fota: vanessa žurecPoł lěta we Wienje přebywała ...
Poł lěta we Wienje přebywała – čas, kotryž přihotuje na pozdźiše žiwjenje
P o wuspěšnym zakónčenju swojeje matury je so 19lětna Sofija Hančikec loni rozsudźiła, někotre měsacy we wukraju přebywać. Jeje přeće: nowe nazhonjenja zběrać, samostatna być a z druhej kulturu so zeznajomić. Po wjacorych telefonatach požada so wona wuspěšnje pola Malinkec swójby jako au-pair, zo by so wo jich dźowku starała. 11. awgusta nastupi Radworčanka swoju jězbu z ćahom do awstriskeje stolicy Wiena. Tam bu wutrobnje přijimana a do swojeho noweho wšědneho dnja zapokazana. Sofija měješe swójske bydlenje blisko Malinkec swójby. W prěnich dnjach so Radworčanka a Malinkec dźowka pomału zbližištej a přežiwištej zhromadnje wjele časa.
grafiki: freepikPo šuli njetrjebaš na kóždy pad hnydom powołanje ...
Po šuli njetrjebaš na kóždy pad hnydom powołanje wuknyć abo studować započeć. Snano sej po lětach wuknjenja tež prosće
najprjedy přestawku popřeješ. Mnoho mjenujcy tež nawuknješ, bjez toho zo za šulskej ławku sydaš. Smy so wobhonili, kajke móžnosće maš a kotry poskitk Ći w kotrej situaciji najbóle tyje.
Šula nimo? Nětko najprjedy raz přestawka!
wyše šulske wotzamknjenje
au pair /
work and travel
dźěło
FSJ / FÖJ
praktikum
lěpšiny dóstawaš dohlad do powołanskeho žiwjenja zwyšiš šansy při požada- njach wo wukubłanske městno abo studij zmysłapołne dźěło praktiske nazhonjenja financielna njewotwisnosć praktiske nazhonjenja samostatnosć interkulturelna kompetenca wosebite nazhonjenje pokazuješ, zo sy wědylačny polěpšuješ šansy wukubłanja
Njeje zmysłapołne, hdyž ... trjebaš wěstu mzdu resp. dochody chceš spěšnje pjenjezy zasłužeć nochceš so cyłe lěto wjazać trjebaš dalšu kwalifikaciju chceš so orientować nimaš dosć pjenjez sy na wěste městno wjazany chceš pjenjezy zasłužeć
Je zmysłapołne, hdyž ...
Wěru a pismo šěrić
Henriette Catharina von Gersdorf – spominanje składnostnje jeje 300. posmjertnin
Na spočatku rozmacha serbskeho pismowstwa steji fascinowaca žona-mecenka, wysoko kubłana Henriette Catharina von Gersdorf. Wulkomyslnje je so za serbske pismowstwo zasadźowała a swojeho wnučka Nikolausa Ludwiga von Zinzendorfa z wulkej lubosću a pobožnosću kubłała a z tym serbske stawizny bytostnje wobwliwowała. Bjez angažementa tuteje zemjanki bychu serbske stawizny wo tójšto chudše byli.
Wot doma sej w nuzy pomhać dać
W tysacach domjacnosćow po cyłej Němskej je nastroj připrawjeny, z kotrymž móža wužiwarjo wo pomoc wołać. Milenka Rječcyna je so z Koslowčanom Bosćijom Měršom rozmołwjała, kiž so za wužiwanje tohole poskitka zasadźuje.
K čemu słuži tak mjenowane wołanje w nuzy wot doma (Hausnotruf)?
W prěnim rjedźe słuži system k tomu, zo móhli ludźo w nuzy wo pomoc wołać. Doma so najwjace njezbožow stawa. Podpěramy wosebje wěstosć ludźi, kotřiž chcedźa w swojim bydlenju wostać a samo postajejo žiwi być. Posłužujemy pak tež bydlenske towaršnosće. Přetož wjetšina ludźi nochce do někajkeje hladarnje abo chorownje. Nimo toho su zarjadnišća kaž hladarnje tež chětro drohe.
Staraće so Wy wo to, zo bychu zarjadnišća a tež jednotliwcy zmysł poskitka rozumili?
Jeničce hišće křidła hołbja – wobraz so měnjaceje mocy po ...
Je tomu štyri lěta, zo je Ruska Ukrainu napadnyła. Dźeń po tutym podawku, 25. februara 2022, wozjewichu SN baseń słowjenskeho nakładnika a awtora z Korutanskeje Lojze Wiesera, kotraž njeje swoju aktualnosć zhubiła.
Tu a tam
Tudy słónco / Tam bomby
Tule měr / Tam sylzy
Tule přichod? / Tam hrózba!
Dokal dźemy?
Lojze Wieser
přełožk: Milenka Rječcyna
W běhu jenož něšto dnjow přełožichu ludźo z cyłeje Europy a mnohich dalšich krajow swěta 17 słowow do swojeje maćeršćiny, na kóncu do wjace hač dwěsćě rěčow swěta, mjez druhim do hornjo- a delnjoserbšćiny. Předleži samo ideja za jewišćowu inscenaciju. Wieser bě swoje mysle 24. februara 2022 napisał. Nětko so přećel Łužiskich Serbow znowa k tutej tematice pjera jima:
Što Błótowčenjo něhdy w zymje činjachu
Hišće je dosć časowych swědkow, kotřiž so na wječory bjez telewizora dopominaja, na rozmołwy w sćinje swěčkow při ćopłej pjecy w kuchni. Su swojim staršim, dźědam a wowkam při ručnym dźěle přihladowali a wuknyli, smědźachu so tež raz sami wuspytować. Najdlěši čas sedźachu žony při kołwróće abo spjelnjachu dalše ručne dźěła, mjeztym zo mužojo koše plećechu, saki reparowachu abo chošća wjazachu. Dobri přewodźerjo běchu při tym stawiznički ze zašłosće, často wo wójnskich podawkach a tradanjach hač k najnowšim wjesnym powěsćam, mjeztym zo spěwachu abo grog pijachu.
We Łužicy so skónčnje zakorjenił
Na wopyće pola Jean-Philippe Nauwelaers – fachowca za francoske kulinariske speciality
Mjeztym dźesać lět bydli Jean-Philippe Nauwelaers ze swójbu – žonu a třomi dźěćimi – we Wotrowje. „Je to prěni raz w swojim žiwjenju, zo tak dołho na jednym a tym samsnym městnje bydlu“, powěda wón, jako jeho we Wotrowskim bydlenju w druhim poschodźe burskeho statoka wopytuju. Hladajo na swoju chětro njewobstajnu biografiju je wón serbskej žonje Reginje a jeje Wotrowskej Čornakec swójbje jara dźakowny, zo je so we Łužicy zakorjenić móhł.
Zwotkel pochadźa
Katharina Jurkowa: Rady pěstuje styk z ludźimi a so wjeseli, zo nima ...
Je angažowanych ludźi w zjawnym serbskim žiwjenju, kotřiž pola druhich prašenje budźa: Kak woni to wšo zdokonjeja, štož widźimy? A runje přikład Kathariny Jurkoweje pokazuje, zo móžeš při tym wjele wjesela měć.
Wjetšina našich čitarjow drje Katharinu Jurkowu najdlěje jako regionalnu rěčnicu Domowiny za teritorij župy „Michał Hórnik“ znaje, wšako funkciju hižo wot lěta 2009 wukonja. Jeje powołanska biografija je so jako přistajena serbskeho młodźinskeho towarstwa PAWK započała, doniž njebu projektna sobudźěłaćerka za rěčny marketing w Rěčnym centrumje WITAJ (RCW). Za nowe wužadanje w serbskim třěšnym zwjazku je so Katharina Jurkowa tehdom samo dočasnje z maćerneho dowola wróćiła.
Češa serbske dźiwadło lubuja
Lukáš Novosad rozłožuje někotre přičiny wosebiteho poćaha Čechow k serbskemu dźiwadłu
Sobotu, 8. februara před šěsć lětami sta so něšto njewočakowane: Ludźo w jenož napoł wobsadźenej žurli Budyskeho dźiwadła su sej na serbskej prapremjerje jendźelskeje hry Dołhož fenki běža cyły wječor ze směchom brjuch dźerželi a na kóncu do směra dźiwadźelnikow brawo wołali.
Rozumju, zo něchtó zjawnje njeserbuje
Rozmołwa z architektom Hanušom Härtelom, kotrehož swójba w Čěskej hižo w štwórtej generaciji serbuje
Hanuš Härtel je architekt a bě předsyda Towarstwa přećelow Serbow w Praze. Za swój čas je so za to zasadźował, zo je so towarstwo po sydom lětach přestawki lěta 2009 zaso do Serbskeho seminara nawróćić směło. Tón raz pak rěčimoj wo jeho swójbje a poćahu k serbšćinje. Wšako Härtlec swójba wot Druheje swětoweje wójny w Čěskej bydli a hižo w štwórtej generaciji tam serbuje. Kak tomu? Wo tym je so Lukáš Novosad z nim rozmołwjał.
Twoja mać je Čechowka a twój nan Serb, štož rěka, zo sy po połojcy Serb.
Štož mojeju staršeju nastupa, je to prawje. Štož mje nastupa, njejsym so ženje jako napoł Serb abo napoł Čech začuwał, ale sym prosće Serb a Čech. Wobě identiće stej mi bliskej.
Twój dźěd bě so rozsudźił w Čěskej wostać, potajkim sy ty třeća generacija wašeje swójby, kiž je z Łužicy preč. Pola mnohich emigrantow so maćeršćina hižo w druhej generaciji zhubi a woni rěč noweho stata přiwozmu. Ty pak serbuješ. Kak tomu?
