Wo knihach a kniharni (17.09.21)
Tydźensce wozjewjeja SN na tutej stronje nawěški serbskich institucijow – wupisanja dźěłowych městnow. Wšudźe je dorost trěbny, tak tež w nakładniskim wobłuku. Prózdninske dźěło a šulerski praktikum stej zwjetša prěnjej móžnosći, młodych ludźi cyle praktisce na swójski zawod skedźbnić. Po tym puću je tež naša nowa wučomnica, kotruž smy spočatk měsaca witali, do nakładnistwa přišła. Čitajo wupisanje je so wona na prózdninske dźěło w redakciji SN dopomniła a so rozsudźiła, wo wukubłanske městno so požadać. W běhu přichodnych třoch lět nawuknje powołanje překupče za e-commerce. Tući fachowcy staraja so wo wšo, štož z online-předanju produktow zwisuje. Z widom a nadźiju na dorost smy tež projekt „Naša serbska kniha“ wuwili a lětsa wospjet zwoprawdźili. Njedawno wopyta nas 33 serbskich gymnaziastow, zo bychu sej na městnje wobhladali, kak kniha nastawa. To bě za nich ćim zajimawše, dokelž běchu basnje a ilustracije za swoju publikaciju, kotraž mjeztym pod titlom „Cyłe lěto – jedna kniha“ předleži, sami zdźěłali.
Połoženje instituta pruwowali
Prawidłownje pruwuje ewaluaciska komisija dźěławosć a powšitkowne połoženje Serbskeho instituta (SI). Wuslědk lětušeho pohódnoćenja ma spočatk lěta 2022 we formje rozprawy wuńć.
Budyšin/Choćebuz (SN/bn). Nawod ewaluaciskeje komisije wukonješe prof. dr. Roland Marti, slawist Saarbrückenskeje uniwersity. Dohromady přisłuša gremijej 13 čłonow. Nimo wědomostneje přirady SI, w kotrejž skutkuja mjez druhim prof. dr. Tadeusz Lewaszkiewicz (Uniwersita Poznań) a prof. dr. Annette Werberger (Europska uniwersita Viadrina Frankfurt nad Wódru), pruwowachu minjeny tydźeń tež dalše slědźerki a dalši slědźerjo z kraja a wukraja, kaž na přikład dr. Markus Giger (Karlowa uniwersita Praha), prof. Vivien Petras (Humboldtowa uniwersita Berlin) a prof. dr. Bernhard Tschofen (Uniwersita Zürich).
Zajimaweho literata znowa sej wotkryć
Budyšin (SN/bn). We wobłuku rjadu Serbskeho ludoweho ansambla „Zynki a linki“ su fletistka Marie-Luise Fryčowa, perkusionist Benedikt Sauber a na dźiwadźelnicu studowaca Božena Bjaršec wčera hudźbno-literarny wječor w Budyskej Röhrscheidtowej bašće wuhotowali. Mjez kompozicijemi Jana Pawoła Nagela, Igora Strawinskeho a Detlefa Kobjele recitowaše Bjaršec teksty Jana Larasa, kotremuž bě wječor składnostnje 100. posmjertnin wěnowany. Mjez druhim čitaše wona štyri kapitle prěnjeho dźěla powědančka „Wobwěšenca mzda“, jednoho z rědkich přikładow serbskeje fantastiskeje resp. hrózbneje (Grusel) literatury, štož pokazuje, zo je Edgar Allan Poe tež łužiskich awtorow wobwliwował.
Na rasistiske nadpady we Wojerecach dopominać
Wojerecy (SN/CoR). Před 30 lětami su ludźo we Wojerecach dom za hóstnych dźěłaćerjow a tón za požadarjow azyla nadpadli. Wobrazy rasizma su so po cyłym kraju rozšěrili. Bě to tehdy započatk wjacorych rasistiskich nadpadow na wuchodźe a zapadźe Němskeje. Mjena Wojerecy, Rostock, Mölln a Solingen stachu so ze synonymami za prawicarsku namóc spočatk 1990tych lět. Zahajenske zarjadowanje wopomnjenskeho kónca tydźenja „Wojerecy 1991 – dopomnjenki, dopóznaća, perspektiwy“ zhladuje tuž na pogromy we wjetšim cyłoněmskim konteksće a praša so za přiměrjenym wopominanjom.
