fachowa referentka za dźiwje zwěrjata. Wjewjerčki, sorny, jěže a dalše zwěrjata nimaja hižo dosć móžnosćow so napić abo so wochłódnić. Wosebje młodźata su po měnjenju zwjazka wohro­žene, dokelž njemóža daloko k městnam wody běžeć. Problem njeje za ryby a druhe wódne zwěrjata jenož mało wody, ale tež jeje stupaca temperatura. Zdobom sej zwěrjata dźeń a mjenje cyroby nałója.

Wjednistwo BSW Voigta njepodpěruje

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:
Erfurt (dpa/SN). Zwjazkowe předsydstwo strony BSW je durinskemu ministerskemu prezidentej Marijej Voigtej (CDU) kazało, swoje zastojnstwo złožić. Nimo toho bě zwjazkowe předsydstwo krajnemu zwjazkej BSW w Durinskej přikazało, zo njeměł tutón Voigta hižo dale podpěrać. Pječa je zwjazkowe předsydstwo tole jednohłósnje wobzamknyło. Załožerka BSW Sahra Wagenknecht a wjednistwo strony so hižo dlěje z durinskim zwjazkom wadźa, wšako BSW w Durinskej zhromadnje z CDU a SPD knježi. Swoje žadanja wopodstatnja zwjazkowe předsydstwo z tym, zo je Techniska uniwersita w Kamjenicy Voigtej doktorski titul woteznała. Jemu wumjetuja, zo bě špatnje dźěłał. Durinski BSW pak nochce, zo koalicija so kónči. Čłonkam a čłonam w Durinskej piše wjednistwo strony: „BSW njesmě wjetšinu za muža zaručeć, kotryž swójske zajimy nad tymi kraja staja. Wočakujemy tuž, zo frakcija BSW w durinskim krajnym sejmje Voigtej swoju podpěru wupowědźi a njestronskeho ministerskeho prezidenta podpěruje.“

Žně na juhu katastrofalne

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:

Po cyłym kraju hroža buram suchoty a horcoty dla financielne ćeže

Berlin (dpa/SN). Smalace słónco a ty­dźenje trajaca suchota so w někotrych dźělach Němskeje w zwisku ze žnjemi zahu­bnje wuskutkujetej, měnja za­stupjerjo branše. Wot srjedź junija su tohodla ně­hdźe tři miliony tonow žita a rě­­pi­ka zhubi­li, zdźěla Zwjazk němskich Raiffeisen-zawodow, zastupowacy 1 600 zawodow, kiž z agrarnymi tworami wi­kuja abo tute předźěłuja. Na juhu Němskeje je situacija wosebje napjata. Nimo toho je we wja­corych rěkach tak mało wody, zo nje­móža žito po nich transportować.

Tež Zwjazk němskich burow připowědźi špatniše žně abo samo dospołny wupad žnjow. „Žně žita, wosebje pšeńcy, a rěpika drje budu pod přerězkom“, rjekny prezident burow Joachim Rukwied Redakciskej syći Němska (RND). „Nastupajo nazymske kultury je dźeń a jasnišo, zo dyrbimy so na dočasne žně nastajić“, Rukwied dale zdźěli. Straty wočakuja pola běrnow, zeleniny a cokoroweje rěpy, ale tež pola kukuricy a sojabunow. „W južnych dźělach Němskeje móhli cyłe žně wupadnyć.“

Dźěło zapućowarjow njeparujomne

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:

Institut za němske hospodarstwo (IW) je wuličił, w kotrej měrje su wuchodne zwjazkowe kraje wot připućowanja wotwisne. W studiji warnuje IW mjez druhim před negatiwnymi wuskutkami nawróta migrantow z wuchodneje Europy do jich domizny.

Berlin (dpa/SN). W swojej nowej krótkostudiji skedźbnjeja fachowcy IW na wažnu rólu připućowarjow na dźěłowych wikach. W dobje mjez 2023 a 2025 je něhdźe 141 000 přistajenych z němskim staćanstwom wotpućowało – porno tomu stupaše ličba dźěławych bjez němskeho pasa w tutej dobje jenož wo 90 000. IW je statistiki wšitkich wuchodoněmskich krajow kaž tež Berlina wuhódnoćił.

Fachowcy wuzběhuja, zo budźe ličba dźěławych přichodne lěta dale spadować – mnohich wotchadow do renty, ale tež migrantow dla, kotřiž so do swojeje domizny nawróća. Wot lěta 2023 do 2025 je we wuchodnych krajach cyłkowna suma dźěławych němskich staćanow wo 2,5 procentow, suma wšitkich dźěławych pak jenož wo 0,8 procent spadnyła. Porno tomu je suma wšitkich dźěławych po cyłej Němskej lochce wo 0,2 procentaj stupała, zdźěli institut.

To a tamne (14.08.26)

Freitag, 14. August 2026 geschrieben von:

Mandźelskeho a awto runočasnje je 90lětna w Mannheimje zhubiła. Dokelž ani muža ani awto hižo njenańdźe, prošeše staruška policiju wo pomoc. 89lětny bě swoju žonu před lěkarskej praksu wotsadźił a po tym za parkowanišćom pytał. Po 45 mjeńšinach pytanja běštaj mandźelskaj zaso zjednoćenaj. Muž bě mjenujcy sam zabył, hdźe bě awto wotstajił a so w starym měsće Mannheima zaběžał.

Štóž tuchwilu w italskich městach přebywa, tón tam přewjele njewuhlada. Wobchody, kofejownje a dalše posłužby su zawrjene. W awgusće sej Italčenjo mjenujcy tradicionalnje k morju abo do dowola wuleća. Wosebje wokoło 15. awgusta, potajkim na Marije donjebjes­wzaća, italsce Ferragosto, nichtó njedźěła. Za to su pobrjohi połne ludźi, kiž tam zhromadnje ze swójbnymi swjeća.

Čehodla nimamy serbskeho Ira?

Donnerstag, 13. August 2026 geschrieben von:

W irskej stolicy Dublinje je kónc pražnika njewočakowano sławny hudźbnik a pěsničkar Glen Hansard zemrěł. Bě to wobchadne njezbožo, je so rano zahe ze swojim motorskim zajěł. Bu jenož šěsćapołsta lět stary, po jeho smjerći zwostaštej po nim młoda žona a mały syn. Njewěm, hač bě Hansard w Serbach znaty – najskerje lědma, w Serbskich Nowinach wo nim pisali njejsmy. W zapadnym swěće pak bě znaty, a to woprawdźe jara, a to nic jenož, dokelž bu jemu před wosomnaće lětami filmowe myto Oscar za pěseń Falling Slowly z filma Once spožčene. Hansard bě wšudźom woblubowany, wón bě tajke něšto kaž milinarnja za produkciju čłowječeje energije. Wón bě sławny hudźbnik, kiž je na festiwalach rady wječor z ludźimi při wohenju sedźał a kiž je zhromadnje z nimi spěwał, kaž by sam wopytowar festiwala był. Kotra swětowa hudźbna hwězda tole čini? Za njeho pak bě to žiwy refleks, dokelž je poprawom cyłe swoje žiwjenje w Dublinje na hasach hercował a z ludźimi w kontakće być nawuknył.

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo