Drježdźany (SN). Jako „prěnje němske jewišćo scyła“ předstaji Statna opereta Drježdźany 22. apryla z „Pólskim kwasom“ takrjec zabytu twórbu Josepha Beera. Libreto spisałoj běštaj Fritz Löhner-Beda a Alfred Grünwald. Prapremjerje w lěće 1937 dotal dalše předstajenja njeslědowachu – nacionalsocialisća běchu kruch židowskeho komponista zakazali, na čož so tež po kóncu diktatury wjace do hrajnych planow njewróći.

Fotografije w comicowym kontrasće

Budyšin (SN). Wustajeńcu dosć njewšědneho razu pokazaja hišće hač do 2. meje w Budyskim Kamjentnym domje. Pod hesłom „Tellerrand I“ tworja symetrisce skomponowane fotografije Elsy Hennig jasny kontrast k wot Nazanin Zandi kuratěrowanej přehladce rysowankow, wotbłyšćowace realne dožiwjenja cyłkownje 65 w Drježdźanach bydlacych žonow najwšelakorišeho pochada. Mólby běchu dohromady 26 ilustratorkow na zakładźe dźěłarničkowych rozmołwow zdźěłali.

Wosebita wustajeńca z twórbami 63 wuměłcow

Jiřetín pod Jedlovou (MH/SN). Lětsa hižo 15. raz wotmě so minjeny Wulki pjatk „Pućowanje z poeziju na Křižowu Horu“ w Jiřetínje pod Jedlovou. Po zwučenym wašnju recitowachu při kóždej jednotliwej z dohromady 14 stacijow tamnišeho křižoweho puća hodźacu so baseń z cyklusa Milana Hrabala „Cestou bolesti a víry – Po puću bolosće a wěry“, kotryž bě Varnsdorfski poet za tele pućowanje stworił a kotryž je delnjoserbske Spěchowanske towarstwo za serbsku rěč w cyrkwi loni bibliofilnje w šěsć rěčach znowa wudało (SN rozprawjachu).

Serbski awdioguide prezentował

Mittwoch, 12. April 2023 geschrieben von:
Braniborski statny sekretar za kulturu Tobias Dünow (SPD) je minjeny štwórtk ­na zahajenju sezony Załožby wjercha Pücklerowy muzej, park a Rogeński hród pod hesłom „STEINREICH. Twarić a zhotowić w Rogeńcu“ serbski awdioguide za dźěći prezentował. Zhromadnje z Markusom Końcarom (nalěwo) a Domowinskej župu Delnja Łužica bu awdioguide wuwity. Nastroj zmóžnja šulerjam, kotřiž delnjoserbšćinu jako cuzu rěč nawuknu, napjate muzejowe dožiwjenje w Rogeńcu. K zhromadnym łužiskim stawiznam słuša, zo nasta park z pomocu serbskich dźěłaćerjow. Tež ­serbske mohile (Hügelgrab) z bronzoweho časa, kotrež Pückler z doła Nysy znaješe, inspirowachu jeho k pyramidam. Foto: Michael Helbig

Ćichi pjatk dostojnje wopominali

Mittwoch, 12. April 2023 geschrieben von:

Smochćicy (CRM/SN). Hižo mnohe lěta poskićuje Smochčanske kubłanišćo ­swjateho Bena na Ćichim pjatku wječor koncert z pasionskej hudźbu. Tež lětsa posrědkowachu orchestrownicy Serb­skeho ludoweho ansambla, kotřiž su zeskupjeni do kwarteta Chordophone, dostojne duchowne a hudźbne dožiwjenje. Na programje steješe tónraz „Stabat ­mater“ italskeho mištra baroka Antonia Vivaldija (1678–1741). K tomu poskićichu hudźbnicy jako kontrast sadźbje „Smyčkowy kwartet čo. 8 w c-moll“ ­sławneho ruskeho komponista klasi­skeje moderny Dimitrija Šostakowiča (1906–1975), ­zwjazujo tak ćerpjenje ­Jězusa Chrystusa z našej dobu. Přetož mjezynarodnje nimoměry připóznaty sowjetski wuměłc – wón dósta nimo mnohich wulkich ­mytow tohorunja wot „Academia de Santa Cecilia“ w Romje počesćenje – wěnowaše tutu swoju w lěće 1960 nastatu twórbu woporam fašizma a wójny. ­Wosebje wójny a ćerpjenja so tu doraznje tematizuja a zdobom so motiw wuchodneje ortodoksneje cyrkwinskeje hudźby zapřija.

napisała Annamaria Zahonowa

Kij w ruce a wačok na ramjenjomaj, třěchu jehlinowych hałzow nad sobu a kamjenjaty puć před sobu steješe Theja, kaž přihotowana za dalokoběh w startowej poziciji. Kós na hałzy pódla njeje machaše z křidleškomaj, prjed hač zaspěwa swój wosobinski rańši kěrluš. Hišće tři běrtlki hodźiny, a potom słónco schadźa. Theja znaješe někotre časy domjacych ptačkow, hdy započinachu ranje witać. Tři běrtlki hodźiny, a prěnje konje domjaceho procesiona budu gratowane. Theja přebywaše k jutram stajnje na domjacym statoku w přitulnej wjesce, kotraž sćeleše znajmjeńša tři pory křižerjow na wozjewjenje radostneho poselstwa po Łužicy. Hižo wot małosće sem pomhaše nanej w konjencu a maćeri na wysokim swjatym dnju. Tola lětsa wijachu so jutry po hinašich šćežkach. Lětsa padny datum jeje narodnin na jutrońčku. Nimo toho woswjeći tónkróć jutry z přećelom, Němcom. Katolskim drje, ale njena­zhonitym we wašnjach a we wědomju, kak wažne katolskim Serbam je, kołowokoło koni a křižerjow k poradźenju wulkeho swjedźenja sobu skutkować.

