Z wudaća: štwórtk, 18 julija 2019
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Ministerka: Lětanje podróšić

Berlin (dpa/SN). Bjezposrědnje do zahajenja klimoweho kabineta zwjazkoweho knježerstwa je so ministerka za wobswět Svenja Schulze (SPD) za to wuprajiła, lětanje podróšić. „Tež lětarstwo dyrbjało kóšty emisije škódnych maćiznow sobu njesć, štož měło so w płaćiznach lisćikow wotbłyšćować“, rjekny politikarka SPD nowinarjam. „Njemóže być, zo je na někotrych čarach lětanje tuńše hač železnica.“ Němska dyrbjała z tajkim popłatkom druhim krajam z přikładom być.

Turkowska reaguje raznje

Washington (dpa/SN). Wčerawši rozsud USA, Turkowsku z programa produkcije a wužiwanja noweho, wulce moderneho bojoweho lětadła F-35 wuzamknyć, su w Ankarje z warnowanjom mócnemu partnerej USA kwitowali. Wonkowne ministerstwo w Ankarje rěčeše wo „wulkim zmylku USA“, kotryž w mjezsobnych poćahach wobeju krajow „njereparujomnu škodu“ načinja. Hłowna přičina je pla­nowany nakup ruskeho lětadła wotwobaraceho systema přez Turkowsku, štož USA raznje kritizuja.

Wjele mortwych při atentaće

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Načasne wustawki prašane

Rozmysluja wo reformje Myta Ćišinskeho

Budyšin (SN/CoR). Hdyž spožči so lětsa wokoło posmjertnin klasikarja serbskeje literatury 15. oktobra na Čerwjenej žurli klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje Myto Ćišinskeho Mari Elikowskej-Winklerowej a Spěchowanske myto teamej Radija Satkula, móže to snano posledni raz być, zo najwažniše serbske wuznamjenjenje w ródnej wsy mjeno­dawarja přepodaja. Kuratorij myta, kiž je so w nalěću konstituował, chce so nětko z prašenjom zaběrać, hač měli wustawki myta změnić, a jěli haj, kak.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Maas: Dialogz Ruskej wažny za měr w Europje

Berlin (dpa/SN). Bjezposrědnje do zahajenja Petersburgskeho dialoga je wonkowny minister Heiko Maas (SPD) wu­znam trajacych rozmołwow z Ruskej wuzběhnył. „Bjez Moskwy njemóžemy na palace prašenja swětoweje politiki wotmołwić. Wobstajny měr w Europje docpějemy jenož, hdyž zhromadnje dźěłamy“, rjekny Maas dźensa w Berlinje. Tohodla je derje, zo wón dźensa při Petersburgskim dialogu swojeho ruskeho kolegu Sergeja Lawrowa zetka, Maas doda.

Rozmołwny forum wotměje so dźensa a jutře w Königswinteru pola Bonna. Prěni dźeń wočakowachu Maasa a Lawrowa. Prěni króć po krizy Krimy dla su tak zaso wonkownej ministraj pódla. Maas a Lawrow chcyštaj so do zahajenja zarjadowanja k wosobinskej rozmołwje zetkać.

Maas chcyše po swójskich wuprajenjach z Lawrowom wo dodźerženju atomoweho zrěčenja z Iranom, wo přichodźe kontrolow brónjenja a wo połoženju na wuchodźe Ukrainy rěčeć. „W Donbasu smy naposledk snadne signale nadźije widźeli. Zo by z toho puć do směra na měr wurostł, dyrbi Ruska konstruktiwny přinošk pokazać“, Maas rjekny.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Statistika klóšterskich koparjow

Po tym zo su koparjo z Pančic-Kukowa před lětom krok do wokrjesneje wyšeje ligi po relegaciskej hrě přećiwo cyłkej z Porchowa snadnje misnyli, rěkaše nowy­ cil před nowej hrajnej dobu 2018/2019: POSTUP! A to bě zhromadny zaměr hrajerjow, zamołwitych ST Marijineje hwězdy a trenarja Erwina Kleinmanna. Zaměr postupić su na skutkowne wašnje zwoprawdźili.

