Erfurt (dpa/SN). Dźeń po wuzwolenju noweho durinskeho ministerskeho prezidenta Boda Ramelowa (Lěwica) započa mjeńšinowe knježerstwo Lěwica, SPD a Zelenych dźensa dźěłać. Parlament, kotryž hač do jutřišeho wuradźuje, ma wobšěrny program cyłkownje 30 dnjowym dypkow zmištrować.
Knježerstwo – wone ma w krajnym sejmje jenož 42 z cyłkownje 90 městnow – trjeba štyri hłosy frakcije CDU abo FPD, chce-li wo něčim rozsudźić, štož budźe přichodnje wulke wužadanje. „Nadźijam so podpěry demokratiskeju frakcijow w sejmje“, premier Bodo Ramelow zwurazni. Zo móhli scyła štyri tydźenje trajacu krizu w Durinskej přewinyć, su so Lěwica, SPD a Zeleni z frakciju CDU na stabilitne dojednanje dorozumili, kotrež je časowje wobmjezowane a so na projekty poćahuje. Předewšěm dźe tu wo krajny etat za lěto 2021, hdźež dźe wo inwesticije za komuny. Inwesticiski paket chce krajny sejm jutře rozjimać.
Noweho ministerskeho prezidenta su wčera w třećim wólbnym kole wuzwolili, za čož bě jenož hišće jednora wjetšina hłosow zapósłancow trěbna.
Choćebuz/Drježdźany (dpa/SN). Situacija mało wody w rěkach na juhu Braniborskeje je so po informacijach tamnišeho krajneho wobswětoweho zarjada stabilizowała. Zběrnikaj w Grodku (Sprjewja-Nysa) a Bórkhamoru (Hornja Łužica) matej tuchwilu samo trochu wjace wody, zdźěli rěčnik krajneho zarjada Thomas Frey powěsćerni dpa. Wuliwy Sprjewje, Čorneho Halštrowa a Łužiskeje Nysy pak docpěwaja po słowach Freyja jenož 50 do 75 procentow přerězneje měrcowskeje hódnoty. Pobrachowacy sněh so lětsa wuskutkuje.
Polcy w kupnicach su prózdne, desinfekciske srědki wupředate, wšudźe so wulki strach šěri. Na tym wina je corona-wirus. Mnichowčanka spyta tule njewěstosć za sebje wužić a poskića na Facebooku titu bionudlow a blešu z desinfekciskim srědkom za „blido na oktoberskim swjedźenju“. Hač drje tónle poskitk něchtó přiwozmje, je dwělomne.
Dźiwadźelnik Florian Bartholomäi zwaži so kónc měrca na 200 kilometrow dołhe pućowanje po afriskej Saharje. Na swój dyrdomdej so pilnje přihotuje, připasajo sej za to 15 přidatnych kilogramow na chribjet, z kotrymiž po lěsach chodźi. Přećelka je jemu tež yoga w ćopłej rumnosći doporučiła, zo móhł so na horce temperatury zwučić. Wosebje pak wjeseli so Bartholomäi na ćišinu w pusćinje a je wćipny, što w nim wuskutkuje.
Mainz (dpa/SN). Němscy katolscy biskopja wuzwolichu wčera jako mostytwarca znateho Georga Bätzinga za noweho předsydu Němskeje biskopskeje konferency, z čimž zwuraznjeja jasny signal. Limburgski biskop Bätzing so wuraznje za reformy wupraja. „Zahajichmy synodalny puć, dokelž je potrjeba něšto změnić“, 58lětny wuzběhny. Bätzing naslěduje kardinala Reinharda Marxa, kiž je gremij šěsć lět nawjedował a k wólbam hižo njenastupił.
Kak w krizy dale postupować?
Berlin (dpa/SN). Hladajo na dalše rozpřestrěće corona-wirusa schadźowachu so dźensa w Berlinje strowotni ministrojo wšěch zwjazkowych krajow Němskeje, zo bychu wo dalšim postupowanju wuradźowali. Po zetkanju chcyše zwjazkowy strowotny minister Jens Spahn (CDU) wo aktualnym połoženju a krizowym managemenće informować. W Sakskej je dotal jenički pad we wokrjesu Sakska Šwica-wuchodne Rudne horiny znaty. Dalše wuslědki přepytowanjow maja dźensa w běhu dnja předležeć. Wulki dźěl ludźi, kotřiž mějachu kontakt ze 67lětnym inficěrowanym, njeje so natyknył.