Na podijowej rozmołwje „Wojerecy – Rostock – Mölln – Solingen“ nochcedźa potrjecheni tehdyšich nadpadow a zastupjerjo mjenowanych štyrjoch městow 17. septembra we Wojerowskej Łužiskej hali jenož podawki rysować, ale tež tři lětdźesatki dopomnjeća reflektować. Zajimcy njech so pod adresu přizjewja. Zdobom zahaja ze zarjadowanjom tež interkulturne tydźenje w Budyskim wokrjesu, kotrež so lětsa temje „Hóstne dźěło w NDR“ wěnuja.
Wosebity status w sćelaku RBB
Z wutwarom serbskeho programoweho poskitka Rozhłosa Berlina-Braniborskeje (RBB) je wčera braniborska Rada za naležnosće Serbow we wobłuku fachoweje rozmołwy serbske poskitki w medijach rozjimała.
Podstupim (SN/at). „Z app ,RBB serbski‘ móžeš sej wšitke serbskorěčne poskitki wotposkać abo wobhladać“, rjekny šefredaktor RBB dr. David Biesinger wčera na posedźenju braniborskeje serbskeje rady a skedźbni na jedyn z najnowšich wupłodow swojeho wustawa. Wón a nawodnica Choćebuskeho studija sćelaka Angelika Jordan staj radźićelam wo tym rozprawjałoj, što su nastorki wunjesli, kotrež złožuja so na prěnju tajku rozmołwu před nimale połtřeća lětom. Tehdy běchu wuhotowanje wusyłanskeho časa, personalne połoženje a nowosće kaž akcije w socialnych syćach rozjimali, rjekny předsydka rady Kathrin Šwjelina.
Jara trěbna zaběra
Planuja 25 premjerow a jubilej
Budyske Němsko-Serbske ludowe dźiwadło je ze serbskej inscenaciju „Dołhož fenki běža“ hrajnu dobu 2021/2022 zahajiło. Z nowinarskej rozmołwu su sezonu wčera wobšěrnje prezentowali.
Budyšin (SN/bn). Dohromady planuje Budyske NSLDź hač do klětušeho awgusta 25 premjerow. Mjez druhim chcedźa štwórtk, 16. septembra hru „Čmjeła Hana chce do dowola lećeć“ prěni raz pokazać. Dalše wjerški budu na přikład prapremjera hry Esther Undisz „Šěrcec Hanka“ po motiwach nowele Jurja Kocha „Židowka Hana“ na hłownym jewišću, zhromadna produkcija NSLDź a Serbskeho ludoweho ansambla „Són swjatojanskej’ nocy“ Williama Shakespeara a pokročowanje lětušeho lětnjeho dźiwadła „Sherlock Holmes a Budyska bestija“. Nalěto ma inscenacija Serbskeho dźěćaceho dźiwadła NSLDź „Kus hinak – Małe wampiry“ swoju premjeru dožiwić.
Prěni nazymski koncert lěta
Michał Jan Wałda
Měšnik, kěrlušer a hymnologa Michał Jan Wałda narodźi so 8. požnjenca 1721 burskej swójbje w Čornecach. Wuknješe na gymnaziju w Českim Krumlovje, Praze a Olomoucu a bě po tym chowanc Serbskeho seminara. Wón studowaše w złotym měsće nad Wołtawu teologiju a filozofiju a bě prefekt seminara. Wróćiwši so do domizny skutkowaše wot lěta 1750 do 1759 jako wikar a kapłan Budyskeje cyrkwje Našeje lubeje knjenje. Wot 1761 do 1776 bě zasłužbny a woblubowany wosadny farar w Radworju. Na to powołachu Wałdu do Budyskeho tachantstwa, powyšichu jeho 1777 na šolastika a lěto po tym na tachantskeho kantora.
