Z wudaća: wutora, 20 awgusta 2019
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Španiska šwika Italsku

Madrid (dpa/SN). W zwadźe wo ćěkancow na wuchowanskej łódźi „Open Arms“ je španiske knježerstwo italskeho nutřkowneho ministra Matteja Salvinija raznje kritizowało. Zakitowanska ministerka Španiskeje Margarita Robles mjenowaše postupowanje Salvinija „hańbu za cyłe čłowjestwo, dokelž jedna wón z ryzy wólbnotaktiskich motiwow“. Knježerstwo Italskeje bě łódźi zakazało, ćěkancow do italskeho přistawa přiwjezć. Španiska chcyła ćěkancow přiwzać, mórski puć do Španiskeje pak je jara daloki.

Ruska čuje so wohrožena

Moskwa (dpa/SN). Ruska ma wot USA wčera startowanu nowu raketu za direktne wohroženje. „Wšojedne, hdźe tute systemy přichodnje zasadźeja, hač w Aziji abo Europje, wone móža naš kraj docpěć“, rjekny wonkowny politikar Konstantin Kosačow powěsćerni Interfax. Tole změje konsekwency za USA a za wšěch, kotřiž systemy w swojich krajach nastajeja. „Test dopokazuje, zo su USA zrěčenje INF ranili a nic Ruska.“ Zrěčenje bě hakle 2. awgusta wuběžało.

Rozsudne dobyće

wozjewjene w: Politika
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Serbski awtomatiski přełožk

Rěčny centrum WITAJ chce klětu prěnju wersiju do interneta stajić

Budyšin (SN/CoR). Štóž chce dźensa wědźeć, što tekst w druhej rěči, kotruž sam njewobknježi, woznamjenja, njetrjeba so hižo sam wulce z tym bědźić – zapoda jón prosće pisomnje abo přez kameru do kompjutera abo handyja a da sej jón přez internetny awtomatiski přełožk do něm­činy přenjesć. Wot lěta 2006 poskića na přikład firma Google mašinelnu internetnu słužbu, spočatnje z rěčomaj jendźelšćinu a arabšćinu. Mjeztym su poskitk na wjace hač sto rěčow rozšěrili, mjez nimi tež za mjeńšinowe abo małe rěče, kaž to su katalanšćina, baskišćina, walizišćina, iršćina, gelšćina, frizišćina a galicišćina. Přichodnje ma tež awtomatiski přełožk za hornjoserbšćinu k dispoziciji być, najprjedy na internetnej stronje Rěčneho centruma WITAJ (RCW).

Hižo w prěnim koncepće za digita­li­zaciju serbskeju rěčow, kotryž je Załožba za serbski lud lěta 2013 předpołožiła, bě ideja internetneho přełožka zapřijata. RCW so nětko prócuje ju zwoprawdźić. Tež serbšćinu wuknjacych móhł tajki program při formulowanju podpěrać.

wozjewjene w: Kultura
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Wonka sej dypk wuwojowali

Módro-běli Kulow – ST Marijina hwězda 2:2 (1:1)

Tabulka wokrjesneje wyšeje ligi

1. Sokoł Ralbicy/Hórki 2 8 :1  6

2. Drohotka Ramnow 2 4 :0  6

3. TSV Połčnica 2 9 :6  6

4. LSV Hory 2 8 :6  6

5. Módro-běli Kulow 2 5 :3  4

6. Póst Germania Budyšin 2 5 :4  3

7. SG Großnaundorf 2 4 :3  3

8. ST Horni kraj-Sprjewja 2 6 :6  3

9. Natwar Němske Pazlicy 2 2 :3  3

10. Motor Kumwałd 2 3 :5  1

11. ST Kinspork/Łužnica 2 2 :4  1

12. ST Marijina hwězda 2 3 :7  1

13. TSV Wachau 1 2 :3  0

14. Wojerowski FC 2 8 :10  0

15. ST Hnašecy-Dobruša 1 2 :5  0

16. ST Porchow 2 0 :5  0


Zestawa domjacych: P. Korch – Žur, Hantschke, B. Korch, Koplanski (58. Popjela), Bulank, Kockert, Nicolaides, Bergmann, Zablocki, Maywald (77. Lohan)

Zestawa hosći: Hejduška – Wróbl (46. R. Cyž), Rab, Zelnak, R. Hawš, Šołta, Kurink, O. Hawš, Ch. Cyž, Eldor (77. Schmidt), Pakoßnick

wozjewjene w: Sport
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Pincu za předawarnju z ruku ryli

Něhdy bě w nimale kóždej wsy naku­powanišćo, hdźež poskićachu twory wšědneje potrjeby. Runočasnje běchu to socialne centrumy, hdźež so wjes­njenjo rady k bjesadźe zetkawachu. W našej lětnjej seriji na něhdyše wjesne wob­chody dopominamy.

Dźensa: Róžant (15)


Hižo wot lěta 1822, potajkim nimale dwaj lětstotkaj, maja w Róžeńće pjekarnju. Dźensa je to we wsy jenička móžnosć nakupować a zastarać so z całtami, ze słódnym pječwom a wšědnym chlěbom. We wsy mějachu pak hižo 1847 klamarstwo za kolonialne twory. Lětoličba nad zachodom do tykowaneho domu napřećo cyrkwi na to dopomina.

wozjewjene w: Lokalka

Berlin (dpa/SN). Před pjeć lětami wukazane sankcije Europskeje unije přećiwo Ruskej jenož hišće štwórćina wobydlerjow Němskeje wita. To je slědźenski institut YouGov we wobłuku naprašowanja w nadawku powěsćernje dpa zwěsćił. Tak wupraja so 23 procentow ludźi za to, sankcije w nětčišej formje wobchować. Wjace hač połojca prašanych měni, zo měli sankcije hnydom zběhnyć (21 procentow) abo krok po kroku wotstronić (32 proc.). 24 proc. nochcyše so k tomu wuprajić. Na wuchodźe Němskeje wosebje mało ludźi sankcijam přihłosuje. W Saksko-­Anhaltskej je jenož wosom procentow za jich njezměnjene dale­wjedźenje, w Braniborskej je to jědnaće a w Sakskej dwanaće procentow. Tež Mecklenburgsko-Předpomorska (18 proc.) a Durinska (21 proc.) ležitej pod cyłoněmskim­ přerězkom.

wozjewjene w: Politika
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Johnson za nowe jednanja

London (dpa/SN). Britiski premierminister Boris Johnson je sej w lisće prezidentej Rady EU Donaldej Tuskej změny wobstejaceho zrěčenja wo wustupje Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije žadał. Zrěčenje wo wustupje ma za jeho knježerstwo „najwjetšu wažnosć“. Zdobom Boris Johnson dotal planowane rjadowanje nastupajo mjezu k Sewjernej Irskej­ wotpokazuje. Te je po jeho słowach „njedemokratiske a rani suwerenitu Wulkeje Britaniskeje“, wón piše.

W Londonje nimo toho připowědźichu, zo by britiske knježerstwo w padźe njerjadowaneho brexita dotal płaćiwe prawidła přebywanja w kraju zběhnyło a pomjezne kontrole zawjedło. Prawa wobydlerjow EU, kotřiž hižo we Wulkej Britaniskej bydla, njebychu hač do lěta 2020 potrjechene byli, rěčnica knježerstwa zdźěli. Nowy imigraciski system ma potrěbnosćam Wulkeje Britaniskeje wotpowědować. Johnson bě připowědźił, zo chcył Wulku Britanisku tež bjez zrěčenja hač do 31. oktobra z EU wjesć. Hišće tutón tydźeń přjědźe wón do Berlina.

wozjewjene w: Politika
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Přećiwo woli ludu

