Kotre projekty móhli přichodnje z pomocu srědkow w Leaderowym programje Hornjołužiska hola a haty za dobu wot 2023 do 2027 spěchować? Prašenje to, z kotrymž zaběrachu su přitomni minjeny pjatk na diskusijnym wječoru w Radworju.
Radwor (SN/BŠe). Wjace hač 50 ludźi bě pjatk do Radworskeje wjacezaměroweje hale „Slavia“ přišło, zo bychu zhromadnje wo přichodnych spěchowanskich směrnicach Leaderoweje kónčiny Hornjołužiska hola a haty rozmyslowali. Nimo wjacorych zastupjerjow gmejnow regiona běchu tež mnozy Radworčenjo přišli. Spočatnje zhonichu wo nadrobnej analyzy, kotruž bě Zhorjelski planowar Ansgar Kaup ze swojimi sobudźěłaćerjemi zhotowił. Wón jim na přikład rozłoži, zo ličba wobydlerjow w regionje woteběra. Jeničce Njebjelčanska, Worklečanska a Ralbičansko-Róžeńčanska gmejna su minjene lěta přirost zwěsćili. Čehodla tomu tak je? Stej žiwjenska kwalita a naslědnosć na tym wina? Što móhli komuny činić, zo so tam zaso wjace ludźi zaměstni?
Njebjelčicy (SN/MWj). Štyristronski statok Cyžec swójby wosrjedź Njebjelčic je jedyn z markantnych twarjenjow wsy. Kóžde lěto jutry z njeho wjacore pory křižerjow wujěchaja. Zo ma Tobias Cyž tam swoju blidarnju, je powšitkownje znate. Kak wulka wona je, pak sej hakle wuwědomiš, hdyž do njeje zastupiš a so rozhladuješ.
Tuchwilu maja blidarski mišter a jeho sobudźěłaćerjej zajimawy nadawk. Z duboweho drjewa twarja woni nowe durje za Halštrowsku cyrkej. Njejsu pak to jenož rune deski. Durje maja wjacore wurězane městna, kotrež dyrbja wupjelnić a z wosebitymi drjewami wupažić. „Za cyrkej durje dźěłać je stajnje něšto wosebite“, Tobias Cyž powěda. Tež w domjacej Njebjelčanskej cyrkwi je hižo dźěłał.
Čorna Pumpa (SN/at). Twarske planowanje za južne rozšěrjenje Čornopumpskeho industrijnišća spěchuje kraj Braniborska z 85 000 eurami. Informowała je wo tym wčera šefowka statneje kenclije Kathrin Schneider (SPD) zaměrowy zwjazk industrijnišćo Čorna Pumpa, kaž w nowinskej zdźělence rěka.
Z přewostajenej sumu pjenjez přewozmje kraj połojcu předwidźanych planowanskich kóštow. Po słowach ministerki Schneider „měli inwesticije za wuwiće struktury we Łužicy bjez haćenja zeskutkownić“. Zo bychu na městnje chětřišo doprědka přišli, kraj komuny podpěruje. Wšako smědźa srědki Zwjazka jeno za poprawne inwesticije wužiwać.
Hišće swobodne płoniny su za dalše zasydlenja přemałe, čehoždla dyrbja industrijnišćo rozšěrić. Za kónčinu, kotruž chcedźa nětko wotkryć, so hižo pjeć inwestorow zajimuje. Konkretnišo k tomu so techniski jednaćel ASG Grodk tzwr Roland Peine njewupraji a zdźěli: „Centralny dypk wšěch naprašowanjow inwesticiju nastupajo su naslědnosć, znjesliwosć za klimu a eficienca resursow nimo znatych faktorow zasydlenja.“
Za škit klimy, přirody a wobswěta je wjele motiwacije a angažementa trěbne. W Sakskej a tak tež w Hornjej Łužicy je wjele přikładow, kotrež swobodny stat z wubědźowanjom eku hódnoći.
Budyšin (SN/BŠe). Sakski ratarski minister Wolfram Günther (Zeleni) je minjeny tydźeń třeće wubědźowanje „eku-myto přichoda energije, klimy a wobswěta 2022“ zahajił. Hač do 28. apryla móža zajimcy swoje požadanja zapodać. Trěbne informacije namakaja na internetnej stronje .
Z eku-mytom chce sakske ministerstwo za energiju, klimu, wobswět a ratarstwo (SMEKUL) lokalne a regionalne prócowanja za zachowanje mjez druhim biologiskeje mnohotnosće, regionalne hódnoćenje a škit klimy hódnoćić. „Po wuspěchu minjeneju wubědźowanjow chcemy tež lětsa angažement ludźi, iniciatiwow, předewzaćow a komunow we wobłuku škita klimy a wobswěta mytować“, Wolfram Günther wuzběhny.
Hišće njeje jasne, w kotrej měrje so Putinowa wójna na Ukrainje na hospodarske styki tudyšich firmow wuskutkuje. Předewzaća so k tomu dotal njewuprajeja, je tež Drježdźanska IHK wobkrućiła.
Drježdźany/Budyšin (SN/at). Direktnje potrjechene firmy spytaja so orientować. Hrozy-li žadanje za regresom? Mamy monterow na městnje? Tejle prašeni sej stajeja, wě nowinski rěčnik Drježdźanskeje Industrijneje a wikowanskeje komory (IHK) Lars Fiehler. Kaž damoklesowy mječ začuwaja předewzaća móžne dalše restrikcije. Nowe sankcije přećiwo Ruskej wójny na Ukrainje dla su připowědźene. Něšto konkretne čorne na běłym pak firmownikam dotal njepředleži, zo móhli so hižo na nowu situaciju nastajić.
Změna strukturow, energijowy přewrót a motor za joby su temy, z kotrymiž so wukubłancy a młodźi fachowi dźěłaćerjo přiběrajcy zaběraja. Što z nami budźe, so woni stysknje prašeja.
Čorna Pumpa (JoS/SN). Wotmołwy dósta wjace hač 500 wobdźělenych na wčerawšim dnju přichoda, kotryž je zastupnistwo młodostnych a wukubłacych Łužiskeje energije a milinarnjow (LEAG) při hłownych wrotach w Čornej Pumpje organizowało. Přišłoj staj tež braniborski hospodarski minister Jörg Steinbach (SPD) a statny sekretar Thomas Kralinski, kiž je sakskeho hospodarskeho ministra Martina Duliga (SPD) zastupował.
Pola Wätzigec w Serbskich Pazlicach je mjeztym wjele lět móžno, trawusyčak a dalše nastroje za zahrodku sporjedźeć dać a sej hnydom kwěćel sobu wzać. To tež dale tak wostanje. Nětko pak stej wobaj wobchodaj pod jednej třěchu.
Serbske Pazlicy (SN/MWj). Wot lěta 1998 předawaja a reparuja pola Wätzigec w Serbskich Pazlicach najwšelakoriše zahrodowe nastroje. Nimo toho poskićeja rozdźělny serwis a posłužby kołowokoło dźěłow w přirodźe. Před 15 lětami je kwětkowy wobchod k tomu přišoł, hdźež móžeš sej tohorunja wěncy za pohrjeby abo dekoraciju za kwas zhotowić dać. Wobaj wobchodaj staj Carsten Wätzig a jeho mandźelska Annett spočatk februara do jednoho zjednoćiłoj.