Kubłanske dźěło rozšěrić

srjeda, 30. junija 2021 spisane wot:

Městnosć wopominanja, zetkawanja a intensiwneje kulturneje wuměny

Zhorjelc (AK/SN). Europski centrum wopominanja, kubłanja a kultury w něhdyšim lěhwje za wójnskich jatych Stalag VIII A w Zgorzelecu chce swoje pedagogiske skutkowanje rozšěrić. To podšmórnje Małgorzata Schubinski, nowinska rěčnica němsko-pólskeho towarstwa Meetingpoint Music Messiaen, kotrež je najwažniši kulturny partner nošerja lěhwa-wopomnišća, załožby Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura.

Přeměstnja historisku baraku

Njedawno w Zhorjelcu „namakana“ baraka z Druheje swětoweje wójny ma přichodnje na arealu centruma nowe stejnišćo dóstać. Zhorjelski region bě w 1940tych lětach wuznamny producent prowizoriskich zaměstnjenjow přede­wšěm za wojersku potrjebu. Ale tež w kacetach a lěhwach za wojerskich jatych tajke wuži­wachu. Firma Christoph & Unmack z Niskeje je baraki naćisnyła a zhotowjała. Po tam 1933 wuwitym patenće běchu hač do kónca fašistiskeho němskeho mócnarstwa wjacore předewzaća standardizowane modele twarili.

Bibliski mobil trjeba nuznje nowy bus

srjeda, 30. junija 2021 spisane wot:

Bajkojte 1 034 000 kilometrow pokazuje tachometer busa, z kotrymž towarstwo Bibelmobil Bože słowo wot lěta 1992 po cyłej Europje šěri. „Jedna so wo mjeztym třeće tajke jězdźidło. W minjenych jěd­naće lětach smy z nim něhdźe poł miliona kilometrow zmištrowali“, powědataj referentaj towarstwa Andreas Schmidt z Ullersdorfa a Stephan Naumann ze Zho­rjelca. Wonaj staj jako wodźerjej busa hižo wjace hač 1 000 městow a městnosćow w Němskej, Pólskej, Čěskej, Madźarskej a Rumunskej wopytałoj. „Zastawamoj pře­dewšěm tam, hdźež žanu cyrkej nimaja. Namaj je stajnje wažne připosłuchać a rozmołwu nastorčić. Chcemoj wćipnosć na a wotewrjenosć za wěru budźić.“

Jubilejej ze swjatočnymi koncertami

srjeda, 30. junija 2021 spisane wot:

W awgusće 1346 dojednachu so města Budyšin, Zhorjelc, Kamjenc, Lubij, Žitawa­ a Lubań na to, wutworić zwjazk šesćiměstow, kotryž zhladuje tuž mjeztym na 675. róčnicu załoženja. Jedyn čłon zwjazka swjeći samo dwoje narodniny, wšako bu Lubijej před 800 lětami měšćanske prawo spožčene. Jubilejej stej wja­corym akteram přiležnosć, kónc tydźe­nja trójny swjatočny koncert we Łu­žicy wuhotować.

Kamjenc/Žitawa/Lubij (SN/bn). Swjedźenski program wuhotuja Nowa Łužiska filharmonija, dohromady pjeć spěwnych solistow, wokalny oktet chóra Budyšin kaž tež spěwarki a spěwarjo chóra eforalneho kantorstwa Lubij-Žitawa. Solisća su sopranistce Daniela Hazec a Donata Burckhardt, altistka Kerstin Domrös, tenor Peter Ewald a bas Florian Hartfiel. Wuměłski nawod a dirigat wukonja Lubij­ski cyrkwinski hudźbny direktor Christian Kühne.

Bórkowski swjedźeń

srjeda, 30. junija 2021 spisane wot:
30. junija a 1. julija 1951 přewjedźechu w Bórkowach serbski kulturny swjedźeń. Bě to prěnje centralne zarjadowanje ­Do­mowiny w Delnjej Łužicy po wójnje. Pisali su tehdy wo 30 000 wobdźělnikach. (Za hosći z Hornjeje Łužicy drje bě jěz­ba z Choćebuza z wuskokolijowej ­železnicu nowosć.) Na manifestaciji na sportnišću najwjetšeje wsy republiki bě předsyda ministerskeje rady NDR Otto Grotewohl wosebity hósć. 800 młodostnych předstaji masowu scenu wo ratarskich dźěłach w běhu lěta. Choreografiju bě Sonja Šajbic zestajała, hudźbu Jurij Winar. Hólcy rejowachu w běłych košlach a ćmowych cholowach, holcy w štyrjoch wariantach narodneje drasty. Předstajenje sceny bě hłowna pruwa za wustup na festiwalu swětoweje młodźiny w Berlinje spočatk awgusta. Dalše wjerški w Bórkowach běchu program centralneho hornjoserbskeho chóra pod dirigentom Jurjom Winarjom, swjedźenski ćah ze sto čołmami po Sprjewi, wotkryće prěnjeje němsko-delnjoserbskeje wobchadneje tafle při wotbočce na wjesny dźěl Prize a stajenje narowneho pomnika za Marjanu Domaškojc w Cazowje. Mikławš Krawc

Filmy za wšěch pokazowali

wutora, 29. junija 2021 spisane wot:
Najlěpše amaterske filmy z medijoweje dźěłarnički we Wojerowskej Kulturnej fa­brice­ pokazowachu minjeny pjatk wječor w staroměšćanskim Parku Jürgena-von-Woyskeho, a to mjeztym třeći króć. Cyle krótkodobnje móžachu sej zajimcy filmy wobhladać. Mnozy běchu sej za to stólc sobu přinjesli, abo su na přikrywje sedźo pokazki na wulkej płachće sćěhowali. Mějachu tež móžnosć, sej swójski piknik sobu přinjesć a tak w přijomnej atmosferje na so skutkować dać, štož běchu filmowcy z kameru zapopadnyli. Zarjadowanje słuša k akciji „Bulwar stare město“. Foto: Gernot Menzel

W komfortabelnej situaciji

póndźela, 28. junija 2021 spisane wot:

Na 122. posedźenje bě předsyda kul­tur­neho konwenta kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnja Šleska Bernd Lange­ (CDU) minjeny pjatk do Budyskeho Kamjent­neho domu přeprosył.

Budyšin (SN/CoR). Wo aktualnym napjatym prašenju, kak ma z Němsko-Serbskim ludowym dźiwadłom dale hić, hdyž so Budyski wyši měšćanosta Alexander Ahrens spjećuje swójski podźěl płaćić (SN rozprawjachu), wo tym njebě žana rěč w zjawnym dźělu posedźenja. Z internych žórłow pak bě słyšeć, zo so naležnosć změruje a město Budyšin swojej zamoł­witosći wotpowěduje.

Sferiske zynki a laserowa pyramida

póndźela, 28. junija 2021 spisane wot:
„Pücklerowa karawana“ rěka projekt Załožby Muzej wjercha Pücklera, z kotrymž chce wona kulturu a wuměłstwo inowatiwnje a w kosmopolitiskim zmysle sław­neho krajinoweho architekta „ducy po Łužicach“ – tak hesło akcije – šěrić. Započinajo minjeny štwórtk w Zielonej Górje wuhotowa dohromady 30 mjezynarodnych akterow­ wustajeńcy, přednoški a koncerty mjez druhim we Łuchowje (Lüchow), w Baršću (Forst) a Darbni (Döbern). Wosebity hosć stacije w Rogeńcu (Branitz) bě sobotu­ tereministka Carolina Eyckec, přiho­towaca wopytowarjow ze sferiskimi zynka­mi na „procesion“ k Pücklerowej třećej pyramidźe, kotraž bě jako laserowy model zwoprawdźena. Foto: Michael Helbig

Leńka Mjeltcyna

póndźela, 28. junija 2021 spisane wot:
28. junija 1911 narodźi so w Droždźiju Leńka Urbanec, pozdźišo jako Leńka Mjeltcyna drje najznaćiša serbska Sokołka. Eksistuje fotografija, na kotrejž sej wona­ z Měrćinom Mjeltku z Rakojd w sokołskej drasće sokołski slub zawdawa. Wón kupi w Barće domske a wotewrě tam porjedźernju za kolesa a motorske. Připódla rozwožowaše Serbske Nowiny. Wo dźěle w sportowym towarstwje powěda Leńka Mjeltcyna w filmje „Sokoł – P.S. ke kapitlej našich stawiznow“ z lěta 1990. Mjez druhim wo tym, zo sej žony sami sokoł­sku drastu šijachu. Leńka sta so 1930 hłowna načolnica (to rěka nazwučo­warka) žonow. Dopominam so, kak čile je wo­na­ na zetkanju něhdyšich Sokołow 1990 w Budyskim Serbskim domje bje­sado­wała. Wosebje wuzběhowaše wobdźělenje na Wšosokołskim zlěće 1932 w Praze. Zwučowanje Sokoła, předstajace bój Serbow wo swobodu, běštaj Mjeltkec mandźelskaj zhromadnje z Maksom Kielmorgenom zestajałoj. Hudźbu bě Bjarnat Krawc skomponował. Leńka Mjeltcyna zemrě 7. januara 1999 w žohnowanej starobje 87 lět. Wopominace słowa a k tomu foće su Sokołske Listy w čisle 1/1999 wozjewili. Mikławš Krawc

Berlin (Ku/SN). Hnydom štyri prapremjery je publikum minjenu wutoru w Berlinje-Steglitzu z wulkej dźakownosću dožiwił. Běchu to kompozicije Jana Cyža „Wokomik“, „List“ Ulricha Pogody, „Lubemu krajej“, wurězk z opery Petera Wittiga „Marie“, w kotrejž dźe wo katolsku publicistku a wojowarku přećiwo němskemu fašizmej dr. Marju Grólmusec, a „Wobrazy“ Heidemarje Wiesnerec.

Mjezynarodnje znata pianistka přeprošuje hižo wot 1995 kóžde lěto w januarje na „wosebity koncert na spočatku lěta“. Lětsa pak bě to koncert na spočatku lěća. Hakle minjeny tydźeń běchu hudźbnicy prěni raz zaso wustupili, mějo so po krutych postajenjach pandemije. Nimo prapremjerow zaklinčachu nětko – kaž přeco – twórby dalšich serbskich komponistow – Detlefa Kobjele, Jana Rawpa a Jana Pawoła Nagela, ale tež němskich, europskich komponistow a tajkich z USA.

Jara motiwowani

štwórtk, 24. junija 2021 spisane wot:

Towarstwo Přećeljo ewangelskeje cyrkwje Łuty-město planuje za přichod

Towarstwo Přećeljo ewangelskeje cyr­kwje Łuty-město bu po kolokwiju a projekće studentow Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz w awgusće 2016 wot sydom ludźi załožene. Jich zaměr je cyrkej zachować a ju z kulturu wožiwić. Mjeztym dwójce telko angažowanych wobydlerjow sobu skutkuje. Korona je wjele přemjetała, přiwšěm towarstwo optimistisce za přichod planuje. Silke Richter je so z předsydu towarstwa, 54lětnym elektroinženjerom Torstenom Weißom z Tornowa, rozmołwjała.

Kak je so koronapandemija na situaciju kulturneje cyrkwje wuskutkowała?

nawěšk