Z wudaća: póndźela, 29 junija 2020

póndźela, 29 junija 2020 14:00

Airbus mjenje produkuje

Berlin (dpa/SN). Twarc lětadłow Airbus chce jako reakciju na krizu lětarstwa koronapandemije dla přichodnej dwě lěće 40 procentow mjenje mašinow produkować a tysacy dźěłowych městnow šmórnyć. To je šef předewzaća Guillaume Faury připowědźił. Tójšto nowych lětadłow njejsu lětanske předewzaća dotal wote­wzali. Wot tuchwilu 90 000 dźěłowych městnow w ciwilnym wobłuku Airbusa je 15 000 wohroženych. Kriza budźe po słowach Fauryja najzašo kónc lěta 2021 hospodarsce přewinjena.

Zakituje bayersku strategiju

Berlin (dpa/SN). Bayerski ministerski prezident Markus Söder (CSU) je strategiju swojeho zwjazkoweho kraja nastupajo testy za kóždeho zakitował, zo móhli koronawirus wotwobarać. Njeje alternatiwy w boju přećiwo wirusej, hač wšitkich testować a wotstawk mjez ludźimi dodźeržeć, rjekny wón dźensa w rańšim magacinje telewizije ZDF. Ludźom, kotřiž maja symptomy, Söder garantuje, zo wuslědk testa w běhu 24 hodźin předleži.

Merkel a Macron wuradźujetaj

wozjewjene w: Politika
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Dźiwadłam hrozy katastrofa

Intendant Budyskeho NSLDź praša so za stejišćom dźiwadłow w zjawnosći

Budyšin (SN/CoR). Nowy poskitk „lětnje dźiwadło na dźiwadłowej zahrodźe“ NSLDź ludźo jara derje wužiwaja. Po informaciji medijoweje rěčnicy Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Budyšin Gabriele Suschke su předstajenja dotal zwjetša wupředate byli. „Jara so wjeselimy, zo móžemy zaso hrać. A často dźakownje słyšimy, zo so tež wopytowarjo raduja, zo móža sej zaso hry wobhladać“, Gabriele Suschke rozłožuje. Po wotpra­jenju Budyskeho 25. lětnjeho dźiwadła su wot 6. junija klankodźiwadło hrali, při špatnym wjedrje w foyeru abo na wulkej žurli. Maksimalnje 70 přihladowarjow bě dowolenych. Kóždy druhi rynk na wulkej žurli je wutwarjeny, ludźo su namołwjeni wotstawk dźeržeć. Přihlado­warjo nahubnik jenož trjebaja, hdyž so po domje pohibuja.

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Schwala konjunkturny paket

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy sejm a Zwjazkowa rada chcyštej dźensa na wurjadnymaj posedźenjomaj konjunkturny paket zwjazkoweho knježerstwa schwalić, kiž ma konsum a hospodarstwo w koronakrizy zaso wožiwić. Wón wobsahuje hač do kónca lěta wobmjezowane zniženje nadhódnotoweho dawka wot 19 na 16 procentow a jónkrótnu přiražku 300 eurow za kóžde dźěćo, kotrež ma prawo na dźěćacy pjenjez. Zwjazkowy sejm je so dopołdnja z naležnosću zaběrał, Zwjazkowa rada chcyše so popołdnju zeńć.

We wobłuku konjunkturneho paketa chce stat přidatnje 62,5 miliardow eurow nowych kreditow brać a so tak z 218 miliardami eurow zadołžić. Telko noweho dołha njeje sej dotal žane zwjazkowe knježerstwo nabrěmjeniło. Wurjadnej posedźeni stej trěbnej, zo móhli zniženje nadhódnotoweho dawka wot 1. julija zeskutkownić.