Wuslědk naprašowanja nastupajo nastajenje ludźi k sankcijam přećiwo Ruskej mje njepřekwapja, wosebje nic, hdyž widźu nastajenje ludźi na wuchodźe Němskeje. Stajnje zaso čitarjo němskich nowin w dopisach sankcije kritizuja. Sakski mi­nisterski prezident Michael Kretschmer (CDU) je ze swojim njedawnym wopytom pola ruskeho prezidenta Wladimira Putina jasny signal přećiwo sankcijam sadźił a sej zjawnje žadał je zběhnyć. Za to wšak dyrbješe sej někotružkuli kritiku tež z rjadow swojeje strony naposkać. Mi je naprašowanje dopokaz, zo jedna knježerstwo w tymle prašenju přećiwo woli ludu. Zo němske knježerstwo njepřećelsku politiku NATO a EU přećiwo Ruskej aktiwnje podpěruje, mje wosebje mjerza. Poměr mjez Ruskej a Němskej je stajnje na dobro Europy­ był. Wostanje snadna nadźija, zo so poćah mjez Berlinom a Moskwu zaso polěpši. Ludźo bychu to jara witali. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Zestajeja filmowy rjad

Choćebuz (SN/CoR). Organizatorojo filmoweho festiwala Choćebuz zesylnjeja zhromadne dźěło z Institutom za slawistiku Podstupimskeje uniwersity z pilotowym projektom. Tak wuhotuja studenća we wobłuku dwusemesterskeho seminara wot apryla wosebity filmowy rjad za přichodny Choćebuski filmowy festiwal wot 5. do 10. nowembra. Program sekcije staji temu „Migracija we wuchodoeuropskim filmje“ do srjedźišća.

Nimo studowacych Podstupimskeje uni­wersity wuknu tež ći z Europskeje uniwersity Viadrina Frankfurt nad Wódru w seminarje zakładne techniki, kak filmowy wuběr kuratěrować. Woni pisaja rozprawy wo filmach, kotrež su sej wobhladali, a teksty za katalogi wo wu­zwolenych přinoškach. Na festiwalu wob­dźěla so na filmowych rozmołwach a změ­ja tam filmowcow interviewować. 23. oktobra chcedźa studenća film „Migracija we wuchodoeuropskim filmje“ runje tak kaž wuslědki seminara před­sta­jić. Pilotowy projekt ma tež tomu słužić, slawistiku jako jedyn z tak mjenowanych małych předmjetow bóle do zjawnostneho fokusa přinjesć.

wozjewjene w: Kultura
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Hosćićel zasłužbnje dobył

Traktor Malešecy

– SJ Njebjelčicy 3:0 (1:0)

Zestawa domjacych: Lehmann – Swakon, Kloske (65. Schmidt), Krüger (85. Bärtl), Stewig, Handrick, Benad, Seiler, Unger, Brumme, Schwurack

Zestawa hosći: Matješk – Kral, Šołta, Haška, Wagner (75. Landgraf), Hanuza, Gödig, Plaettner (52. Lejnart), Korjeńk, Pawlik, Mikławšk (50. Domš)

W prěnjej hrě sezony 2019/2020 dyrbjachu so Malešanscy koparjo pola Rakec II/Šćeńcy z njerozsudnym wuslědkom (3:3) spokojić, byrnjež retomas šansow měli, a samo jědnatku njemóžachu wuspěšnje přetworić. Nětko witachu Malešenjo serbske mustwo z Njebjelčic. Wot zakopa sem mějachu domjacy dwě wulkej móžnosći k nawjedowanju, ale njemóžachu jej wužić. Na tamnej stronje spytaštaj so Dennis Wagner a Handrij Korjeńk z da­lokej třělwu, kotruž pak wrotar Franz Lehmann dźeržeše. Hač do kónca prěnjeho połčasa bě hra na woběmaj bokomaj wurunana. Po wólnym kopje za Malešecy wuži Marco Benad njekedźbnosć škita hosći a docpě 1:0 (39.).

wozjewjene w: Sport
wutora, 20 awgusta 2019 14:00

Stafle za finale wulosowane

Wčera wječor je Radijo Satkula z bičwolejbulowej turu w Budyšinje pozastało. Do­by­ćer rěkaše Škit Budyšin. Turněr w Sprjewinej kupjeli wobhlada sej něhdźe 200 ludźi. Tak bě w běhu bičtury cyłkownje 2 000 zajimcow hry w pěsku dožiwiło. Zdobom wulo­sowachu Satkularjo wčera stafle za bičwolejbulowe finale přichodnu póndźelu w Miłoćicach, kotrež budźe w Bobkec jěchanskej hali. Foto: Darius Budar

wozjewjene w: Sport

nawěšk

nowostki LND