Z wudaća: srjeda, 08 apryla 2020

Mainz (dpa/SN). Jako sćěh koronakrizy wočakuje kreditna zawěsćernja Coface wulku ličbu firmowych plajtow w Němskej. Za lěto 2020 wuchadźeja awtorojo z rozrosta předewzaćelskich insolwencow wo jědnaće procentow, kaž wčera wozjewjene přepytowanje wujewja. W januaru běchu fachowcy z rozrostom dweju procentow ličili. W mjezynarodnym přirunanju wostanu firmowe plajty w Němskej hišće we wěstych hranicach.

Po wšěm swěće wěšći kreditna zawěsćernja Coface rozrost plajtow wo 25 procentow. Najraznišo přiběrace ličby wočakuje wona w USA, a to wo 39 procentow. We Wulkej Britaniskej wočakuja podobny rozrost plajtow wo třećinu.

Nadpřerěznje sylnje drje so koronakriza tež we wuwićowych krajach wuskutkuje. „Tam maja nimo zlemjeneho wikowanja hišće problem z tuchwilu tunim wolijom a ze snadnymi dochodami stata.“

Berlin (dpa/SN). Němska etikowa rada wita debatu, złahodnić razne wobmjezowanja zjawneho žiwjenja w zwisku z koronakrizu. „Je hišće přezahe naprawy zběhnyć. Njeje pak ženje přezahe wo kriterijach móžneho wolóženja rozmyslować“, rjekny předsyda poradźowaceho gremija, ewangelski teologa Peter Dabrock, w Berlinje. „Wšo druhe by było myslenje statneje wyšnosće, kotremuž njesměli so podwolić a z kotrymž njemóžeš dowěru wobydlerjow sylnić.“ Njetrjechi, zo debata mjez wobydlerjemi wopačne nadźije budźi. „Ludźo trjebaja wobrazy nadźije, runje w časach katastrofy kaž nětko“, Dabrock wuzběhny.

Washington (dpa/SN). W USA je w běhu dnja nimale 2 000 z koronawirusom inficěrowanych zemrěło. To zdźěli minjenu nóc Uniwersita Johnsa Hopkinsa. Z dokładnje 1 921 mortwymi w běhu 24 hodźin je to najwjetši rozrost w USA po wudyrjenju infekcije. Dotal maja tam nimale 13 000 smjertnych woporow korony dla. Nimale 400 000 ludźi je so z wirusom natyknyło. Po wšěm swěće zličichu mjeztym 1,4 miliony natyknjenjow. Ně­hdźe 82 100 wosobow je zemrěło, wjace hač 30 600 je so zaso wustrowiło. W Italskej je dotal 17 000 z koronawirusom natyknjenych zemrěło, w Španiskej něhdźe 13 900. Ličba inficěrowanych a zemrětych pak we woběmaj krajomaj hižo tak raznje njepřiběra kaž minjeny čas.

W Němskej je so hač do wčerawšeho wječora 107 663 ludźi z wirusom natyknyło, 2 016 je na njón wumrěło. Na tamnym boku je so 36 081 pacientow zaso wustrowiło. To zdźěla tohorunja Uniwersita Johnsa Hopkinsa z USA. Sakska informuje, zo ma aktualnje 3 181 natyknjenych a 43 smjertnych padow.

Financni ministrojo EU wo zhromadnym puću z koronakrizy wuradźowali

Brüssel/Berlin (dpa/SN). W zwadźe wo miliardy eurow wopřijacy pomocny paket Europskeje unije koronakrizy dla njejsu so financni ministrojo čłonskich statow minjenu nóc na zhromadne postupowanje dojednać móhli. Jako widejowu konferencu přewjedźene jednanja dyrbjachu stajnje zaso přetorhnyć, zo bychu wo nowych dokumentach a formulacijach rěčeli.

Financni ministrojo chcedźa jutře dale wo móžnych naprawach jednać. Při tym dźe wo zhromadnu wotmołwu krajow EU na wočakowane razne hospodarske sćěhi koronapandemije. Čłonske staty su hižo swójske programy z wjacorymi bilionami eurow wobzamknyli. Na runinje Europskeje unije su wšelake prawidła za zadołženje krajow zběhnyli a miliardy z etata EU mobilizowali.

Koronawirusa dla smy mjeztym wosrjedź třećeho tydźenja najwobšěrnišich wobmjezowanjow po Druhej swětowej wójnje. Zjawne towaršnostne žiwjenje tuchwilu žane njeje. Wupřestrěće strašneho wirusa pak njeje so hišće tak spomaliło, zo hodźa so zaso prěnje durčka do normalneho žiwjenja wočinić. Najebać to přiběraja hłosy, kotrež sej tajke kroki žadaja. „Tón prawy puć“ pak nichtó njeznaje. Wšitko ma za mnje něšto podobneho z tym, zo dyrbi łódź přez hustu młu jěć, bjez nawigaciskeho nastroja, zo by swój cil docpěła. Su ći, kiž sej zaso wjace swobody žadaja, tež na wšěch tych myslili, kotřiž w relewantnych wobłukach husto přeco hišće bjez dosahaceho škita huby a nosa dźěłaja, zo by naše žiwjenje – najebać, zo dyrbimy doma wostać – poměrnje rjadowane dale běžało? Za wažne wuměnjenje, zběhnyć krute postajenja, mam, zo je dosć škitnych srědkow k dispoziciji. Dołhož na tym klaca, drje budźe za zaso wjetšu swobodu dale sćerpnosć trěbna. Axel Arlt

Praha (ČŽ/K/SN). Njedźiwajcy naprawow přećiwo koronawirusej je so agentura STEM za aktualnymi wólbnymi wuhladami politiskich stron wobhonjała. Jasnje dominuje dale hibanje ANO premiera Andreja Babiša, a wone by w měrcu 30,8 procentow hłosow dóstało. Sćěhuja Piraća z 15,2 procentomaj před ODS z 11,8 procentami – ći jedni kaž tamni z přibytkom dweju dypkow porno januarej. Z 8,6 procentami ma SPD štwórte městno, ze 7,4 proc., KSČM pjate. Sobu knježaca ČSSD polěpši so wo 1,6 dypkow, a ze sydom proc. dźerža socialdemokraća šestu poziciju. Do sejma zaćahnyłoj byštej ­hišće hibanje STAN z 5,7 kaž tež KDU/ČSL z 5,5 proc. TOP 09 by z jenož hišće 4,3 procentami wonka wostać dyrbjała runje tak kaž młoda strona Trikolora z jeničce dwěmaj procentomaj.

Zwěsćowarnja zjawneho měnjenja CVVM je tohorunja wotpowědne naprašowanje přewjedła a podawa trochu hinaši wobraz: Pola njeje nažnja ANO samo 33 procentow, druha je ODS ze 14,5 procentami před Piratami z 12,5 proc. Štwórte městno ma z 8,5 proc. ČSSD a pjate ze sydom proc. KDU/ČSL. Tež pola CVVM by strona TOP 09 ze 4,5 procentami zaćah do sejma misnyła.

Kemše na Youtube ŠNAK

Bratislava (SŽ/K/SN). Miroslava Marčeka, mordarja słowakskeho nowinarja Jána Kuciaka a jeho slubjeneje Martiny Kušníroveje, je wosebite sudnistwo k 23 lětam jastwa zasudźiło. Marček bě hižo na zahajenju procesa spočatk lěta přiznał, zo je złóstnistwo skućił. Po hódnoćenju statneho rěčnistwa wuwjedźe wón mordarstwo, za kotrež bě sej jeho dwělomny předewzaćel Marian Kočner skazał. Sudnistwo napołoži Marčekej wurjadnje snadnišu pokutu – hrozyło bě jemu 25 lět abo samo jastwo na čas žiwjenja. „Z tej měru pochłostanja chce sudnistwo signalizować, zo je přiznaće winy wažne, zo ma zmysł, organam justicy pomhać“, rjekny předsydka sudnistwa Ružena Sabová.

37lětny něhdyši wojak Miroslav Marček je druhi ze zwoprědka pjeć wobwi­nowanych, wo kotrymajž je sudnistwo w dotal najwobšěrnišim procesu w stawiznach Słowakskeje rozsudźiło. Zoltána Andruskó su hižo loni k 15 lětam jastwa zasudźili – wón je z policiju zwoprědka hromadźe dźěłał. Marček dyrbi nimo toho Kuciakowym staršim 140 000 eurow zapłaćić a maćeri Martiny Kušníroveje 70 000 eurow.

Cyle nowy napohlad skići nětko w Pančicach-Kukowje płonina mjez šulu a twarjenjom, w kotrymž stej fyzioterapija a logopedija zaměstnjenej. Tam su gmejnscy dźěłaćerjo minjeny čas štomy a kerki wotstronili, něšto kwadratnych metrow wuplestrowali a ławce a blido stajili. Nimo toho připrawichu sudobjo za wotpadki a stejak za kolesa. Nastroje přewostajił je metal předźěłacy zawod z Pěskec. Nětko chcedźa hišće lipu a klon sadźić a městnosć wozelenić. Foto: Feliks Haza

Budyšin (SN). Najebać wšitke wuwzaćne rjadowanja je Budyska tachantska cyrkej dale přistupna. Tam steji tuchwilu póstny křiž, kotryž móhł w času, hdyž dyrbja so ludźo zetkawanja z druhimi wzdać, jako městno słužić, swojej izolaciji wućeknyć. Njewšědny křiž steji na centralnym ewangelskim hłownym wołtarju.

Křiž z folije za rostlinarnje a ze šěreho płatu wulki rum cyrkwje optisce pomjeńši, a to runje tam, hdźež stej katolski a ewangelski dźěl Božeho domu z płotom dźělenej. Wid na wołtar w katolskim dźělu cyrkwje je tak wědomje přetorhnjeny. To směmy tež symbolisce widźeć, přetož něchtóžkuli so tele dny wotrěznjeny a izolowany čuje, hdyž njemóže swojich lubych wopytać abo hdyž dowolnicy domoj njemóža.