Maja přemało personala
Erfurt (dpa/SN). Frakcija FDP w Durinskim krajnym sejmje chcyše při dźensnišich wólbach ministerskeho prezidenta plenarnu žurlu wopušćić a tak demonstrować, zo politikarja Lěwicy Boda Ramelowa kaž tež šefa frakcije AfD Björna Höcku jako móžneho ministerskeho prezidenta kraja wotpokazuje. „Štóž chcył dokumentować, zo žanoho z wobeju nochce, njesmě so na wólbach wobdźělić“, rěčnik durinskeje frakcije FDP Thomas Philipp Reiter wčera argumentowaše, skedźbnjejo na to, zo njeje na wólbnym lisćiku žane „ně“ předwidźane. „Hłosa so wzdać njeje žane ně.“ Po jeho słowach je frakcija wobzamknyła ze žurle wućahnyć, dołhož so woli. Frakcija FDP ma pjeć zapósłancow w durinskim sejmje. Jedyn z nich je amtěrowacy ministerski prezident Thomas Kemmerich. 55lětneho běchu 5. februara z hłosami AfD, CDU a FDP wolili. Zjawneho ćišća dla je wón tři dny po tym wotstupił.
Paris (dpa/SN). Němska a Francoska dyrbjałoj so po słowach wonkowneho politikarja CDU Norberta Röttgena zhromadnje Pólskej přiwobroćić, zo by so jednota Europy skrućiła. Pólska móhła so najebać rozdźělne měnjenja z „centralnym akterom w Europje stać“, rjekny Röttgen na zarjadowanju Pariskeho slědźenišća za strategiske studije Institut Montaigne. Bywši zwjazkowy minister za wobswět je jedyn z kandidatow za předsydu CDU.
Waršawa a EU so pólskeje justicneje reformy dla wadźitej. Zakoń wo disciplinowanju sudnikow bě mjezynarodnu kritiku zbudźił. Francoski prezident Emmanuel Macron bě Pólsku hakle minjeny měsac wopytał. Kaž Röttgen rjekny, je „zwjazanosće Europy dla wažne, zo nětko k nutřkownej zwadźe njedóńdźe“.
Norbert Röttgen ma wodźacej europskej krajej Němsku a Francosku tež w prašenju europskeje wonkowneje politiki w zamołwitosći. Zhromadnje z Wulkej Britaniskej, kotraž wšak je z EU wustupiła, měli wonkownu politiku wothłosować, kotraž je druhim krajam wotewrjena.
Brüssel (dpa/SN). Po puću ke „klimoneutralnej“ Europje hač do lěta 2050 žada sej komisija EU wjace połnomocy. Tak chcył Brüsselski zarjad prawo měć, etapowe zaměry, pomjeńšić wustork klimje škodźacych płunow, po lěće 2030 prawidłownje přiwótřić. To wuchadźa po informacijach powěsćernje dpa z najnowšeho naćiska klimoweho zakonja EU. Naćisk chcychu dźensa w Brüsselu zjawnosći předstajić. Zeleni běchu dokument hižo do toho kritizowali.
Zakoń ma wot Europskeje unije wobzamknjeny zaměr klimoweje neutrality hač do lěta 2050 za wšitkich zawjazujcy zakótwić. Měnjene je, zo so potom žane klimje škodźace parnišćowe płuny z EU do atmosfery njedóstanu. Za to ma so najwjace emisijow zalutować a zbytk narunać, na přikład ze sadźenjom štomow abo ze składowanjom škódnych maćiznow. W tym zwisku planuja wobšěrny přetwar hospodarstwa a dospołny kónc wolija, wuhla kaž tež płuna.
Drježdźany (dpa/SN). Nowa železniska čara mjez Němskej a Čěskej ma jězbny čas mjez stolicomaj wobeju krajow wuraznje skrótšić. Za to planuja perspektiwiski zwisk zwonka połobskeho doła z cyłkownje 26 kilometrow dołhim pomjeznym tunlom. By to najdlěši železniski tunl Němskeje był. Póndźelu su zastupnicy Čěskeje a Němskeje za to w Drježdźanach wotpowědnu deklaraciju podpisali. Za jězbu ze sakskeje stolicy do Prahi njebudźe ćah po dotwarje čary wjace hač hodźinu trjebać, tuchwilu je to połdra hodźiny wjace. „Europa hromadu rosće“, wuzběhny za infrastrukturu zamołwity wotrjadnik Němskeje železnicy Roland Pofalla w swojim stejišću a mjenowaše projekt jara naročny.
Tuchwilu přewjeduja proceduru za rjadowanje krajiny z wjacorymi móžnosćemi čary. Wo kóštach dotal ničo znate njeje. Fachowcy z toho wuchadźeja, zo budźe projekt najzašo za dwaceći lět hotowy. Wobydlerjo a zwjazki maja hišće hač do pjatka składnosć, swoje wobmyslenja zapodać. Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) rěčeše wo „projekće lětstotka“.