W zhromadnosći wjeselo knježiło
W prěnim prózdninskim tydźenju je sobudźěłaćerka Rěčneho centruma WITAJ a socialna pedagogowka Radworskeje serbskeje wyšeje šule Edit Šurowa šulerjow na projekt „Zhromadnje hrać, paslić a warić“ přeprosyła. W srjedźišću steješe strowe zežiwjenje.
Holcy z 5. lětnika wyšeje šule přeprošenje sćěhowachu a so wšědnje dopołdnja w šuli zetkawachu. Tam najprjedy raz wšelake deskowe hry na nje čakachu. Holcy mějachu wjele wjesela při hraću, dokelž hewak w šuli hromadźe wuknu a chwile za zhromadnu zaběru njeje.
Po połdra hodźinje rěkaše potom wobjed přihotować. Holcy smědźachu same rozsudźić, što chcedźa rady warić. Za to wužiwachu płody ze šulskeje zahrody, wo kotruž so we wobłuku cyłodnjowskeho poskitka na iniciatiwu socialneje pedagogowki staraja. Tak móžachu truskalcy, janske jahody, kisałe wišnje a kulirabije žnjeć.
Hort wostanje w sportowni
Radwor (BB/SN). Hižo pjeć lět wužiwaja Radworsku wjacezaměrowu halu „Slavia“ tež jako hort. To tež w přichodnymaj lětomaj tak wostanje. Za tutón rozsud gmejnskeje rady je pěstowarnja „Marja Kubašec“ w nošerstwje AWO jara dźakowna. W jeje twarjenju při puću do Chasowa tajke rumnosće za hort njejsu.
Wužiwanje „Slavije“ jako hort je gmejnska rada w lěće 2020 na pjeć lět dowoliła. Tutón čas nětko wotběži. Dokelž pak Radwor přeco hišće žadyn nowotwar nima, je gmejnska rada tutón tydźeń dalšimaj lětomaj přihłosowała. W „Slaviji“ hodźi drje so tež w přichodźe wuběrnje sportować, tola sportowcy nimaja po treningu dale žadyn towarstwowy rum.
Zahrodu w swětle swěčkow dožiwić
Pančicy-Kukow. Jónkrótna atmosfera wočakuje wopytowarjow klóšterskeje zahrody w Pančicach-Kukowje sobotu, 19. julija. Tón dźeń přeprošuja wot 19 hodź. na mjeztym tradicionalnu nóc tysac swěčkow. Při ćmičkanju chcedźa zhromadnje z wopytowarjemi swěčki zaswěćeć, z nimi zajimawe wobrazy stworić a tak na wosebite jubileje skedźbnjeć.
Do toho poskićuja na jewišću wotměnjaty kulturny program. Mjez druhim wustupi spěwar skupiny Polarkreis 18 Felix Räuber. Wón poda dohlad do swojeho noweho albuma „Reise zu den Sternen“, kiž ma 25. nowembra wuńć. Dale dožiwja wopytowarjo Smjerdźečansku rejwansku skupinu, kucharja-akrobata Tassa Witopila kaž tež wohnjowu show. Dokelž je ličba zastupnych lisćikow wobmjezowana, měli sej je zajimcy online pod vereinsticket.de skazać. Zastup za dorosćenych płaći dźesać eurow.
Jězor je dźěl łužiskeje identity
Wojerecy (AK/SN). Jako dźewjećlětny hólčec je Alexander Sommer na Hórnikečanskim jězoru wjesele padlował. „Pozdźišo sym na wubědźowanjach z kajakom jězdźił, běch trenar a čłon předsydstwa wodosportoweho towarstwa Hórnikečanski jězor“, powěda 47lětny Łazowčan. „Za čas NDR bě Hórnikečanski jězor nimo Złokomorowskeho jězora jenička bywša wuhlowa jama, kiž bě turistisce wužiwana“, rozłoži Sommer we wosebitej wustajeńcy Wojerowskeho měšćanskeho muzeja z titulom „W dopomnjenkach so kupać – stawizny Hórnikečanskeho jězora“. Hač do 27. septembra je wona we Wojerowskim hrodźe widźeć.