Anton Nawka

Donnerstag, 06. April 2023 geschrieben von:

4. jutrownika před 25 lětami zemrě spisowaćel, rěčewědnik a lawreat Myta Ćišinskeho 1995 Anton Nawka w Budyšinje. Wón bu na Mikławšku blisko nana Michała Nawki a jeho mandźelskeje pochowany. Wulka ličba přewodźerjow zanjese na pohrjebje wot njeho zbasnjeny kěrluš „Božo, Ty, Serbow wodźił sy a škitał“.

Što poprawom Saksku charakterizuje bě prašenje, z kotrymž bě so Lipšćan Frieder Bickhardt na wobšěrnu fotografisku rešeršu po swobodnym staće podał, pytajo za reprezentatiwnymi motiwami. Wuslědki wustaja hišće hač do 17. apryla z wosebitej, tež serbski aspekt wobkedźbowacej wustajeńcu „Komplex : Heimat“ na Wojerowskim hrodźe. Foto: Gernot Menzel

Towarstwo Filmowa iniciatiwa Drježdźany hotuje so na lětuši 35. filmowy swjedźeń w stolicy Sakskeje. Tele dny wozjewichu dospołny program festiwala a zahajichu předpředań zastupnych lisćikow. Swjedźeń zahaji so 18. apryla, zakónčaca mytowanska ceremonija wotměje so slědowacu njedźelu.

Drježdźany (SN/bn). Program wopřijima cyłkownje 188 prezentacijow we wjacorych Drježdźanskich programowych kinach z dohromady 371 krótkofilmami, produkowanymi w 66 krajach. Prěni raz poskića na Hrodowym naměsće paralelnje darmotnu filmowu přehladku pod hołym njebjom. Dalša nowostka je rjad „Loto krótkofilmow“, w kotrymž publikum a připad slěd pokazanych paskow postajatej. Tematiske ćežišća festiwal wobrubjacych specifiskich zarjadowanjow su mjez druhim Yannej Gonzalesej wěnowana retrospektiwa, tworjenje litawskeho filmowca-disidenta Artūrasa Barysasa, baskiske kino a jeho wliw na tamnišu towaršnosć kaž tež katalanske filmowstwo w europskim konteksće.

„Smy pozitiwnje šokowani“

Mittwoch, 05. April 2023 geschrieben von:

Drježdźany (SN/MG). W „padźe Mónika“ (SN rozprawjachu) dóńdźe wčera na wyšim krajnym sudnistwje k doskónčnemu wusudej. Po dołhim jednanju před sudnistwomaj w Zhorjelcu a Drježdźanach rozsudźichu sudnicy w sakskej stolicy nětko, zo smě wobsedźer modoweho labela LABA Gerhard Zschau T-shirt z linolorězom Hanki Krawcec z lěta 1974 předawać. Tak pisa sudnistwo w nowinskej zdźělence. Přećiwo tomu bě stara Serbowka skoržiła, kotraž bu w młodosći wot wuměłče zwobraznjena.

Swój wusud wopodstatnichu sudnicy z tym, zo njeje prawdźepodobne, zo ludźo mjeztym staru žonu přez motiw na T-shirće w zjawnosći spóznawaja. Tež argument Zschauwa, zo polěkuje z předawanjom produkta rozšěrjenju serbskeho wuměłstwa, sudnikow přeswědči. Wčerawši wusud je doskónčny a njehodźi so hižo na wyšej instancy wotprěć.

Po wozjewjenju wusuda wupraji so Gerhard Zschau našemu wječornikej: „Smy pozitiwnje šokowani. Jednanja njejsu signalizowali, zo móhli tak wuńć. Njemóžemy hišće prawje wěrić, zo směmy T-shirt skónčnje předawać.“

Monika a hra wo trón

Mittwoch, 05. April 2023 geschrieben von:
Jědnaće měsacow trajaca keklija je so z naposledk dosć njespektakularnym wusudom skónčiła. Wustawoprawnisce zaručene prawo na swójskim wobrazu je ­nadal runje tak płaćiłe kaž swoboda wuměłstwa; wobsteja-li dwěle, ma so wotwažować. Tele dny rady citowany „prawniski stat“ je potajkim intaktny – na čimž tež napřećiwny rozsud w „padźe Monika“ ničo změnił njeby. Štož zbywa, je zawěsće šwarna suma, kotruž ma skoržaca nětko za kóšty procesa nałožować; zrozumliwe wjeselo wobskorženeho nad – čehodla poprawom? – „překwapjacym wukóncom“ kaž tež wodu zamućace echo w medijach. A trochu reklamy. Apropos: Njereprezentatiwne woprašowanje mjez njeznawcami tworjenja Hanki Krawcec – a přemało jich, předewšěm zwonka Łužicy, njeje – ­je wujewiło, zo maja mnozy z nich ­„Moniku“ za konterfaj fiktiwneje figury Shireen Baratheon. Snano J. R. R. Martin hižo wo dalšim „nachwilnym postajenju“ rozmysluje. Bosćan Nawka

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo