×

Powěsć

Failed loading XML...

Wosebita wustajeńca „5 x Němska po cy­łym swěće“ pokazuje wšědny dźeń potomnikow něhdy z Němskeje wupućowanych, tworjacych w nowej domiznje dźensa mjeńšiny na cyłkownje pjeć kontinentach. Zhromadnu přehladku Goethoweho instituta a Serbskeho muzeja Budyšin su wčera tudy wotewrěli.

Wosebity wid na wjetšinu jako mjeńšina

pjatk, 15. oktobera 2021 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). „5 x Němska po cyłym swěće“ rěka nowa wosebita wustajeńca, kotruž Serbski muzej w Budyšinje a Goe­thowy institut njedźelu w sprjewinym měsće wotewrjetej. Přehladka pokazuje zhromadźenstwa potomnikow wupućowanych Němcow na pjeć kontinentach. Fotograf Jörg Müller je jich wot lěta 2014 do 2018 wopytał a portretuje jich wšědny dźeń kaž tež „němske“ swojoraznosće, kotrež su sej přez doby wobchowali. Konkretnje wěnuje so koloniji menonitow w Mexiku, wsy Litowka w Sibirskej kaž tež městam Wartburg (Južna Afrika), Oberwitschau (Rumunska) a Pomerode (Brazilska). „Štož je mjenowanym městnam a tamnišim wobydlerjam zhromadne: Wšitcy nałožuja němčinu – w dwěmaj padomaj samo dialektaj, kotrejž w Europje wjace njenamakamy – a pěstuja němske tradicije. Přiwšěm so rěč dźeń a bóle – hdyž tež tu spěšnišo a tam pomałšo – zhubja. Předewšěm młódša generacija so přiběrajcy na wokolnu, wjetšinowu rěč wusměrja“, Jörg Müller na wčerawšej nowinarskej konferency zjima.

Medije škitać

pjatk, 15. oktobera 2021 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Rozhłosowy sćelak MDR a sakska policija chcetej přichodnje wušo hromadźe dźěłać. Wčera stej MDR a Policajska wysoka šula Sakskeje wotpowědne kooperaciske zrěčenje podpisałoj. Zaměr ma być, zo žurnalisća a zastojnicy za dźěło tamneho wjac zrozumjenje wuwiwaja. Zastupjerjo medijow dyrbjeli na policajskich zasadźenjach tohorunja lěpje škitać, předewšěm při demonstracijach.

„Před někotrymi lětami bě za mnje hišće njepředstajomne, zo dyrbju so na demonstracijach starosćić“, rjekny wčera intendantka MDR Karola Wille. Mjeztym pak dožiwjeja žurnalisća zdźěla njesměrnu hidu a agresiwne reakcije. Tohodla je sćelakej wažne swojich sobudźěłaćerjow škitać. Zhromadne dźěło z policiju ma k tomu přinošować.

Sobotu posledni raz w NSLDź

štwórtk, 14. oktobera 2021 spisane wot:
Posledni raz steji aktualna serbska inscenacija „Dołhož fenki běža“ zajutřišim, sobotu­, w 19.30 hodź. na hrajnym planje Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. Po znowapřiwzaću krucha po dołhej přestawce koronapandemije dla spočatk­ septembra bě šěsć předstajenjow planowanych. Bohužel pak dyrbjachu tři wupadnyć, kaž marketingowa nawodnica Gabriele Suschke zdźěli. Sobotu potajkim je hišće jenička móžnosć, tež tule scenu z Annu-Mariju Brankačkec a Měrkom Brankač­kom (na foće wotprawa) na wulkim jewišću NSLDź dožiwić. Zo by prawje wjele ludźi přišło, su zastupne lisćiki jako hrabnjenčko na předań. Foto: Uwe Soeder

Literaturu sej zhromadnje (znowa) wotkryć

srjeda, 13. oktobera 2021 spisane wot:

„Čitanski klub“ Budyskeho Kamjentneho domu přeproša na rozmołwy wo knihach

Měsačnje zetkawaja so zajimcy w Budyskim Kamjentnym domje, zo bychu so wo wubranych literarnych twórbach rozmołwjeli. Format mjenuje so ­„Čitanski klub“ a dopomina trochu na z němskeje telewizije znaty magacin „Literariski kwartet“. Čłonki a čłonojo wólnočasneho a swobodnje zestajaneho kluba dojednaja so zhromadnje na knihu, wo kotrejž chcedźa diskutować. Kóždy/kóžda smě swojich faworitow namjetować, hač beletriju abo fachowu publikaciju, hač lyriku abo krótkoprozu. Po wu­zwolenju maja namjetowacy nadawk, knihu na přichodnym zetkanju skrótka zjimać a slědowacu rozmołwu moderěrować. Cyle po wobjimje wotpowědneje twórby maja wšitcy štyri do wosom tydźenjow chwile sej knihu přečitać. Tak rozestajachu so lětsa mjez druhim z romanom Arundhatija Royja „Der Gott der kleinen Dinge“, ze stawizniskej refleksiju Timothyja Snydera a Tonyja Judta „Nach­denken über das 20. Jahrhundert“ kaž tež z wobšěrnym powědančkom Anny Weber „Anette, ein Heldinnen-Epos“.

Poskitki SLA dobry wothłós žnjeli

srjeda, 13. oktobera 2021 spisane wot:
Budyski Serbski ludowy ansambl njeje na dźiwadłowych wikach „Inthega“ w Bielefeldźe jeno za sebje a za swoje programy wabił, ale tež za Serbow a łužiski region. Kaž medijowy rěčnik SLA Stefan Cuška na naprašowanje zdźěli, su ansamblowcy wopytowarjow wikow „předewšěm hladajo na klětušu 70. róčnicu załoženja SLA ­jako kulturny pósłanc wo Serbach a Łužicy informowali. Wothłós na serbske po­skitki bě jara dobry.“ Jednaćelka Diana Wagnerec, sobudźěłaćerka Choćebuskeje wotnožki SLA Jana Krygarjowa a disponent Mario Spanninger su ansambl na ­wikach zastupowali. Foto: SLA/Stefan Cuška

Kapała Holaski ma swoje logo

srjeda, 13. oktobera 2021 spisane wot:

Chrósćicy (SN/JBo). Dołho je hudźbna skupina Holaski, kotrejž přisłušeja Donatec bratřa Józef, Michał, Bosćan a Tadej z Chrósćic kaž tež Kito Mark z Noweho Łusča, za logom pytała. Nětko su so za jedne rozsudźili.

Na zjawne wupisanje, zdźěłać tajke logo­ za skupinu, je hudźbny cyłk tójšto wothłosa žnjał a cyłkownje 21 naćiskow dóstał. Rozsudźili su so skónčnje za ideju Lucije Škodźineje z Wotrowa. Při tym bě ru­nje jednorosć loga čłonow skupiny přeswědčiła. „Zwjeseliła je nas kreatiwna ideja wo zapřijeću pjeć wosmičkowych notow, kotrež přez wěste wjazby zdobom tež na wosebitosć pokazuja, zo su w našej kapale štyrjo bratřa“, 23lětny Józef Donat­ na naprašowanje Serbskich Nowin wuswětla. Wužiwane indiwidualne pismo město standardneho kompjute­roweho pisma bě dalši faktor, rěčacy za namjet Wotrowčanki.

Reflektuje wěrnosće našeje doby

srjeda, 13. oktobera 2021 spisane wot:

Budyšin (CRM/SN). W galeriji „Budissin“ na Budyskej Hrodowskej hasy su njedawno wustajeńcu na česć Běłowodźanskeho tworjaceho wuměłca Eberharda Petersa składnostnje jeho 85. narodnin wotewrěli. Nimo jeho mólbow su předewšěm tež kolaže widźeć. Jeho dźěłowy grat a materialije njejsu tuž jenož seršćowc a barba kaž tež płatno a papjera, ale po načasnym trendźe tohorunja materialije z přirody a relikty ze zańdźenosće kaž tež wotpadki, kotrež druzy hižo zańč nimaja. „Tak zwjazuje Eberhard Peters swój tworićelski připad z eksperimentěrowanskim wjeselom a wotmachom wuměłskich předstawow“, zwurazni Tanja Böhme z Budyskeho wuměłstwoweho towarstwa w swojej lawdaciji. Běše dźě so wón jako rytwar (Graveur) w škleńčerskej industriji w Běłej Wodźe přez wobšěrne dalekubłanje zaměrnje a jara wuspěšnje cyle tworjacemu wuměłstwu přiwobroćił. Po 43 lětach jako dźěłacy w škleńčerskej produkciji, a to tež jako wukubłacy, zwaži so wón po 1990 do samostatnosće jako tworjacy wuměłc. Njedocpě tak jenož dosć wulku kedźbnosć we Łužicy, ale wustaješe samo w sławnym šwicarskim Davosu a druhdźe.

Festiwal BEAT lětsa trochu hinaši

wutora, 12. oktobera 2021 spisane wot:
Festiwal BEAT słuša k hłownym wjerškam Budyskeho Kamjentneho domu. Znatych přičin dla njemóžachu jón kaž planowane nalěto wuhotować. Minjeny kónc ty­dźenja pak slědowaše „nachwatanski termin“, hdyž tež w hinašej hač zwučenej formje­. Město wubědźowanja regionalnych dorostowych hudźbnych skupin koncertowachu pjatk The Dunwich Horror (Budyšin), Fraktal (Drježdźany) a Export (Wja­zoń­ca). Sobotu wuhotowachu wjacore dźěłarnički. Mjez druhim rozłoži Karsten ­Zippe (nalěwo) wobdźělnikam zasady, kak hudźbu produkować. Zarjadowanje wuklin­ča z wječornym „wotewrjenym jewišćom“, na kotrymž je tójšto zastupjerjow lokalneje sceny bjez žanrowych mjezow improwizowało. Foto: Andreas Krampf

Puć dawno hišće njezakónčeny

wutora, 12. oktobera 2021 spisane wot:

Składnostnje róčnicy załoženja towarstwa Žónska iniciatiwa Budyšin 1990 je zjed­noćenstwo film „Ja sym rady tež ja!“ produkowało. Minjeny pjatk pokazachu pask prapremjernje w Budyskim Dźiwadle na hrodźe.

Budyšin (SN/bn). „Dźakuju so wšitkim, kotřiž su tónle film zmóžnili a sobu zwoprawdźili. Wšako jedna so wo kolabo­ratiwny projekt. Tónle wukon je přede­wšěm waš wukon“, rjekny režiserka Bettina Renner a wuzběhny dohromady 22 Budyšankow, kotrež so w pasku na spočatki žónskeho hibanja po politiskim přewróće w sprjewinym měsće dopo­minaja, tři lětdźesatki towarstwoweho skutkowanja reflektuja a aktualny staw runostajenja komentuja. Najwjetšej wužadani režiserce běštej, „protagonistkam pokazać, kak so rozmołwjeć, hdyž je kamera pódla, a kak z něhdźe 900 mjeńšin nahrawaneho materiala dramaturgisce skulojćeny, wobsah a emocije zwjazowacy film zhotowić“.

nawěšk

nowostki LND