Woršty zemje dale přepytuja
Tež pola Módreje Adrije za Astrocentrum Łužica hłuboko toča
Chróst (UM/SN). Ćežku techniku zasadźa bórze při Módrej Adriji blisko Chrósta, wjesneho dźěla Wulkeje Dubrawy. Wot 15. awgusta chcedźa tam za podzemski labor Astrocentruma Łužica (DZA) do zemje točić, zo bychu wjac wo tym zhonili, kotre woršty so pod powjerchom zemje chowaja.
Ale što ma so přichodne tydźenje a měsacy pola Chrósta dokładnje stawać? „Jako prěnje pruwujemy, po kotrych pućach móžemy k městnu přijěć, kotrež je za točenje postajene. Jeli trjeba, dyrbimy sej prowizoriski puć natwarić“, rozłoži projektny koordinator DZA Mike Lindner. Po tym přiwjezu tam kontejner a přizamknu jón k wodowej a milinowej syći. Hakle potom přijědźe kran, kotryž dźěru do zemje toči. „Točimy hač do 250 metrow hłuboko“, geologa dale rozprawja. Wutočeny material hnydom na městnje přepytuja, zo bychu zwěsćili, kak kruty je a kelko wody móže přiwzać. Pozdźišo jón wědomostnicy w laborje dokładnišo přeslědźa.
Krótkopowěsće (11.07.25)
Kiosk bórze wotewru
Zejicy. Kiosk z poskitkom zakuskow na wotpočnišću w Zejicach ma noweho wobhospodarja. Wotnajenske zrěčenje z mějićelom ležownosće při křižowanišću Kamjenskeje a Wujězdźanskeje dróhi, Chróšćanskim burom Romanom Wjeselu, je njedawno podpisał. W septembrje chce wotnajer kiosk wotewrěć. W poskitku změje mjez druhim dejner.
Mzdy w Sakskej rozdźělne
Drježdźany. Mzdy w Sakskej su dale jara rozdźělne. Přiwšěm fachowcy změnu wobkedźbuja. Po wuhódnoćenju Sakskeho zarjada za statistiku zasłužeja ludźo po cyłej Sakskej přerěznje 3 218 eurow brutto. Tola su wulke regionalne diferency. W Zhorjelcu dóstawaja wobydlerjo přerěznje 2 882 eurow mzdy, mjeztym zo je to w Drježdźanach 3 559 eurow brutto wob měsac.
Nowe postajenja witaja
Lěsna železnica wita wob lěto 50 000 hosći
Běła Woda (AK/SN). Něhdźe 50 000 hosći z cyłeho swěta jědźe wob lěto z Mužakowskej lěsnej železnicu. Jeje lokomotiwy a wagony jědu w kóždej sezonje něhdźe 13 000 kilometrow. Ze swojimi čarami wokoło Běłeje Wody, Mužakowa a Kromole kaž tež z wuhladnišćom na Ćežkej horje słuša železnica k wosebitym turistiskim atrakcijam Hornjeje Łužicy. „Chcemy něhdźe dźesać milionow eurow ze srědkow strukturneje změny inwestować a předewšěm kolije a infrastrukturu železnicy ponowić“, podšmórny jednaćel Max Mütze na zašłym posedźenju Běłowodźanskeje měšćanskeje rady. Hromadźe z techniskim nawodu Heikom Lichnokom poda wón dohlad do stawiznow a přitomnosće železnicy a rozłoži jeje přichodne projekty.
W prěnim wotrězku inwestuja wot lěta 2022 hač do klětušeho něhdźe 6,84 milionow eurow. „Z toho smy hižo něhdźe 4,5 milionow eurow přetrjebali“, tak jednaćel. Pozadk je, zo je so w zašłych lětach wjele reparaturow nakopiło. Mjez druhim ponowjeja kolije na dwórnišću na Hatowej dróze w Běłej Wodźe a wuhotuja přechody z digitalnej techniku.
