Wo knihach a kniharni (10.07.26)
Regina Herrmannowa z Wermsdorfa, diplomowa designerka a wuměłska rjemjeslnica, kotraž so tež ze serbskimi powěsćowymi postawami zaběra, je šěsć wšelakich puzzlow wudała. Tute su wěnowane zmijej, lutkej, připołdnicy, hadźacemu kralej, wódnemu mužej a błudničce. Kóždy ma 266 dźělow a hodźi so za dźěći runje tak kaž za dorosćenych. Dalšej puzzlej z wobrazomaj křižerskeho procesiona a jutrownymi jejkami je Załožba za serbski lud wudała. Kóždy ma 1000 dźělow.
W Lipšćanskim nakładnistwje Veles je druhi nakład Otfrieda Preussleroweje knihi „Mała wjera“ w hornjoserbskim přełožku wušoł. Štóž ju hišće nima, móže sej knihu nětko zaso kupić.
Nasćěnowu protyku „Serbske tradicije w Dolnej Łužycy, 2. dźěl 2027“ z rozkładźenjemi na zadnich stronach a z jara rjanymi fotami je Heiner Stephan wudał. Dalši kalender z titulom „Sächsische Heimat“ za přichodne lěto wuda Krajne towarstwo Sakski škit domizny z Drježdźan. Tež knižna protyka „Oberlausitzer Familienkalender 2027“ nakładnika Franka Nürnbergera je hižo na předań.
Třeći serbski „Who’s who“ při skale
Miłoćicy (lmi/SN) Pytaće za prawym lěćnym festiwalom? Z połnym programom, potajkim z koncertami, filmami, rejemi akulinariskimi poskitkami? Potom je Witaj-festiwal prawe zarjadowanje! Tu zetka so lětstotki stara tradicija z modernej kreatiwitu. Wopytowarjo móža so zanurić do swěta, kajkiž wostanje hewak husto potajny. Mjeztym třeći raz wotměwacy so festiwal zahaji so pjatk, 24. julija, na ležownosći towarstwa při Krabatowym kamjenju při Miłočanskej skale. Wón měri so po informacijach zarjadowarjow „na wšitkich, kotřiž su wćipni, chcedźa so ze serbskej rěču a tradicijemi rozestajeć a njezapomnity kónc tydźenja wosrjedź jónkrótneje atmosfery dožiwić“.
Maja Serbja jako jeničcy Słowjenjo plan?
5. dźěl esejistiskeje serije wo słowjanskim žiwjenju Europy a wo tym, čehodla Serbja poprawom na čole Słowjanow steja
Čitamy to w poslednim času nimale přeco a nimale wšudźom: Přemało dźěći so narodźi, zrudny historiski rekord je docpěty, a wuhlady njejsu dobre. Znajemy tež ličby: Idealny přirost je 2,1 dźěćo na žonu, z tym by reprodukcija towaršnosće zaručena była. Kaž pak mjeztym wupada, porodźa žony w Europje nimale jedne dźěćo mjenje. Wěmy, zo je situacija po cyłym swěće samsna. We wuchodnej Aziji je wona najhórša, wšojedne hač je na tym wina socialne inženjerstwo kaž w Chinje z něhdyšej politiku jednoho dźěsća abo přirodny proces zbohatnjenja towaršnosće z kultom dźěławosće kaž w Japanskej abo Južnej Koreji. W zapadźe mamy tež druhe ćeže. Smy bohatu, egoistisku a komfortabelnu towaršnosć natwarili, kiž chce w idealnym padźe bjez wobćežnosćow žiwa być (a dźěći wobmjezuja ego), tohodla so dźěći bojimy.
Znowa poradźeny portret Łužicy
Grodk (NC/JFK). Bjezdwěla wosebity wjeršk programa „Moja wěc je, kajkuž popadnu“ lětušeje Lausitziady běše sonet Miny Witkojc „Mjatel“, kotryž je Kati Sprigodojc we wobłuku premjery eksperimentelneje performance k elektroniskej hudźbje DJjoweho duwa Mystica (Anika Kruse a Meike Grabinski) recitowała. Dalšej na tymle projekće wobdźělenaj hudźbnikaj běštaj Paul Geigerzähler a Jakub Gruhl kaž tež rěčna poradźowarka Christiana Piniekowa. Nimo toho rysowaše ilustratorka Antje Rohter runočasnje k hudźbje, čemuž publikum z pomocu projekcijow sćěhowaše. Mjez dalšimi přinoškami běchu wustup serbskeje dźěćaceje rejwanskeje skupiny Delnjoserbskeje akademije, input wo tradiciji módroćišća wot Daniela Häfnera a prezentacija wurězkow krótkofilmow Maje Nagloweje a Juliusa Günzela. Wo přidatne serbske zynki na jewišću postarachu so STOI, Kula Bula a Choćebuski chór korčmarjow. Zaměr projekta, portret Łužicy ze swójskeje perspektiwy publikumej zbližić, je so z kaleidoskopom hudźby, literatury, reje a tworjaceho wuměłstwa na kóždy pad docpěł.
Swět słowjanskich bajkow na festiwalu w Dešnje
Dešno (NC/JFK). Słowjanski bajkowy festiwal je lětsa trochu mjenje wopytowarjow hač loni do Dešna přiwabił, štož zaleži zawěsće tež na wjedrje. Předstajenja dźě wotměchu so hłownje kołowokoło tamnišeho Domizniskeho muzeja pod hołym njebjom, a minjeny kónc tydźenja njepostara so chłódny „Wichaŕ“ jenož wo mytologiske, ale tež wo meteorologiske ekstrawagancy. Štóž njeje so wot toho wottrašić dał, dožiwi wospjet wulkotny a hódny festiwal.
Wjeršk programa bě na woběmaj dnjomaj powědarske dźiwadło Machandel, kotrež małych runje tak kaž wulkich hosći w publikumje přewšo zahori. Tež nawodnica hosćićelskeho muzeja Kathrin Šwjelina wopokaza so jako wulki fan „Lubuju prosće wašnje, kak hrajerjej swój program wuhotujetaj.“ Tónraz staj „Machandelojc“ dyrdomdej dweju lutkow předstajiłoj. Wonej namakatej dźiwnuški nastroj, wo kotrymž – zwotkel tež? – njewěstej, zo so wo handy jedna. Jimaj njeje wědome, zo bě njesmilny profesor jón wotpohladnje w lěsu „zabył“, zo by naposledk lutka popadnył a za to sławu žnjał ...
Akcija Koslow
Před 80 lětami, njedźelu, 7. julija 1946, po připołdnju su so w Koslowje pola Kupkec skupiny serbskich młodostnych z 23 wsow zetkali. Na kóncu wójny běše Koslow chětro zničeny. Nětko započachu młodostni hromady rozpadankow rumować. Pilnych dźěłaćerjow zawjeseli chór z Konjec/Šunowa ze spěwami, kiž potom wšitcy sobu spěwachu. Z akciju w Koslowje je so brigadowanje serbskeje młodźiny zahajiło. Ličba brigadow zwyši so na 56. Pozdźišo rozšěrichu so aktiwity na akciju „Wo naš wšědny chlěb“, kotrejež ćežišćo bě socialne polo. A bórze spěwachu w Serbach:
„Bratře, sotra, pój ty k nam,
do dźěła, brigady,
słaby je dźens kóždy sam,
mócne su brigady.“
Na festiwalu w Danskej pomhali
Štyri myta na wožiwjenej Łužiskej filmowej přehladce
Choćebuz (SN/bn). Hač do lěta 2021 tworješe rjad Lausitzer FilmSchau – Łužyska filmowa pśeglěka – Łužiska filmowa přehladka zazběh Choćebuskeho filmoweho festiwala (CFF). Po wjace hač 20 lětach bu format přemjenowany a sta so jako „Dłujka noc krotkich Łužycanarjow“ we wobłuku sekcije Heimat – Domownja – Domizna z wobstatkom regularneho programa CFF. Rozsud zbudźi tehdy rozdźělne reakcije: Na jednym boku chwalachu nowowusměrjenje jako „krok z niše“, na tamnym kritizowachu, zo móhli produkcije tudyšich filmowcow „na widźomnosći zhubić“. W kooperaciji z CFF je Wobydlerske towarstwo Chmjelow tradicionalny format wožiwił a pod starym mjenom we wobłuku 8. Chmjelowskich filmowych nocow pod hołym njebjom minjenu srjedu prěni raz prezentował. Po třoch segmentach pokazachu cyłkownje něhdźe 120 wopytowarjam na Naměsće Arnošta Muki dohromady 14 paskow. Jednotliwym přinoškam přizamkowachu so rozmołwy z wjacorymi na wotpowědnych produkcijach wobdźělenymi filmowcami.
Miks rěčow w „dobrej stwě“ zahorił
Nowej knize a mjezsobna masaža
Radwor (JM/SN). Pisane balonki na dworje serbskeho experiMINT-campusa w Radworju wabjachu wčera na knižnu premjeru BOOKii-knihi „Dožiwjej přirodu!“. Dešća dla su na zahrodźe planowane zarjadowanje do nutřkownych rumnosćow přepołožili. Něhdźe 45 hosći bě přeprošenju sćěhowało – dźěći a starši z Radworja a wokoliny kaž tež z Budyšina. Z wulkimi wočemi napjeće słuchachu, što měješe lektorka Ludoweho nakładnistwa Domowina Janina Mikławškowa wo nowej knize powědać. Z pomocu wuzwolenych stronow poda wona na wobrazowce dohlad do knihi a zawjedźe małych a wulkich hosći w přenjesenym zmysle do přirody. Hač na łuce, w lěsu, při abo we wodźe a samo w měsće – wšudźe nas přiroda wobdawa. Dźěći běchu jara aktiwne a wušikne a spěšnje wšě prašenja lektorki wotmołwichu.