Jenož słaba faza w nalěću tworješe wuwzaće, hewak hrajachu Pančičanscy koparjo fantastisku sezonu a stachu so tři hrajne dny do kónca ze zasłužbnym wo­krjesnym mištrom.

Dypki: 23 dobyćow (18 z nich bjez přećiw­niskich wrotow), jedyn remis a štyri poražki wobradźichu postupnikej we 28 ligowych hrach 70 dypkow. Tež wrotowy poměr 87:18 (+ 69) bě we wo­krjesnej lize najlěpši, a to při třělenych a tež při­jimanych wrotach. Prěnja poł­se­rija bě z 39 dypkami wuběrna. Při třinaće wuspěchach dyrbješe mustwo ST Marijineje hwězdy jenož jednu poražku přijimać. W druhej połseriji nastachu potom tři plajty, jedyn remis, dźesać dobyćow a z tym 31 nahromadźenych dypkow.

wozjewjene w: Sport
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Wjesny wobchod wulke wuwzaće

Něhdy bě w nimale kóždej wsy nakupowanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjesnjenjo zetkawachu a rady pobjesadowachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wobchody dopominamy.

Dźensa: Horni Wujězd (6)

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Jednanja dotal bjez wuspěcha

Helsinki (dpa/SN). Nutřkowni ministrojo statow Europskeje unije su w finskej stolicy Helsinki dotal podarmo spytali, so na přechodne rjadowanje k rozdźělenju w Srjedźnym morju wuchowanych ćěkancow dojednać. Dotal je přemało krajow swoju zwólniwosć signalizowało, so na wot Němskeje a Francoskeje zahajenej iniciatiwje wobdźělić, zdźěli luxemburgski minister Jean Asselborn wčera wječor powěsćerni dpa. Nimo Luxemburga stej na zetkanju jeničce Portugalska a Finska zasadnu podpěru přilubiłoj. K tomu přińdźe hišće rjad krajow, kotrež njeběchu wčera hišće zastupjene. Cyłkownje pak njeje to ani dźesać krajow. „To je zrudne“, Asselborn komentowaše.

Planowane přechodne rjadowanje ma tomu zadźěwać, zo Italska a Malta łódźam z wuchowanymi ćěkancami zakazujetej, přistawy kraja wužiwać. Wobaj krajej stej to minjeny čas wospjet činiłoj, dokelž so boještej, zo dyrbjałoj so potom samej wo wuchowanych starać, mjeztym zo so druhe kraje EU wotwobroćeja. Łódźe su tuž dny dołho na morju čakać dyrbjeli.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Masterski plan zestajeć a pisać

Měto Nowak je nastorčił diskusiju wo zestajenju masterskeho plana za rewitalizaciju delnjoserbšćiny. Milenka Rječcyna je so z koordinatorom za serbsku akcisku syć rozmołwjała.

Domowina je před lětami wobzamknyła, zdźěłać rěčny plan. Wy namjetujeće ze­stajeć masterski plan za přichod delnjoserbšćiny. Što wobzamknjenje a ideju zwjazuje?

M. Nowak: Fakt je, zo trjebamy w Serbach rěčne planowanje. Domowina hižo wjacore lěta wo tym rěči a w lěće 2014 su byli k tomu prěnje iniciatiwy. Před lětomaj je so rěčna rada z temu zaběrała. Na kóncu pak dale šło njeje. Mjeztym smy so jako syć z Domowinu, kotraž wšak je jeje čłonka, wothłosowali. Mamy nadźiju, zo zjawna diskusija tak daloko powjedźe, zo směrnicy Domowiny wo zestajenju rěčneho plana zwoprawdźimy.

