Nowa Youtube-mediateka serbskiTV

srjeda, 10. februara 2021 spisane wot:
Budyšin (SN/CoR). Mediateka ze serbskej literaturu je wot dźensnišeho na nowym Youtube-kanalu serbskiTV přistupna. K zazběhej předstaja so šěsć awtorkow a awtorow w cyłkownje 22 krótkich filmach. Čitane teksty, kotrež su wuwzate z knižnych wudaćow Ludoweho nakładnistwa Domowina, su rozrjadowane po jednotliwych žanrach a po starobje čitarstwa. Dokelž njeje pandemije dla móžno zjawne čitanja přewjesć, je Zwjazk serbskich wuměłcow mysličku zrodźił, přewjesć online čitanja. Z podpěru Załožby za serbski lud je w minjenych měsacach nastało nowe „woknješko“ k zetkawanju ze serbskej literaturu. Wotewrjenje mediateki je zazběh natwara žiweho, generacije překročaceho archiwa. Mediateku chcedźa krok po kroku – tak zwurazni iniciator předewzaća Jan Bělk – z filmami, předstajace tež twórče a twórcow dalšich wuměłskich žanrow, rozšěrić.

Choćebuz (WeM/SN/bn). W lěće 1994 w Dešnje załožene Spěchowanske towarstwo za serbsku rěč w cyrkwi smě horde być, a jeho předsyda dr. Hartmut Leipner je nimoměry zradowany: Dźens tydźenja je nakładne awto do Choćebuza při­wjezło paletu z delnjoserbskimi knihami. Dołho wočakowany nowy ćišć biblije w načasnej delnjoserbšćinje je dóšoł. ­Dohromady 563 eksemplarow bu dodawanych. Z tym so wudani wjelelětne prócowanje Serbskeho instituta a čłonow ­towarstwa.

Hišće w lěću 1997 bě delnjoserbski tydźenik Nowy Casnik rozprawjał z hłowneje zhromadźizny Maśicy Serbskeje, zo „bu w diskusiji na hłownej zhromadźiznje namjetowane, hišće jónu znowa wudać a ćišćeć bibliju w delnjoserbskej rěči. Měnjenja su byli wšelake. Za cyłu bibliju tak prawje njejsu so móhli rozsudźić.“

Retro doprědka

srjeda, 10. februara 2021 spisane wot:
Serbski digitalny swět bu dźensa z nowej mediateku za serbsku literaturu rozšěrjeny. Derje, zo je so tež Zwjazk serbskich wuměłcow (ZSW) – runja druhim z nuzy, dokelž swoje klasiske formaty koronapandemije dla přewjedować njemóže – zwažił, nowe puće kročić a sej načasny medij wotkrył. Nowy Youtube-kanal serbskiTV pak njeje jenož jako narunanje čitanja mysleny, ale chce wjace być, mjenujcy forum za „trajne dokumentowanje serbskich kreatiwnych procesow, mnohotnosć dźensnišeho kulturneho žiwjenja“, kaž w zdźělence ZSW dale rěka. Dotal namakamy tam na přikład žanry „Krótke stawiznički a basnje za dźěći“, „Literaturu za młodźinu“, „Delnjoserbsku lyriku“ a tež „Přirodowědnu literaturu“. Móžemy wćipni być na dalši rozrost. Jenička wěcka pak mje tróšku zamyli, a to je logo digitalneho projekta. Snano pak jenož dosć up to date njejsym, zo bych rozumiła, zo retro-design k digitalnemu swětej słuša kaž headset ke komunikaciji. Cordula Ratajczakowa

Mjezynarodne fachowe knihi w Choćebuzu

wutora, 09. februara 2021 spisane wot:

Dźakowano knižneho dara hodźi so wotnětka tež mjezynarodna fachowa lite­ratura wo rěčnym planowanju, rewitalizaciji mjeńšinowych rěčow kaž tež jich posrědkowanja w Choćebuskej Delnjoserbskej bibliotece wupožčić. Wčera je Měto Nowak prěnje knihi ze swojeho priwatneho wobsydstwa přepodał.

Delnjoněmčinu z radija

wutora, 09. februara 2021 spisane wot:

Leck (SN/JaW). Swójski radijowy program w delnjoněmčinje, tež plat mjenowanej, žada sej Schleswigsko-holsteinski domizniski zwjazk. Z widejom „Funklock stoppen“ wabi zwjazk ze sewjera Němskeje na swojim Youtube-kanalu za předewzaće.

W pasku pod www.youtube.com/watch?v=tAKRbr8EW5Y zwjazk wob­swět­la, zo za něhdźe 2,5 milionow ludźi w Něm­skej, kotřiž delnjoněmčinu nałožuja, žadyn radijowy program njeeksistuje. „Prašamy so, čehodla to tak je“, abo w rěči plat napisane „Wie fraagt uns, wo­rüm­ dat so is“, rjekny na naprašowanje eksperta za delnjoněmčinu w Schleswigsko-holsteinskim domizniskim zwjazku Jan Graf. Zdobom tam naličeja, zo maja mnohe mjeńšinowe rěče swójske se­riozne radijowe programy, mjez druhim Samo­jo w Šwedskej, Retoromanojo w Šwicarskej, tež Gelojo w Jendźelskej a Frizojo w Nižozemskej. Radijowe a samo telewizijne programy Serbow pak naspomnjene njejsu.

Kaž Graf rjekny, dóstawaja podpěru wjacorych zwjazkow z Delnjeje Sakskeje, Mecklenburgsko-Předpomorskeje a Hamburga.

Na drje nic njewšědny, přiwšěm pak wažny jubilej zhladuja lětsa Serbske Nowiny. Před 30 lětami zahaji so za serbski dźenik nowa era, jako je swoje starodawne mjeno SERBSKE NOWINY wróćo dóstał.

3. januara 1991, wuńdźe prěnje čisło Serbskich Nowin z nowym nadpismom. Rozsudźili běchu wo mjenje tehdy čitarjo z pomocu naprašowanja. Do toho běchu wone wot lěta 1947 pod mjenom Nowa doba wuchadźeli. Politiski přewrót w Němskej kónc 1980tych lět z powalenjom murje a skónčnje z kóncom NDR pak tomu polěkowaše, zo so tež w serbskim nowinarstwje tójšto změni.

Třeća kniha wo Ronnyju wušła

póndźela, 08. februara 2021 spisane wot:
Bórkowy (SN/CoR). Třeći dźěl powědančka Kathariny Gutšmidtojc „Ronny a swóje mytiske pśijaśele w kraju chódoty Móra­wy“ je pod titulom „Ten Drěmańk a knigły carneje magije“ wušoł. Přełožk knihi je Załožba za serbski lud spěcho­wała a tak serbsko-němskorěčne wudaće zmóžniła. Katharina Gutšmidtojc wuda knihu w swójskim nakładnistwje Błota. Skazać móža sej ju zajimcy e-mailnje pod kaž tež . Kniha ma 164 stron a płaći 10 eurow.

Agentura serbskich wuměłcow?

póndźela, 08. februara 2021 spisane wot:

Na druhim wirtuelnym sympoziju łužiskich­ zarjadowarjow festiwalow, hudźbnikow a dalšich kulturnikow rozjima­chu wobdźělnicy modele zwoprawdźenja koncertnych rjadow pod wuměnjenjemi pandemije. Nimo toho diskutowachu wospjet wo sylnišej prezency serbstwa na zarjadowanjach

Choćebuz (SN/bn). Na přeprošenje serbskich wuměłcow nawjazujo (SN rozprawjachu) podšmórny předwčerawšim organizator festiwala Přińć a woteńć Hans Narva dobry zazběh planowanja. Mjez druhim chce skupinje Hara Crash a Kolektiw Klanki do programa zapřijeć, štož móhło „dalše projekty prowokować. Smy tuchwilu w přewšo napjatym procesu.“

Nowa kniha Haliny Barań

pjatk, 05. februara 2021 spisane wot:
Wrócław (SN/CoR). „Ptaki ojczystych wzgórz“ (Ptaki domizniskich hórkow) rě­ka­ nowa kniha pólskeje spisowaćelki Haliny Barań, wušła we Wrócławskim nakładnistwje Agencja Wydawnicza „Argi­“. „W romanje“, kaž prof. dr. Dietrich Šołta pisa, „zbliža awtorka pólskim čitarjam stawizny a identitu Serbow, a to přez něhdźe 200 lět – wot narodneho wozrodźenja w zažnym 19. lětstotku do němskeho zjednoćenja kónc 20. lětstotka.“ Barań so nadźija, zo budźe tež tale jeje kniha do serbšćiny a němčiny přełožena.

2 500 swójbnych mjenow online

pjatk, 05. februara 2021 spisane wot:

Choćebuz (SN). Wotnětka móžeš na delnjoserbskim rěčnym portalu www.dolnoserbski.de/mjenja za zakładnymi for­mami něhdźe 2 500 swójbnych mjenow a wjace hač 100 předmjenow pytać. Rěče­spyt­ni­cy Choćebuskeje wotnožki Serb­skeho instituta su je w běhu minjeneho lěta po naj­wšelakorišich žórłach rjado­wali a z informacijemi wobohaćili. Nimo hłowneje formy mjena, kotraž steji tra­dicionalnje za muskeho nošerja mjena (na přikład „Witka“), předstajeja mjenowe formy za žony („Witcyna“), formy za cyłu swójbu („Witcyc“), z toho wotwodźene pose­siwne formy („Witcyny“) a w datym padźe tež iregularne formy („Witkojc“). Nimo toho su tež móžne němske ekwiwalenty zapodate, w datym padźe pokazuja na znate nošerki/znatych nošerjow mjena a informuja wo tym, hdźe je jednotliwe mjeno hižo zapisane. Klasifikacija předmjenow často cyle jasna njeje. Je samo­ ćežko rjec, hdy so přikrótšena abo de­minutiwna forma ze samostatnym mjenom stanje. Přikład za to je předmjeno Měto. Móžeš je jako krótkoformu Mjertyna interpretować, na tamnym boku pak je tež jako předmjeno wužiwane.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Pnačičanski procesion - Die Panschwitzer Prozession.
  • Kulowscy křižerjo - Die Witticheunauer Kreuzreiter.
  • Njebjelčanscy křižerjo – Die Nebelschützer Verkündigungsprozession.
  • Chróšćanski křižerski procesion - Die Crostwitzer Osterreiter.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha
  • Ralbičanscy křižerjo - Die Ralbitzer Osterprozession.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha

nowostki LND