Što serbski film wučinja?

wutora, 21. septembera 2021 spisane wot:

Prěni raz zakónčichu Nysowy filmowy festiwal (NFF) minjenu njedźelu ze serbskim wječorom w Budyskim Kamjentnym domje. Dohromady běchu na 18. NFF na wjace hač 20 hrajnišćach w Němskej, Pólskej a Čěskej něhdźe 60 filmow pokazali. Čěsko-słowakski přinošk „Služobníci“ Ivana Ostrochovskeho bu z 10 000 eurow hódnym  „Třikrajowym filmowym mytom“ wuznamjenjeny.

Budyšin (SN/CoR). Na wupředatej žurli Kamjentneho domu dožiwi serbsko-němski publikum tři filmy: dokumentaciju „Serbja do kina! Pytanje za serbskim filmom“ znateho filmoweho kritikarja Knuta Elstermanna, pask „Winterlieb – libawka“ Maje Nageloweje a Juliusa Günzela, w kotrymž wonaj Rownjanku Edit Pjenkowu a jeje syna Kita dale w boju přećiwo wotbagrowanju wsow přewodźataj, kaž tež eksperimentelny krótkofilm „Jajo“ absolwentki Delnjoserbskeho gymnazija Choćebuz Nory Wendt, złožowacy so na bajowu figuru připołdnicu. Serbsko-němska syć „Łužycafilm“ bě wječor sobu zarjadowała.

Dalši wjeršk we wobłuku wopomnjenskeho lěta za dr. Marju Grólmusec (1896–1944) składnostnje jeje 125. narodnin dožiwi minjeny pjatk něhdźe połsta ludźi w Budyskim Serbskim muzeju pod hesłom „Žona/žony ze zamołwitosću – dr. Marju Grólmusec dodnić a domyslić“.

100. posmjertniny dr. Filipa Rězaka

póndźela, 20. septembera 2021 spisane wot:

17. požnjenca před sto lětami zemrě ­w Budyšinje měšnik, słownikar a spiso­waćel dr. Filip Rězak. Jeho row je w rozwalinje bywšeje cyrkwje na Mikławšku. „Hišće hłubšo hač je žłobjo Sprjewje do serbskeje zemje zaryte, wostanje jeho mjeno zapisane do pomjatka sprawnych Serbow a jeho přikład wostanje wšěm dobrym synam a dźowkam serbskeho ludu wěčnje drohi.“ Tak pisaše jeho rowjenk, hamtski sobubratr a spisowaćel Jurij Libš w nekrologu w Časopisu Maćicy Serbskeje.

Filip Rězak narodźi so 22. jutrownika 1859 burskej swójbje we Wuricach (Auritz) blisko Budyšina. Wón bě chowanc Łužisko-Serbskeho seminara w Praze, studowaše tam teologiju a 1904 promowowaše na doktora teologije. Bě kapłan w Chrósćicach a je 20 lět protyku „Krajan“ redigował. Wot lěta 1895 hač do smjerće bě dwórski kapłan w Drježdźanach. Sakski kral spožči jemu Albrechtowy rjad 1. rjadownje. Wón bě konsistorialny radźićel w sakskej stolicy a čestny kanonik Budyskeho tachantstwa.

Skupina Astronawt bórze w ZDF widźeć a słyšeć

póndźela, 20. septembera 2021 spisane wot:

Skónčnje směm zjawnje wo tym rozprawjeć, produkcija je nahrawna a hotowa: Spočatk awgusta běch zhromadnje ze swojej hudźbnej skupinu Astronawt w Mnichowje. W tamnišim filmowym studiju Bavaria bu natočena show z titlom „Das große Deutschlandquiz“. Format wusyłanja je tajki, zo maja wjacori prominentni wotmołwjeć na prašenja moderatorki Sabiny Heinrich. Temy zaběraja so z regionalnymi a nadregionalnymi zajimawosćemi Němskeje. Show na sćelaku ZDF je poměrnje nowa a je hakle lětsa zaběžała. A spočatk awgusta su jedne z přichodnych wusyłanjow nahrawali.

Analyza poetiki

pjatk, 17. septembera 2021 spisane wot:
Budyšin (SN). Klinčenju zynkow najznaćišeje serbskeje basnicy přitomnosće wěnuje so wědomostnik Walter Koschmal w monografiji „Poetik der Metamorphose“, nětko wušłej w Ludowym nakładnistwje Domowina. Jako znajer serbsko-němskeje načasneje lyriki, přiwobroća so, po tym zo je so w knize „Der Dichter – Kito Lorenc – dazwischen“ z tworjenjom Lorenca zaběrał, nětko runje tak wobšěrnje poeziji basnicy Róže Domašcyneje. Z njej rozwiwa so serbska a němska ­poezija na nowym, přewšo inowatiwnym schodźenku. Knižna premjera budźe štwórtk, 23. septembra, w 19 hodź. w Budyskej Smolerjec kniharni. Zajimcy so njech sčasom za nju přizjewja.

Na dobro młodźiny koncertowali

pjatk, 17. septembera 2021 spisane wot:

Budyšin (CRM/SN). Južnoněmski chór a orchester lěkarjow koncertowaštej tele dny pod patronatom ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) w Sakskej.

Lajscy chórisća a hudźbnicy kaž tež profesionalni solisća pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Mariusa Poppa přednjesechu chórosinfoniskej twórbje „Missa w D-dur“. opus 86 a „Te Deum“, opus 103 Antonína Dvořáka w Drježdźanskej cyrkwi Našeje knjenje, w tamnišej cyrkwi swj. Józefa kaž tež w Budyskej tachantskej cyrkwi swj. Pětra. Tu běše Rotary-Club Budyšin wo to prosył, zo wotměje so zarjadowanje na dobro dźěła ewangelskeje a katolskeje wosadneje młodźiny. Předstajenje twórbow swětozna­teho čěskeho komponista je wopytowarstwo mnoholičbnje a jara derje přiwzało.

Wo knihach a kniharni (17.09.21)

pjatk, 17. septembera 2021 spisane wot:

Tydźensce wozjewjeja SN na tutej stronje nawěški serbskich institucijow – wupisanja dźěłowych městnow. Wšudźe je dorost trěbny, tak tež w nakładniskim wobłuku. Prózdninske dźěło a šulerski praktikum stej zwjetša prěnjej móžnosći, młodych ludźi cyle praktisce na swójski zawod skedźbnić. Po tym puću je tež naša nowa wučomnica, kotruž smy spočatk měsaca witali, do nakładnistwa přišła. Čitajo wupisanje je so wona na prózdninske dźěło w redakciji SN dopomniła a so rozsudźiła, wo wukubłanske městno so požadać. W běhu přichodnych třoch lět nawuknje powołanje překupče za e-commerce. Tući fachowcy staraja so wo wšo, štož z online-předanju produktow zwisuje. Z widom a nadźiju na dorost smy tež projekt „Naša serbska kniha“ wuwili a lětsa wospjet zwoprawdźili. Njedawno wopyta nas 33 serbskich gymnaziastow, zo bychu sej na městnje wobhladali, kak kniha nastawa. To bě za nich ćim zajimawše, dokelž běchu basnje a ilustracije za swoju publikaciju, kotraž mjeztym pod titlom „Cyłe lěto – jedna kniha“ předleži, sami zdźěłali.

Połoženje instituta pruwowali

štwórtk, 16. septembera 2021 spisane wot:

Prawidłownje pruwuje ewaluaciska komisija dźěławosć a powšitkowne połoženje Serbskeho instituta (SI). Wuslědk lětušeho pohódnoćenja ma spočatk lěta 2022 we formje rozprawy wuńć.

Budyšin/Choćebuz (SN/bn). Nawod ewaluaciskeje komisije wukonješe prof. dr. Roland Marti, slawist Saarbrückenskeje uniwersity. Dohromady přisłuša gremijej 13 čłonow. Nimo wědomostneje přirady SI, w kotrejž skutkuja mjez druhim prof. dr. Tadeusz Lewaszkiewicz (Uniwersita Poznań) a prof. dr. Annette Werberger (Europska uniwersita Viadrina Frankfurt nad Wódru), pruwowachu minjeny tydźeń tež dalše slědźerki a dalši slědźerjo z kraja a wukraja, kaž na přikład dr. Markus Giger (Karlowa uniwersita Praha), prof. Vivien Petras (Humboldtowa uniwersita Berlin) a prof. dr. Bernhard Tschofen (Uniwersita Zürich).

Zajimaweho literata znowa sej wotkryć

štwórtk, 16. septembera 2021 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). We wobłuku rjadu Serbskeho ludoweho ansambla „Zynki a linki“ su fletistka Marie-Luise Fryčowa, perkusionist Benedikt Sauber a na dźiwadźelnicu studowaca Božena Bjaršec wčera hudźbno-literarny wječor w Budyskej Röhrscheidtowej bašće wuhotowali. Mjez kompozicijemi Jana Pawoła Nagela, Igora Strawinskeho a Detlefa Kobjele recitowaše Bjaršec teksty Jana Larasa, kotremuž bě wječor składnostnje 100. po­smjertnin wěnowany. Mjez druhim čitaše wona štyri kapitle prěnjeho dźěla powědančka „Wobwěšenca mzda“, jednoho z rědkich přikładow serbskeje fantastiskeje resp. hrózbneje (Grusel) literatury, štož pokazuje, zo je Edgar Allan Poe tež łužiskich awtorow wobwliwował.

Wojerecy (SN/CoR). Před 30 lětami su ludźo we Wojerecach dom za hóstnych dźěłaćerjow a tón za požadarjow azyla nadpadli. Wobrazy rasizma su so po cyłym kraju rozšěrili. Bě to tehdy započatk wjacorych rasistiskich nadpadow na wuchodźe a zapadźe Němskeje. Mjena Wojerecy, Rostock, Mölln a Solingen stachu so ze synonymami za prawicarsku namóc spočatk 1990tych lět. Zahajenske zarjadowanje wopomnjenskeho kónca tydźenja „Wojerecy 1991 – dopomnjenki, dopóznaća, per­spektiwy“ zhladuje tuž na pogromy we wjetšim cyłoněmskim konteksće a praša so za přiměrjenym wopominanjom.

Na podijowej rozmołwje „Wojerecy – Rostock – Mölln – Solingen“ nochcedźa potrjecheni tehdyšich nadpadow a zastupjerjo mjenowanych štyrjoch městow 17. septembra we Wojerowskej Łužiskej hali jenož podawki rysować, ale tež tři lětdźesatki dopomnjeća reflektować. Zajimcy njech so pod adresu přizjewja. Zdobom zahaja ze zarjadowanjom tež interkulturne tydźenje w Budyskim wokrjesu, kotrež so lětsa temje „Hóstne dźěło w NDR“ wěnuja.

nawěšk