Gmejna swjeći jubilej
Hory. Gmejna Halštrowska Hola swjeći tele dny swoje 30lětne wobstaće. 1. julija 1995 zjednoćichu so Zabrod, Bluń, Bjezdowy, Ptačecy, Lejno, Narć, Židźino a Nowa Łuka/Hory. Jubilej chcedźa wot 4. do 7. septembrach na Horach woswjećić a při tej składnosći na tři lětdźesatki zhromadnosće, angažementa a zhromadneho wuwića zhladować. Planowane su mjez druhim wulke wiki, hudźba a sportowe podawki. Přewjesć chcedźa na přikład běh wot Zabroda do Hór, při čimž smě kóždy sam rozsudźić, kak daloko chce běžeć.
Swójby zhromadnje pućuja
Drježdźany. Štóž ze Serbow w Drježdźanach a wokolinje rady pućuje, njech sej termin njedźelu, 13. julija, do protyki zapisa. Tón dźeń přeprošuje serbsko-němski dźěćacy kruh na pućowanje swójbow. Cil je dolina rěki Prießnitz. Myslene je pućowanje za wulkich runje tak kaž za mjeńšich zajimcow. Wobdźělnicy zetkaja so w 15 hodź. při Wojersko-historiskim muzeju. Štóž chce so z dźěćacym wozyčkom na pućowanju wobdźělić, njech zetka tamnych pućowacych pod mostom w dolinje, a to w 15.15 hodź. Organizatorka Nadja Herbigowa so na prawje wjele zajimcow wjeseli.
Z tepjernje gratownja nastała
Zo bychu so ludźo před wohenjemi škitali, su před něhdźe połdra lětstotkom tež w Hornjej Łužicy wohnjowe wobory załožeć započeli. W našej lětnjej seriji chcemy někotre z nich předstajić a jich stawizny rozłožić. (4)
Stawizny wohnjoweje wobory we Worklecach sahaja wróćo hač do 60tych lět 19. lětstotka. Je znate, zo je woheń w zymje lěta 1854 štyri statoki we wsy zničił. Jenož dźewjeć lět pozdźišo wotpalichu so tři dalše, mjez druhim piwarnja knježeho dwora. Dwaj domaj buštej zaso natwarjenej. Při tym wobkedźbowachu wot toho lěta płaćace předpisy, zo maja so masiwne twaršćizny wužiwać. Tehdy je so hrabja Stollberg wo to postarał, zo dóstachu za swój čas modernu mobilnu sykawu. Tuta je při hašenju mnohich dalšich wohenjow, wosebje při hrózbnej katastrofje w awgusće 1886, pomhała. Tehdy so wjac hač 30 twarjenjow wotpali a dospołnje zniči. Njedostatk šprycy bě, zo njemóžeše wodu z hata abo rěki srěbać, ale woda dyrbješe so w bowach dodawać. Při wohenju měješe tehdy gmejnski předstejićel za hašenje zamołwitosć. Kóždy dyrbješe so jeho přikazam podrjadować.
Tež serbske pěsnje zaklinčeli
Z ansamblom Consonare na Tuchorskim pohrjebnišću spěwali
Budyšin (CS/SN). Bě to hižo třeće wječorne spěwanje, na kotrež je instrumentalny kruh Consonare ewangelskeje wosady swj. Pětra wutoru na Tuchorske pohrjebnišćo přeprosył. Něchtóžkuli by při tym hižo wo małej tradiciji rěčał. Dokelž bě so dopołdniši dešć zminył, móžachu wonka hudźić. A něhdźe 70 wopytowarjow njeda so wot nawodnicy ansambla Evelyn Fiebiger dołho prosyć.
Zahoriće ludźo sobu spěwachu, a to znate melodije runje tak kaž mjenje znate. Tež kanony derje zmištrowachu, samo tajke ze serbskim tekstom, na přikład „Ach wostań pola nas, so wječor přibližuje a dźeń je so hižo nachilił“. Tohorunja serbsce spěwachu z pomocu tekstoweho łopjena „Dobry wječor maćerka“. Evelyn Fiebiger skedźbni wopytowarjow na to, zo stejitej poslednjej štučce spěwa na narownym kamjenju serbskeho komponista Jana Rawpa, kotryž bě swoju žonu, organistku Lubinu Holanec-Rawpowu hižo w młodych lětach zhubił. Nimo toho je Fiebiger na Tuchorskim pohrjebnišću tři narowne kamjenje z notami našła.
