Z wudaća: wutora, 07 apryla 2020

Ličby dale přiběraja

Budyšin/Zhorjelc. Ze sydom nowonatyknjenymi je w Budyskim wokrjesu nětko 214 z koronawirusom inficěrowanych. W karantenje přebywa 465 wosobow. Tuchwilu lěkuja wosom pacientow w chorowni. W Zhorjelskim wokrjesu mějachu wčera ze štyrnaće nowonatyknjenjemi dohromady 181 padow. W karantenje je tam 177 ludźi, w chorowni staraja so wo 20 pacientow.

LEAG wuhladnej wěži zawrěła

Choćebuz. Přewulki bě nawal minjeny kónc tydźenja na wuhladnej wěži LEAG w Žylowku (Merzdorf) při Choćebuskim wuchodnym jězoru. Tohodla je energijowe předewzaće wěstoty wopytowarjow koronawirusa dla wěžu kaž tež tu w Běłej Wodźe na kromje Wochožanskeje jamy zawrěło. Na dalšich wuhladnišćach LEAG pominaja tafle ludźi, minimalny wotstawk 1,5 metrow dodźeržeć.

Myto wupisane

W někotrych hosćencach móža sej ludźo jutrownu jědź skazać a wotewzać

Budyšin (SN/at). Lětsa žani křižerjo, žane kemše a hosćency su zawrjene. Jutry budu tónraz škitnych naprawow koronawirusa Covid-19 dla njezwučene. Ale swjate dny bjez dobreje jědźe, to njeměło być. Kak serbscy hosćencarjo z tym wobchadźeja?

Wot sto procentow na nul, tak wopisuje Michał Młynk połoženje swojeho hosćenca při Hórčanskim sportnišću wot 16. měrca. Ničo tam wjace njeběži, tež wšitke přizjewjene swjedźenje w swojich rumnosćach dyrbjachu wotprajić. Jutrowničku pak ludźom poskića tradicionalnu serbsku kwasnu jědź warić a jim domoj dowjezć, abo skazarjo sej ju w hosćencu wotewzaja. „Wothłós za jutry njedźelu je dobry“, zwěsća Michał Młynk. Z dotalnych skazankow wuchadźa, zo su wone za maksimalnje šěsć wosobow. „Zwjetša pak chcedźa jědź za dweju, druhdy za štyrjoch. Tež za jutrownu póndźelu hižo někotre přizjewjenja předleža“, wón dodawa. Hač do štwórtka skazanki hišće přiwozmu. Jako optimist njeje Hórčan nadźiju spušćił, zo so połoženje hosćencarjow w meji zaso polěpši.

„Kajke móžnosće digitalny hornjoserbsko-němski słownik Soblex skići, to předstajataj Katka a Bernhard Baierec nětko z němskorěčnym tutorialom na internetnym filmowym kanalu Youtube wot SAEK. Cordula Ratajczakowa je so z Bernhardom Baierom rozmołwjała.

Kak staj z mandźelskej ideju digitalneho nawoda za wužiwanje Soblexa zrodźiłoj?

B. Baier: Poprawom njebě to naju myslička, ale Wito Bejmak a Michał Cyž staj nastork dałoj. Hdyž su nětko w času koronakrizy šulerjo a wučerjo doma, njeby špatne było jim tajke dalekubłanje poskićić. Na kóncu sym ja čestnohamtski nadawk přewzał, dokelž so jako sobu zamołwity za program z techniskimi aspektami Soblexa derje wuznawam. Moja žona je teksty rěčała, Budyske studijo Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala je tutorial nahrało a online stajiło.

Što poskićeće?

Diskusija wučerjow wo tym, hač scyła a w kotrej měrje z nowymi medijemi dźěłaja, je po wšěm zdaću zakónčena. Wčera dopołdnja je prěni serbski web-seminar (skrótka webinar) wulku ličbu wučerjow hromadu wjedł.

Budyšin (SN/MiR). Widźeć so wobdźěleni wučerjo njemóžachu, jeničce jedyn tamneho słyšeć bě móžno. Wjetšina pak je chatroom wužiwała, zo by swoje mě­njenje k relewantnym temam posrěd­kowała. Přiwšěm běše seminar wulce wunošny. Takle hódnoćitaj iniciatoraj načasneho medialneho dorozumjenja ­Michał Cyž, nawoda Budyskeho studija Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK), a Diana Šoł­ćina, referentka za naležnosće serbskich šulow w Krajnym zarjedźe za šulu a kubłanje (LaSuB) w Radebeulu, dotal jónkrótnu akciju w Serbach. „Na njej wobdźěli so na wšě 30 serbskich wučerkow a wučerjow, kotřiž wuwučuja na wšelakich serbskich a serbšćinu podawacych šulach. Zastupjene běchu wšitke šulske družiny, zakładne a wyše šule kaž tež Budyski Serbski gymnazij.

Budyšin (SN). Serbske Nowiny maja nowosć za wšitkich čitarjow a wužiwarjow swojeho onlinoweho poskitka.

Hižo dlěje bě redakcija rozmyslowała, kak čitarjow wšědnje informować, zo je nowina hotowa a online pod www.serbske-nowiny.de a abonentam elektroniskeje wersije tež jako pdfka přistupna. Wuwili smy tuž zhromadnje z wotrjadom rozšěrjenja tak mjenowany wokolnik. Takrjec jako tróšku dočasny jutrowny dar do zaječeho hněžka wusyłamy jón wot dźensnišeho wšědnje – wězo po tym zo smy nowinu do ćišća dali a w inter­neće wozjewili – našim abonentam elektroniskeje nowiny z mejlku.

Na prěni pohlad čitarjo zhonja, kotre powěsće su tón dźeń najwažniše w Serbskich Nowinach a što měli čitać. Nimo toho móže sej kóždy wužiwar newslettera-wokolnika wuběrać, z kotrych wobłukow chce wšědnje informowany być. Tak móže sej kóždy abonent a zajimc sam wuzwolić, hač chce skerje wo nowosćach z politiki zhonić abo tola radšo wo sportowych podawkach a runje tak, što je lokalnje w našich serbskich a dwurěčnych gmejnach a wězo na našich serbskich wjeskach noweho.

Budyšin (SN/BŠe). Budyska wokrjesna lutowarnja chce swojim klientam w času koronakrizy pomhać. Priwatne wosoby smědźa danje a wotpłaćenje tři měsacy wusadźić. Najpozdźišo wot julija pak dyrbja swoje kredity dale wotpłaćeć, štož je tež zakonsce zrjadowane. Bjez wjetšeho běrokratiskeho postupowanja móža próstwu wo wusadźenje kredita na internetnej stronje abo na swójskim portalu onlinebanking stajić. Wotpowědny formular maja tam k dispoziciji.

Nastupajo wusadźenje podlěši so čas, w kotrymž maja kredit poprawom wotpłaćić. Tak njetrjebaja priwatnicy pobrachowacu sumu třoch měsacow naraz zapłaćić, ale smědźa swój kredit regularnje dale posłužować.

Před tydźenjemi hižo je Budyska lutowarnja wozjewiła, zo wostanje ludźom tež w času koronakrizy k dispoziciji. Tak maja škitne naprawy we filialach, kaž na přikład, zo hižo telko wosobow naraz w samsnej rumnosći njeporadźuja. Bankowe awtomaty tam desinfikuja. Klientam pak přiwšěm radźa nastroj z nósnikom abo w rukajcach posłužować, zo njebychu so snano natyknyli.

Jerusalem (dpa/SN). W boju přećiwo rozpřestrěću koronawirusa Israel swobodu wobydlerjow do bližaceho so swjedźenja pascha raznje wobmjezuje. Wot dźensnišeho hač do pjatka njesmědźa ludźo měšćanske štwórće a sydlišća hižo wopušćić, je ministerski prezident Benjamin Netanjahu wukazał. Wot jutře wječora hač do štwórtka njesmě nichtó wjace swój dom wopušćić. Na spočatku pascha-swjedźenja so swójby tradicionalnje k wulkim hosćinam zetkawaja.

Žane nowe wopory w Chinje

Peking (dpa/SN). Prěni króć po wudyrjenju koronapandemije njeje China žane nowe smjertne wopory přizjewiła. Hižo minjene tydźenje mějachu po oficialnych informacijach lědma hišće nowe infekcije a dale a mjenje smjertnych padow w ludowej republice. W Chinje je cyłkownje 3 331 ludźi na koronawirus zemrěło. Jako znamjo normalizacije su w metropoli Wuhanje, hdźež bě pandemija w decembru wudyriła, wšitke wobmjezowanja zaso zběhnyli.

Wjace hač 10 000 mortwych

Tuchwilna koronapandemija je sydomlětneho Lutza Weißfloga z Budyšina (srjedźa) k swojoraznej pomocnej akciji pohnuła: Minjene dny je wón z drjewa małe jutrowne zajacy a jutrowne jejka wurězował a je mjez swójbnymi a znatymi předawał. Wunošk akcije – 120 eurow – přepoda Lutz wčera dźěćacej staciji Budyskeje chorownje. Direktor chorownje Reiner E. Rogowski (naprawo) a nawoda dźěćaceje kliniki dr. Ulf Winkler (nalěwo) chcetaj za pjenjezy hrajki a knihi za małych pacientow kupić. Foto: SN/Hanka Šěnec

Disciplina a posłušnosć ludźi w koronakrizy, kotruž mnozy w socialnych medijach prezentuja, hrajerku a moderatorku Palinu Rojinski wotstorkujetej. „Tele sebjeoptiměrowanje w socialnych medijach mi na čuwy dźe“, rjekny 34lětna nowinarjam. „Sebjeizolacija skići mi hinaše móžnosće. Móžu cyle wědomje lěnju pasć, za čož hewak chwile nimam. Sym zaso warić započała, a to mi jara tyje.“

Konsumowe zadźerženje drje budźe so po kóncu koronakrizy hišće dołho wuskutkować, wo tym je wjace hač štwórćina ludźi přeswědčena. By-li kriza za tři měsacy nimo była, by 28 procentow naprašowanych tež potom hišće mjenje wudało. Runje telko ludźi wočakuje, zo so jich nakupowanske zadźerženje hakle něhdźe po jednym lěće zaso normalizuje. Třećina měni, zo budźe po něšto měsacach wšitko zaso kaž do krizy.

Choćebuz (SN/BŠe). Koronapandemija wuskutkuje so na wjacore wjetše předewzaća we Łužicy. Hakle njedawno je koncern Łužiska energija a milinarnje (LEAG) wozjewił, zo chce energiju za ludnosć dale zaručić. Přilubjenja so tam kruće dale dźerža, přiwšěm ma dźěl sobudźěłaćerjow wot spočatka apryla doma wostać. Tež dalše koncernej přisłušace zawody a institucije njemóža swoje dźěło hižo wukonjeć. K tomu słušeja na přikład přistajeni Lubnjowskeho konferencneho centruma, hdźež zarjaduja kubłanja a seminary. Koronakrizy dla su tam wšitko wotprajili.

Tež zawod LEAG w Čornej Pumpje, hdźež maćizny zlěpšeja, ma wulke ćeže. Tak njejsu jich wudźěłki hižo we wulkim mnóstwje požadane, wšako su wosebje za industrijne procesy trěbne, hdźež su fabriki tohorunja zawrjene. Zdobom wuskutkuje so pandemija w přisłušacej transportnej a logistiskej firmje TSS, kotraž je sobudźěłaćerjow tohorunja do krótkodźěła pósłała.