Frakcija FDP w zwjazkowym sejmje dwěluje, zo zniženy nadhódnotowy dawk konsum dołhodobnje wožiwi, a mjenuje to „drohi běrokratiski impuls“.

wozjewjene w: Politika

Tule zhoniće najwažniše stacije jeho dołheho koparskeho žiwjenja:

Wjelelětny koparski trenar ST Marijineje hwězdy Erwin Kleinmann swoje zastojnstwo jako trenar doskónčnje złoži. To zdźěli wón njedawno swojemu mustwu a wězo tež towarstwu. Z jeho wotchadom zhubi serbski koparski cyłk jara česćelakomneho a přeco přećelneho sportowca a čłowjeka. Sam wón wo swojej koparskej karjerje tole praji: „Kopańca ćehnje so kaž čerwjena nitka přez cyłe moje žiwjenje, a z wjetšeho dźěla rjane dožiwjenja a nazhonjenja wostanu na přeco w mo­jim pomjatku. Tež, hdyž su moje zhibadła jara po tym ćerpjeli, sym za kóždźičku mjeńšinu tohole časa dźakowny.“

Hessenska

Erwin Kleinmann je so w lěće 1952 w sewjero-hessenskim Großenenglisu, wsy mjez Borkenom a Fritzlarom blisko Kas­se­la, narodźił. Z dźesać lětami je započał w ródnej wsy pola TuS Viktorije za bulom honić.

wozjewjene w: Sport
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Wulke wjeselo

Wjeseliće so runje tak kaž ja? Wot srjedy póńdźemy z wulkimi tošemi nakupować, wšako budźe wšitko wo tři procenty tuńše. To chcyštej Němski zwjazkowy sejm a Zwjazkowa rada dźensa w běhu dnja doskónčnje schwalić. Dwěluju wšak, zo so wobchody potom zaso z ludźimi pjelnja. Stres maja tele dny předewšěm wobchodnicy. Woni dyrbja wšitke kasy na nowu sadźbu nadhódnotoweho dawka 16 město dotal 19 procentow přestajić a „smědźa so hižo nětko na to wjeselić“, kónc lěta wšitko zaso wróćo stajić směć. Potom budu tež płaćizny tworow zaso zwyšene ... Bych sej ćim bóle přał, zo knježerstwo w koronakrizy naprawy wobzamknje, kotrež so dołhodobnje wuskutkuja. Na přikład móhło solidarny připłatk, pochadźacy ze spočatka 90tych lět, dospołnje wotstronić. To by na dobro wšěch było. Město toho připowědźa nam naprawy, kotrež najprjedy raz derje klinča, kotrež pak budu spěšnje zaso zabyte. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Načasne spěwy a wideja tworić

W Serbach je tuchwilu rěč wo „Astronawtach“ – nowych serbskich spěwach a widejach. Měrćin Weclich je so wo tym z jednym z hłownych iniciatorow, Matejom Dźisławkom, rozmołwjał.

Wo čim so při „Astronawtach“ jedna?

M. Dźisławk: To je skupina serbskich hudźbnikow. Žro su Jurij Hantuš, Matej Dźisławk a němski bubnar Oliver Böhm, kiž bydli blisko Wittenberga. My třo w Lipsku najwjace spěwow přihotujemy a našej skupinje Astronawt z dalšimi hudźbnikami posrědkujemy. Prěni króć smy so wokoło swjatkow zetkali a prěnje pjeć spěwow natočili. Jurij a ja je zwjetša komponujemoj. Chcemoj načasnu hudźbu tworić. To je funk, to su balady a rocko­we zynki runje tak kaž lubosćinske a poetiske štučki. A to zwjetša ze swójskimi tekstami, mjez druhim z pjera studenta Pětra Dźisławka.

Su to serbske spěwy „w nowym šaće“?

M. Dźisławk: To njejsu spěwy w nowym šaće, ale nowe spěwy, zwjazane z widejemi. Statisća we widejach sobu skutkuja. To ma w přirodźe być a tróšku z domiznu zwjazane. Swjatkowny kónc tydźenja smy widejo za naš prěni titl nato­čili.

Hdy a kak móžemy to widźeć-słyšeć?

wozjewjene w: Rozmołwa
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Budyski wokrjes z koronaamplu

Budyski wokrjes je koronaamplu po­stajił. Kaž krajnoradny zarjad zdźěli, po­trjechja naprawy strowotniskeho zarja­da při rumowje jasnje wotmjezowanych srjedźišćach infekcijow přede­wšěm zwěsćeny teritorij.

Budyšin (SN/at). Na karće Roberta Kochoweho instituta (RKI) je Budyski wo­krjes runja Zhorjelskemu z běłej barbu podaty. To rěka, zo njeje tu w minjenych sydom dnjach žadyn nowy pad korony. Najebać tele wuwiće płaći wot 27. junija w Sakskej nowe škitne postajenje korony dla. Wone zawjazuje „přisłušne zarjady wotwisnje wot regionalnych infekciskich parametrow, přiwótřene naprawy postajić, z kotrymiž hodźi so wuwiće natyknjenjow wobmjezować.

W Budyskim krajnoradnym zarjedźe su na to reagowali a tak mjenowanu koronaamplu, schodźenkowy plan wokrjesa, wozjewili, kiž płaći wot kónca tydźenja.

Za „amplu“ schowa so wjaceschodźenkowe postupowanje, wot ćmowozeleneho hač do čerwjeneho je pjeć schodźenkam barba wobchadnej ampli podobnje přirjadowana. Mjenowane ličby poćahuja so na ličbu 300 000, cyłkowneho woby­dlerstwa Budyskeho wokrjesa.

wozjewjene w: Lokalka
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Farar Dzikiewicz so rozžohnował

Po wčerawšich dopołdnišich kemšach je so w Chrósćicach farar Daniel Dzikiewicz z wosadu rozžohnował. Wón nawróći so do swojeje domizny Litawskeje. Hižo po sobotnej po wje­čornej Božej mši z wosadnymi dujerjemi wotměchu z nim w Chrósćicach roz­žohnowanski swjedźeń w mjeńšim kruhu. Wosadny farar Měrćin Deleńk dźakowaše so fararjej Dzikiewiczej za nimale 10lětne skutkowanje we wosadźe. Cyrkwin­ski chór pod nawodom Michała Cyža zaspěwa jemu k wjeselu „Dona nobis pacem“. Předsyda spěwneho cyłka dr. Beno Wałda wupřa Danielej Dzikiewiczej wšit­ko­ najlěpše za jeho dalše skutkowanje. Předsydka wosadneje rady Jadwiga Nukowa přepoda jemu na wčerawšej Božej słužbje swěčkaty wobłuk. Foto: Feliks Haza

wozjewjene w: Lokalka
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Nowa prezidentka synody

Drježdźany (dpa/SN). Stawiznarka Bettina Westfeld je nowa prezidentka ewangelskeje krajneje synody Sakskeje. 44lětna Drježdźanjanka je na konstituowacym posedźenju 28. synody sobotu w Drježdźanach w třećim wólbnym kole trěbnu wjetšinu dweju třećinow hłosow dóstała. Jenički napřećiwny kandidat Christoph Apitz z Vogtlanda bě swoju kandidaturu po druhim wólbnym pře­běhu cofnył.

Kriza změni cyrkej

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 29 junija 2020 14:00

Poskitki žiwjenskeho stila dožiwili

Krasne wjedro je sobotu tójšto ludźi do Großharthauskeho hrodoweho parka ­wabiło. Tam prezentowachu wiki „Lebensart“. Wopytowarjo, kotřiž běchu ze wšeho regiona, tež z krajneje stolicy, móžachu so tam wo najwšelakorišich poskitkach ­žiwjenskeho stila domjaceje a zahrodoweje kultury hač ke kulinariskim wosebitosćam wobhonić. Wiki běchu koronakrizy najprjedy raz přestorčili. Z nadrobnym konceptom hygieny a pućow pak běchu je jako jedne z prěnich wjetšich zarjadowanjow Budyskeho wokrjesa po započatku krizy organizowali. Tak smědźeše najwjace tysac ludźi runočasnje na wikach być. Foto: Steffen Unger

wozjewjene w: Lokalka

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND