Sakska mišterka pochadźa z Bronja
Rewija po historiji spektakla
„Spuk von draußen oder Karaseks Schatz“ rěka Němsko-Serbske ludowe dźiwadło swojej lětušej inscenaciji pod hołym njebjom, a pokazka na sławneho rubježnika so wězo připadnje njejewi. Ludowy kruch Ralpha Oehme wo „hrózbnosći Hornjeje Łužicy“ bě mjenujcy prěni, kotryž NSLDź we wobłuku Budyskeho dźiwadłoweho lěća na Hrodźe sprjewineho města pokaza. Dalši raz předstaji jón składnostnje dźesateje róčnicy zazběha tohole mjeztym wuspěšneho rjadu na samsnym městnje – tematiski nawrót k 30. narodninam njeje tuž nješarmantny. A dokelž je so w tychle třoch lětdźesatkach z wěstej tradiciju stało, w aktualnej inscenaciji mjenje abo bóle ofensiwnje citaty z předchadźacych produkcijow schować, njeje wožiwjenje rubježnika dawno jenička reminiscenca, kotruž lětuši spektakl swěrnemu přihladowarstwu skići. Wjelelětnemu wopytowarjej móhło tuž wulke wjeselo wobradźeć, tele pokazki wuhódać a přirjadować – inkluziwnje někotreježkuli hudźbneje hikawki, kriminelneho klinkačka abo cyplkojteje chronofobije.
Serbski swjedźeń njewjedra dla z krótšim programom
Choćebuz (NC/JFK). „Sym so z tójšto sobuskutkowacymi rozmołwjała a wšitcy běchu sej přezjedni: Tajke něšto njejsmy dotal hišće měli“, rjekny Delia E. Münchowa z Heinzojc drastoweje šwalčernje nastupajo wjedro. Sylny dešć, wětřik a hrimot su minjenu sobotu 17. serbski swjedźeń we wobłuku Choćebuskeho měšćanskeho swjedźenja jasnje poćežowali. Stejnišća w Puškinowym parku, hdźež so wona a dalši serbscy zastupjerjo prezentowachu, swoje wudźěłki předawachu abo hosći wo serbskich temach informowachu – mjez nimi prěni raz „Serbska měrowa iniciatiwa“ –, zajimowany publikum najebać to přiwabichu. Někotryžkuli wopytowar samo z humorom po łužach skakaše. Jewišćowy program pak njehodźeše so kaž planowane předstajić. Tak je hudźbny zazběh Serbskeho ludoweho ansambla wupadnył. Wosebje škoda bě, zo dyrbjachu dźěćacy program dospołnje wotprajić. Wěstotnych předpisow kaž tež mokreje a njefungowaceje techniki dla njebě prosće móžno, jewišćo wužiwać. „Dźěći su jara zrudne, starši a my tež.
Poskitk filmow za dźěći sylnić
Jürgen Maćij w Archiwje awantgardow
Drježdźany (MM/SN). W Drježdźanskim Archiwje awantgardow Egidio Marzone, přisłušacy Statnym wuměłskim zběrkam sakskeje stolicy, bu minjeny štwórtk wustajeńca „Sydom hrěchow – Wuměłstwo mjez spytowanjom a spjećowanjom“ wotewrjena. Što maja znate smjertne hrěchi z našej modernej žiwjenskej woprawdźitosću činić? Z tutym prašenjom su so wědomostne wolontarki Statnych wuměłstwowych zběrkow Drježdźany zaběrali a su hrěchi w multimedialnej wustajeńcy z dźensnišeje perspektiwy interpretowali. Dźe wo překročenje towaršnostnych normow, wo prašenje ekscesa, wo nadměrne rozpjeršenje a wo škodowanje sebje samoho a druhich. Mjez renoměrowanymi mjenami kaž Otto Dix, Max Ernst a Thomas Heise je pod hesłom „Chcyćiwosć“ tež Budyski fotograf a fotografikar Jürgen Maćij ze swojej wobrazowej seriju „Kubło Gižkojce“ zastupjeny. W njej dokumentuje ničenu krajinu na kromje Wjelcejskeje brunicoweje jamy mjez lětomaj 2006 a 2020.
Spektakl połny reminiscencow na dotalne spektakle
Budyšin (SN/bn). Krajny rada wokrjesa Budyšin Udo WItschas (CDU) a intendant Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Lutz Hillmann staj wčera 30. Budyske dźiwadłowe lěćo zahajiłoj. Byrnjež so politiskich komentarow poprawom wzać chcyłoj dowolištej sej někotrežkuli kałate přispomnjenje na přikład nastupajo Budyskeho měšćanostu a zwjazkoweho kanclera. Podźakowawši so sponsoram podaštaj startowy signal tradiciji wotpowědujo z dwójnym wutřělom, raz z małeje pistole, raz z trochu wjetšeje kanony.
Pohłubšataj zajim za žurnalizm
Dudy: wšo druhe hač zapróšene
Hdyž we Łužicy wot zajutřišeho zynki dudow zaklinča, potom ma to mało ze Šotiskej a wjele ze serbskej tradiciju činić. Serbske dudy słušeja do kulturneho herbstwa regiona a so hač do dźensnišeho hraja. Hižo w srjedźowěku běchu měchowe hwižki po cyłej Europje rozšěrjene. Na serbskich wsach słušachu k wšědnemu dnjej. Hač kwasy, kěrluše abo žnjowe swjedźenje – často postarachu so dudakojo zhromadnje z huslerjemi wo hudźbu. We Łužicy wuwištej so swójskej typaj: kozoł a měchawa. Wulke serbske dudy zhotowichu tradicionelnje z kozaceho kožucha, často wudebichu je z rězbarjenej kozacej hłowu z drjewa. Mócny zwuk bě předewšěm na swjedźenjach pod hołym njebjom požadany. Mjeńša měchawa klinči jasnje mjechšo.
Wjesoła njedźela po Wjesołej póndźeli
Wo knihach a kniharni (12.06.26)
Naša najnowša nowostka je wušła, runje prawje do lěćnych prózdnin! BOOKii-kniha „Dožiwjej přirodu!“ wabja won do přirody. Što pak je scyła přiroda? Na tute a dalše prašenja wotmołwi kniha stronu po stronje. Z němčiny je ju Rejza Šěnowa, wučerka za biologiju na wuměnku, přełožiła. Hač na łuce, w lěsu, we a při wodźe, w horinach abo samo w měsće – wšudźe nas přiroda wobdawa. Čehodla su insekty wažne? Kotre zwěrjata su w lěsu a kotre při wodźe žiwe? Kak rozmnožuja so rostliny a zwěrjata? Abo što stej přiliw a wotliw? Wšitko prašenja, na kotrež dóstanjeće wulkotnu wotmołwu. We wosebitych woknješkach chowaja so dalše informacije, posrědkowace na přikład dohlad do kołća, wobswěta a žiwjenja pčołkow, abo do procesa, kak so z popróšeneho kćenja jabłuko wuwiwa.
