Iran poskićuje rozmołwy

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:

New York (dpa/SN). Iran je USA znowa poskićił jednanja wo móžnym kóncu wójny pokročować. Posrědkowarjo su knježerstwu USA plan přepodali, w kotrymž je pječa zapisane, zo móhli Hormuski přeliw w běhu sydom dnjow zaso wotewrić. Za to pak měli USA wěste žadanja spjelnić, rjekny iranski wonkowny minister Abbas Araghtschi nowinomaj „New York Times“ a „Financial Times“ na kromje hłowneje zhromadźizny Zjednoćenych narodow.

W parlamenće hrozy zwada

Magdeburg (dpa/SN). Hišće do prěnjeho posedźenja noweho krajneho sejma w Saksko-Anhaltskej hrozy zwada frakcijow w parlamenće. Dźensa, pjatk, zetkaja so zastupjerjo AfD, CDU, SPD, Zelenych, Lěwicy a BSW na radu starostow. Tam chcedźa wo jednanskim porjedźe parlamenta rozsudźić. Při tym pak je tójšto rozdźělnych pozicijow, na přikład wo wulkosći wuběrkow.

Schwesig žada sej zetkanje

Składnostnje 70. róčnicy załoženja wojerskeho lětarstwa w ZRN su wojacy stražowanskeho bataljona wčera, štwórtk, wulke wječorne­ trubjenje na ležownosći wojersko-historiskeho muzeja w Berlinje Gatow wuhotowali. Foto: dpa/Christophe Gateu

Schuster za nowe prawo azyla

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Sakski nutřkowny minister Armin Schuster (CDU) sej razniše prawo za azyl žada. „Telko ludźi, kelkož móža města a gmejny přijimać, měli měritko za to być, kelko ludźom Němska azyl přizwola“, rěka w štyri dypki wobsahowacym planje ministerstwa. Zasadnje chce Schuster indiwidualne prawo narunać z rozrisanjom we wotwisnosći wot kontingentow. Zo bychu kriminelnych lěpje wotsuwać móhli, sej Schuster nimo toho změnu europskeje konwencije čłowjeskich prawow žada. W přichodźe měł zajim za wěstotu kraja wažniši być hač zajim kriminelnych w kraju zdźeržeć. Tych, kotrymž su azyl zapowědźili, chce minister w přichodźe tak dołho do jastwa tyknyć, doniž kraj woprawdźe njewopušća. Za to měli do prawa za wu­krajnikow tak mjenowanu „jatbu k n­anuzowanju wupućowanja“ zapisać. „Zo bychmy změnu migraciskeho kursa zmištrowali, dyrbimy ludźi, kotřiž maja kraj wopušćić a z tutych najprjedy kriminelnych a tych, kotřiž so njeintegruja, pohnuć, zo statnym rozsudam a naprawam wotpowěduja“, měni Armin Schuster.

Strachi zwonka a znutřka

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:

Pólska bědźi so z planowanymi a woprawdźitymi nadpadami

Waršawa (dpa/SN/MG). Palacy so terminal satelitoweje posłužby Starlink za internet bě prawdźepodobnje wuslědk akta sabotaže, rěka we wozjewjenju pólskeho knježerstwa. Srjedu wječor běchu so anteny naprawy we wsy Wola Krobowska něhdźe 50 kilometrow južnje Waršawy palili, zdźěli rěčnik wohnjoweje wobory powěsćowej agenturje PAP. Woheń su spěšnje zhašeli. Mnoho nětko na to pokazuje, zo bě zamiškrjeny woheń za­měrny nadpad na staciju, kotraž mjez druhim wěste zastaranje z internetom w Ukrainje zaruča, rjekny pólski nutřkowny minister Krzysztof Gawkowski sćelakej TVP. Hišće njeje doskónčnje jasne,­ hač Ruska za nadpadom tči. Muster pak so derje do noweje doktriny nadpadow hodźi, měni minister. Pólska a staty na Baltikumje hižo dlěje tukaja, zo móhła Ruska stratow w Ukrainje dla prowokacije na terenje NATO forsě­rować.

Žane kopolaki

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:

Heidenau (dpa/SN). Měšćanska rada Heidenauwa­ je rozsudźiła, zo w měsće blisko Drježdźan hižo žane kopolaki kłasć njebudu, kotrež maja na wopory nacionalsocializma dopominać. Namjet měšćanskich radźićelow AfD a CDU běchu wčera wječor z wjetšinu hłosow přiwzali, zdźěli měšćanski zarjad. Za namjet bě 13 radźićelow hłosowało, přećiwo njemu šěsć, jedna wosoba so hłosa wzda. Namjet bě frakcije přesahowaca iniciatiwa, mjez druhim tež z frakciju „Zwjazk Hornje Łobjo za wjace demo­kratije“. Zarjadnistwo města bě radźe poručiło­ namjet wotpokazać, wšako su kopolaki najwidźomniša forma spominanja w měsće. Frakcije namjetuja, wotnětka na sewjernym kěrchowje města na wopory spominać.

Christoph Heubner, eksekutiwny wiceprezident mjezynarodneho Ausch­witzoweho komiteja rjekny w zdźělence: „Tole je šamały pospyt wopory nacijow w Heidenauwje zaso z města wuhnać.“ Tež podpěru CDU wón raznje zasudźuje.

Lěwica rozsudźi wo rozmołwach

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Berlinska Lěwica poda so, z tym zo je wólby w zwjazkowym kraju dobyła, kročel dale směr móžneje koalicije. Na stronskim zjězdźe chcedźa wo tym rozsudźić, hač ma Lěwica SPD a Zelenych na sonděrowanske rozmołwy prosyć. Wjednistwo strony tole chce a bě sej naposledk wěste, zo delegatki a delegaća namjet z wjetšinu hłosow přiwozmu. Po pozitiwnym wotumje móhli rozmołwy přichodny tydźeń zahajić. Wicepředsydka Berlinskeje SPD Cansel Kiziltepe je so mjeztym za koaliciske jednanja swojeje strony z Lěwicu a Zelenymi wuprajiła. Zhromadnych pozicijow Lěwicy a Zelenych je dosć, rjekny Kiziltepe w rozmołwje z powěsćernju dpa. Zeleni so hišće wuprajili njejsu.

Mužakow (SN/bn). Mjeztym štwórty Łužiski kulturny forum je so minjenu wutoru w Mužakowskim hrodźe wotměł. Zarjadowanje krajow Braniborska a Sakska měrješe so na akterow a akterki z wuměłstwa, kultury, kreatiwneho hospodarstwa, kulturneho zarjadnistwa a kulturneje politiki we Łužicy a měješe tomu słužić, „zaměry Kulturneho plana Łužica sćěhować“, w zdźělence Koordi­nowanišća za wuwiće kultury we Łužicy rěka. Ćežišćo lětsa bě, nawjazujo na diskusije zašłych kulturnych forumow „wěnować so wosebitym kwalitam Łužicy a jeje bohatej, mnohostronskej kulturnej krajinje“ a diskutować wo tym, „kak hodźeli so tudyše potenciale dale wuwiwać a z kotrymi idejemi, formatami a srěd­kami móhli region slědowacym generacijam naslědnje zawostajeć“.

Bywšu situaciju mjeńšin rozjimali

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:

Zabrze (SN). „Mjeńšiny za železnym zawěškom.­ Balast abo žórło identity?“ běše tema mjezynarodneje konferency w pólskim měsće Zabrze we wójwod­stwje Šleska, na kotrejž je so srjedu a štwórtk něhdźe dwanatk wědomostnicow a wědomostnikow z Pólskeje, Němskeje, Čěskeje a Madźarskeje wobdźělił. W srjedźišću steješe rozdźělna politika komunistiskich statow napřećo swojim na­rodnym mjeńšinam w dobje zymneje wójny. Referenća rozjimachu mjez druhim tehdyšu situaciju pólskeju mjeńšinow Kašubow a Łemkow abo mjeńšiny Němcow w Rumunskej, Madźarskej a něhdyšej Juhosłowjanskej.

Za Serbski institut, kotryž konferencu zhromadnje ze slědźenskim centrumom němskeje mjeńšiny w Opolu zarjadowaše, wobdźělištaj so stawiznarjej dr. Edmund Pjech a dr. Friedrich Pollack. Pod hesłom „Mjez spěchowanjom a kontrolu – wosebite pady“ přednošowaše dr. Edmund Pjech wo mjeńšinowej po­litice NDR napřećo Serbam. Dr. Friedrich Pollack moderěrowaše jednu z fachowych podijowych diskusijow konferency.

To a tamne (25.09.26)

pjatk, 25. septembera 2026 spisane wot:
Poprawom wšak w Połčnicy cyłe lěto swětosławne poprjancy pjeku, nětko pak su horcu fazu do adwenta a hód zahajili. Za něhdźe pjeć tydźenjow, prěni kónc tydźenja w nowembrje, wotměja so tam mjenujcy zaso tradicionalne poprjancowe wiki. Z nimi zahaji so kwartal z najwyšimi dochodami. Tole wopodstatni tež Peter Kotzsch, wyši mišter zjednoćenstwa poprjancowych pjekarjow w Połč­nicy. Połčničanske zjednoćenstwo je ze swojimi jenož dźewjeć čłonami po cyłej Němskej jónkrótne.

Na rasistiske nadpady před 35 lětami spominali

štwórtk, 24. septembera 2026 spisane wot:

Wojerecy (AK/SN). „Nazyma 1991 – Wojerecy njezabudu – dopominamy so“ je na pomniku we Wojerowskim Centralnym parku napisane. Tam su so wčera wobydlerjo a zastupjerjo města zešli, zo bychu na wopory nadpadow Wojerowčanow na přebytki wukrajnych dźěłaćerjow a požadarjow wo azyl před 35 lětami spominali. Při tym bě so 32 ludźi z wukraja zdźěla ćežko zraniło.

Wojerowski wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) předčita mjez druhim postrowne słowa bywšeho dźěłaćerja Davida Macouwa z Mosambika, kotryž bě ataki wosobinsce sobu dožiwił.

Na tragiske podawki mjez 17. a 23. septembrom 1991 nochcedźa Wojerowčenjo zabyć. To zwuraznjeja z wjacorymi projektami na wšelakich městnach w měsće. Jedyn z nich je wustajeńca z titulom „See my story. Copyright by Madgermanes“ we Łužiskim centeru, kotraž předstaja wosudy něhdźe 20 000 mosambikskich dźěłaćerjow w času mjez 1979 a 1990 w NDR. Dohromady dwanaće fotografiskich a šěsć widejowych portretow tutych dźěłaćerjow wopytowar tam nadeńdźe.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo