Tele dny spominamy z wjacorymi zarjadowanjemi na serbsku žurnalistku a spjećowarku přećiwo nacionalsocializmej dr. Marju Grólmusec, kotraž je so 24. apryla před 130. lětami narodźiła.
Što je na našich serbskich bajach poprawom to wosebite a čehodla maja wone tež paralele do europskeho wukraja? Mjez druhim wo tym je zawčerawšim kulturna wědomostnica Serbskeho instituta dr. Susanne Hozyna w Lipsku přednošowała.
Lipsk (SN/MG). Zwjazk powědarkow a powědarjow je zhromadnje z towarstwom Erzählraum minjene dny w Lipsku kongres wuhotował, kotryž so z wuměłstwom powědanja zaběraše. Hižo wot póndźele wotměwaja so na zapadźe Lipska we wobłuku wobšěrneho programa mnohe plenumy, dźěłarnički a wječorki powědanja. Kongres přewjeduja kóžde lěto na druhim městnje. Za Lipsk běchu so zamołwići rozsudźili, dokelž „dycha město zdawna hižo duch noweho spočatka“, pisaja w podłožkach za kongres.
Budyšin (SN/MiR). Wuradźować a sobu skutkować – to je zaměr konferency towarstwa Łužiske perspektiwy kónc apryla w Budyšinje. Jeje hesło je „Čiń sobu a wobdźěl so!“. Mjez organizatorami je čłon iniciatiwy Raumpioniere Oberlausitz Jan Hufenbach ze syće Bürgerregion Lausitz. Wón rozłožuje: „To je mjeztym třeća konferenca, na kotrejž so z temami přichoda w regionje zaběramy. Tónkróć steji wuradźowanje wo prašenjach za mocu w srjedźišću.“
Wobjednać chcedźa prašenja kaž: Što je móc? Štó ju w demokratiji ma a štó nic? Kak docpějemy zaměrnje tych, kotřiž wo tym rozsudźa, hač hodźa so zaměry wobydlerjow wuspěšnje zwoprawdźić? A štó to scyła je? „To su temy, kotrež ciwilnu towaršnosć tuchwilu sylnje zaběraja.“ Wutoru, 28. apryla, su wot připołdnja w 13 hodź. wšitcy ći na žurlu Budyskeho Kamjentneho domu přeprošeni, kotřiž so wo perspektiwu přichodnych generacijow w regionje starosća. „Nam dźe wo wobdźělenje ludnosće na towaršnostnych procesach jako motor demokratije w krizy kaž tež wo zhromadne pozbudźowanje. Dale je nam wažne, komuny za přichod sylnić“, Hufenbach wuswětluje.
Kamjenc (SN/bn). „Njeje drje kmańšeho městna, hdźež hodźał so wočiswědk swětowych stawiznow lěpje předstajić. Zo njeje Jurij Wićaz runjewon najznaćiši syn Kamjenca, zaleži tež na tym, zo je wjetšinu swojeho žiwjenja zwonka Łužicy skutkował. Swój čas wšako je jeho poł swěta znało a čitało. Ćim bóle so wjeselu, tule zběrku awtobiografiskich rozprawow prezentować móc, kiž wobswětluja do dźensnišeho aktualne podawizny.“ Z tymile słowami zahaji wudawaćel dr. Friedrich Pollack wčerawšu łužisku premjeru knihi „Von Kamenz nach Palästina“ w połnje wobsadźenej Kamjenskej měšćanskej bibliotece „G. E. Lessing“. W Ludowym nakładnistwje Domowina wušła publikacija wopřijima němske přełožki tekstow Wićaza, kotrež buchu originalnje hižo w 1960ych lětach w dwuzwjazkowym, dawno rozebranym a „mjeztym samo antikwarisce rědkim“ wudaću „Z Kamjenskim nosom“ wozjewjene.
Kamjenc (SN/MiR). Doba wudaća dokumentacijow wo stawiznach a přitomnosći města Kamjenca a wokoliny je so po 20 lětach z wozjewjenjom wosebiteje publikacije „Łužiski almanach VIII 2025“ skónčiła. Čłonojo awtorskeho kruha Łužiski almanach z.t. su towarstwo zašły pjatk na čłonskej zhromadźiznje rozpušćili. Přičina za to je, zo nimaja hižo dosć wosebje młodych awtorow a zo płaćizna za ćišć wudaćow dale stupa. Tole rozłožowaše předsyda towarstwa Norbert Schnabel samsny dźeń na swjedźenskim zarjadowanju w Kamjenskim dźiwadle. Wróćo zhladujo wón rjekny: „Móžemy hordźe rjec, zo smy wulki fundus domizniskeje wědy publikowali a z tym mnohe dopomnjenki zachowali.“ Najebać wšě rozmyslowanja wo prašenju, kak z domizniskej literaturu w Kamjencu pokročować, rjekny Kamjenski wyši měšćanosta Michael Preuß (njestronjan): „Wuspěch almanacha leži w bohatosći jeho fasetow. Dźěło mjez towarstwom a městom běše stajnje konstruktiwne. Zawostajiće namrěstwo, kotrež dale skutkuje. Rozpušćenje towarstwa zawostaja dźěru, kotraž so sćežka pjelnić hodźi.“
Znajeće SAL, Societas amicuum Liberec? To je 2016 załožene, nadměru za spěchowanje kulturneje wuměny mjez Čěskej, Pólskej a serbskej Łužicu so zasadźowace towarstwo.
Liberec. Dorostowy chór a rejwanska skupina Budyskeho Serbskeho gymnazija stej składnostnje 10. róčnicy załoženja SAL wot zańdźeneho pjatka hač do wčerawšeho w Liberecu přebywałoj. Hnydom po přijězdźe započachu šulerjo pjatk dopołdnja pilnje zwučować. Sobota bě za wšěch wužadaca: Poł hodźiny nóžkowachmy wot młodownje do centruma, do Krajneje wědomostneje knihownje, hdźež přihotowachmy so na wobšěrny swjedźenski program SAL. Popołdnju dožiwi publikum wotměnjawe přinoški: Naš chór bě z rejwanskej skupinu sep woblubowanych serbskich a mjezynarodnych spěwow a rejow spřihotował. Přinoški dźěćaceje rejwanskeje skupiny z Čěskeje kaž tež krótke wideja wo 10lětnej dźěławosći SAL swjedźenske popołdnjo skulojćichu. Pjatk a sobotu wječor wužiwachu naši šulerjo za zhromadnu zabawu a za krótke wuchodźowanje.