Wjes ma zaso narodnu drastu
W delnjołužiskim Malinje je so wobydlerka Daniela Lehnigk wo wozrodźenje prócowała
Zhladujemy na Maliń: Hač do zawrjenja pěstowarnje před někotrymi lětami swjećachu tam najmłódši ptači kwas. W běhu lěta slěduja camprowanje, jutrowne wohenje, stajenje meje, Janske jěchanje w Kózlach. Wjacori wobydlerjo wjeski su čłonojo tamnišeho towarstwa za tradicije. Dale dźe w běhu lěta ze žnjowodźaknym swjedźenjom a přećahom na swjateho Měrćina z hosćimi ze susodnych wsow. Tež žiwy adwentny kalender při woknach a statokach tam maja.Ideja, drastu wjeski Maliń (Greifenhain) zaso wožiwić, nasta hižo w lěće 2022. Wjes je dźensa wjesny dźěl Drjowka. Wjele ludźi ju znaje, dokelž bu brunicowa jama po njej pomjenowana, dźensa je na tutym městnje Starodarbnjojski jězor. W Malinje je po mnohich wliwach industrije dla zaso wjesny měr zaćahnył.
Lubuje Shakespeara a jeho rěč
„Chcu na kóždy pad jónu Macbeth hrać“, praji nowy dźiwadźelnik Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Alexander Diosegi. „Lubuju Shakespeara a jeho rěč“, 27lětny wuswětla. Kruch jeho fascinuje. Předewšěm je to mnohostronskosć, kotraž rodźeneho Goslarčana na dźiwadźelenju zahorja: Kóždy dźeń, kóžda proba a kóžde předstajenje je hinaše.
Zo chce so z dźiwadźelnikom stać, je Alexander Diosegi hižo zahe wědźał. Hraješe w hodownej hrě a pozdźišo w dźiwadłowej skupinje swojeho gymnazija sobu, je wjele čitał a so hižo jako dźěćo za stawizny zajimował. „To je powołanje mojich sonow.“ Tež za film so zahe horješe. W lěće 2014 zezna skerje připadnje iniciatora młodźinskeje filmoweje dźěłarnički w Saksko-Anhaltskej. 2017 so sam prěni raz na njej wobdźěli a zezna tam mnohich dźiwadźelnikow. Pozdźišo je činohru w Lipsku studował. Po tym skutkowaše dwě lěće w Statnym dźiwadle w Drježdźanach, hdźež zdobom swój studij zakónči.
Häntsch w knize
Wobšěrna přehladka twórbow grafikarja a ilustratora Uwe Häntscha je w Ludowym nakładnistwje Domowina knižnje wušła. Pisana publikacija, kotraž wobsahuje wjace hač 1 900 reprodukcijow jeho dźěłow, reflektuje žiwjenski skutk uniwersalneho wuměłca.
Najbóle fascinowace pak je Häntschowe wašnje knižneho wuhotowanja a ilustrowanja. Ze swojim pjerom spožči dyrdomdejskim rjekam, njekničomnikam a charakteram – najznaćiši z nich drje je Budarjowy „Kocor Stanij“ – njezaměnliwy wuraz. LND zhladuje na lětdźesatki wuspěšneho zhromadneho dźěła.
Wliw Zejlerja na serbsku hudźbu
Budyšin (SN/bn). Maćična akademija rěka Maćica Serbska (MS) swojemu rjadej popularnowědomostnych přednoškow, kotryž kóždolětnje nazymu a w zymje wuhotuje. Wčera je towarstwo sezonu 2026/2027 z referatom „Handrij Zejler – basnik jako twórc melodijow?“ na žurli Budyskeho Serbskeho domu zahajiło. Předsydka MS Anja Pohončowa powita něhdźe 30 zajimcow wuzběhnywši wosebitosć „zarjadowanja, kotrež je wuslědk zhromadneho dźěła třoch sekcijow Maćicy, mjenujcy wotrjadow za hudźbu, literaturu a stawizny“. Na to přepoda słowo referentomaj Francej Šěnej a Měrkej Šołće, kotrejuž jako stawiznarja na wuměnku resp. nakładnika a publicista na njewuměnku předstaji.
Serbšćina jej z bytostnej naležnosću
Čestne słowa lawreatce Myta Zejlerja Rejzy Šěnowej, wjelelětnej wučerce a direktorce Serbskeho gymnazija Budyšin
Dnja 9. požnjenca bu Rejzy Šěnowej Myto Zejlerja w Kamjenskej cyrkwi swj. Hany přepodate. Wozjewjamy tu skrótšenu lawdaciju Měrany Cušcyneje.
„Mróčel kapa žohnowanje, / rosa stwjelco wokoša, / luboznišo kóžde ranje / wyše horow zeschadźa! / K dźěłu lóšt so ponowi / na polu a w zahrodźi.“ Hdyž tak do publikuma hladam, sej myslu, zo wjetšina tele wjerše znaje. Su to słowa Handrija Zejlerja z oratorija „Nalěćo“. Wězo znaje spěwny tekst tež lětuša lawreatka Myta Zejlerja, kotraž je wjele lět była zahorita spěwarka w Radworskim chórje Meja. Płody jeje duchowneho dźěła njejsu drje na polu abo w zahrodźe rostli, ale za to ćim bóle na zahonach serbskeje rěče a serbskeho kubłanja. Jara so zwjeselich nad rozsudom, jej spožčić Myto Zejlerja. Zeznach ju nazymu lěta 1989, hdyž přińdźech jako wučerka na Serbsku rozšěrjenu wyšu šulu w Budyšinje. Hižo na prěnim dnju so wo nowych pućach w zwisku z posrědkowanjom serbskeje rěče rozmołwjachmoj.
Dźěło wo mystice ranow w kěrlušach předstajiła
Mały Wjelkow (SN/bn). „Ins Herz gesungen – Herrnhutische Wundenmystik in deutschen und sorbischen Liedern der 1740er Jahre“ je titul masterskeho dźěła rěčespytnicy Marleen Schindler, kotrež bu lětsa w Małym rjedźe Serbskeho instituta (SI) wozjewjene. Wčera wotmě so po słowach zawod podawaceje dr. Lubiny Malinkoweje „trochu zapozdźena knižna premjera“ w historiskej jědźerni Małowjelkowskeje sotrownje.
Łužica srjedźišćo wustajeńcy
Swětowa hudźba za měr a lubosć
Budyšin (SN/bn). Pod hesłom „Love not hate“ (lubosć město hidy) wotmě so wčera dalše, wot moderatorow žortnje jako mjeztym 1 847. wudaće deklarowane zarjadowanje rjadu Happy monday Bautzen – Wjesoła póndźela Budyšin před Němsko-Serbskim ludowym dźiwadłom. Na něhdźe na połojcu wobmjezowanym naměsće, kotremuž w sprjewinym měsće dźiwadłowe naměsto rěkaja, so z wopytowarjemi jenož tak mjerwješe, jako młoda band Planlos hudźbny dźěl programa zahaji. Ze swojej měšeńcu dixielanda, bossa novy a austropopa njepostara so jenož wo pohib w publikumje, ale zdobom wo poradźenu uwertiru za wustup skupiny Banda Comunale. Mjezynarodny Drježdźanski kolektiw zahori hosći ze soul, ska a funk kaž tež rytmy Balkana, Južneje Ameriki a Indiskeje kombinowacymi zynkami. Wjacore spěwy přednjese zhromadnje z dorostowymi muzikantami z Budyšina a wokoliny. We wobłuku dwudnjowskeje dźěłarnički běchu je zhromadnje nastudowali. Jako překwapjenka přidruži so jim na kóncu koncerta znata Budyska šansoneta Jela J.
Dźiwadło ma nowej elewce
Budyšin (DK/SN). Němsko-Serbske ludowe dźiwadło ma wot tuteje hrajneje doby zaso elewce. To stej Tadeja Bjedrichec z Njebjelčic a Halina Šěnec z Budyšina. Młodej žonje stej zbožownej, zo so zhromadnje wukubłujetej a zo stej w dźiwadle wutrobnje witanej. Tež swójbna atmosfera w domje so jimaj lubi.
Wo knihach a kniharni (18.09.26)
„Turnow-Preilack (dpa/SN). Tři dny po sabotaži na milinowej syći blisko Janšojskeje milinarnje pruwuja zamołwići přepytowarjo list jednotliweho wuznawarja …“, čitachmy spočatk septembra w Serbskich Nowinach. Zrědka so stanje, zo rozprawjeja medije po cyłej Němskej z wjeski, kiž steji w srjedźišću aktualneje Serbskeje pratyje. Njejedna so při tym wo Turnow, kotrehož němske a serbske mjeno so njerozeznawa. Ně, nowa Pratyja wěnuje so Pśiłukej, kaž wjeska serbsce rěka. Hižo wjace hač sto lět je Pśiłuk elektrifikowany: W lěće 1921 přizamknychu jón milinowej syći a blisko šule natwarichu trafostaciju, kiž wupada kaž wěža. Hišće dźensa móžeš ju wobdźiwać, steji samo pod pomnikoškitom.