Orientujeće so w swojich idejach na Delnju Łužicu a rěčiće z tym za přichod delnjoserbšćiny. Hdźe wostanjetej po směrnicach Domowiny potom hornjoserbšćina a slepjanšćina?

wozjewjene w: Rozmołwa
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Zwučowanišćo wutwarja

Generalny inspekter Zwjazkoweje wobory plany we Wuskidźu rozłožił

Wuskidź (CK/SN). Wojerske zwučowanišćo Hornja Łužica južnje Běłeje Wody chcedźa jako centralne wukubłanišćo a zwučowanišćo wutwarić a tak za wužadanja přichoda wukmanić. Wo wotpowědnych planach je general Eberhard Zorn zawčerawšim, wutoru, na wopyće w komandanturje we Wuskidźu (Weiß­keißel) informował. „Městnosć ma dimensiju a potencial za to“, generalny inspekter Zwjazkoweje wobory naprawu wopodstatni.

Hakle před tydźenjemi běchu wjetše jednotki NATO na zwučowanišću. Zo by Němska swojim zawjazkam we wobłuku NATO wotpowědowała, chcedźa infrastrukturu wutwarić. Wojacy njeměli přichodnje jenož na zwučowanišću pozastać, ale tež zwučować a techniku do porjadka přinjesć móc. Za to trjebaja krutu tankownju, masiwne twarjenja a garaže. „Wšitko, štož wotpočnišćo trjeba, tule zatwarimy, wudospołnjejo to, štož tu hižo je“, Zorn rozłoži. Zwučowanišćo chcedźa zwjazkarjam w NATO poskićeć, zo by tež po lěće 2023 běžnje wužiwane było. Tež z Pólskej wo tym hižo jednaja.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Wobydlerjo ćerpja

We wobłuku swojeje dobrowólneje wojerskeje słužby běch wot januara do měrca tohole lěta na zwučowanišću Zwjazkoweje wobory pola Wuskidźa stacioněrowany. Zo připowědźi general Zorn njedawno, je wutwarić chcyć na centralne wukubłanišćo w Němskej, njeběše za mnje tuž překwapjenka. W běhu štwórć lěta přebywanja w tamnišej kasernje běchu moji ně­hdyši kameradźa stajnje na to tukali. Husto­hdy dožiwich tuž diskusije wo lěpšinach a njelěpšinach tajkeho předewzaća. Zwučowanišćo so bjezdwěla derje za wu­twar hodźi. Za tanki a helikoptery je městnosć perfektna. To česća sej wosebje ameriske jednotki, kotrež tam prawidłownje zwučuja, hdys a hdys tež w nocy. Wěm so hišće derje dopomnić, zo wotućich raz rano w třoch, dokelž honjachu Američenjo w swojich Blackhawk-helikopterach wyše kaserny přez nóc. Tule haru změja woby­dlerjo Wuskidźa w přichodźe najskerje hišće­ husćišo znjesć. Pětr Dźisławk

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 18 julija 2019 14:00

Na slědach prjedownikow

Slepjanscy šulerjo sej na projektowym dnju blišu domiznu wotkryli

Lennox Schnabel, Finn Seeliger, Lucien Herrgesell a Annemarie Frömer – wšitcy štyrjo dźewjećlětni – su so hižo dlěje na synowe žně wjeselili. Połni wočakowanjow su woni na statok Hanza Šustera w Trjebinje podali. 16 šulerjow rjadownje 3A Slepjanskeje zakładneje šule „Dr. Marja Grólmusec“ wěnowaše so we wobłuku njedawneho projektneho dnja w předmjeće wěcna wučba temje „Wuknjenje něhdy“ a „Žiwjenje burow něhdy“. „Runje na statoku Hanza Šustera móžachu jara praktisce wuknyć. Předmjetaj wěcna wučba a serbšćina hodźitej so derje ze sobu zwjazać“, podšmórny rjadowniska wučerka Silwija Zajcowa. Wona podawa na šuli serbšćinu, němčinu, matematiku a wěcnu wučbu.

wozjewjene w: Kubłanje

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND