Minimalna mzda postupi

wutora, 22. awgusta 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Minimalna mzda w Čěskej republice postupi wot 1. januara 2018 na 12 200 krónow. Wučinjaca dotal 11 000 krónow zwyši so wona wo cyłe jědnaće procentow. Najniša hodźinska mzda zwyši so ze 66 na 73,20 krónow. Naprawu wobzamkny wčera knježerstwo premiera Bohuslava Sobotki (ČSSD), kiž w tym zwisku na to pokaza, zo překroči minimalna zasłužba klětu potom 40,5 procentow přerězneje mzdy w staće. Při swojim nastupje 2014 bě jeho koalicija, wobstejaca z ČSSD, ANO a KDU-ČSL, z program přilubiła, swój čas 8 500 krónow wysoku minimalnu mzdu přibližić 40 procentam přerězneje mzdy. Ministerka za dźěło a socialne naležnosće Michaela Marksová (ČSSD) po posedźenju kabineta nowi­narjam rjekny, zo je wjetšina kolegow w knježerstwje trěbnosć zwyšenja minimalneje mzdy dowidźała. „Dospołnje jednomyslnje wšak k tomu njeje dóšło. Financny minister Ivan Pilný z ANO nochcyše scyła žane zwyšenje, a ratarski mi­nister Marian Jurečka bě za KDU-ČSL spočatnje 1 000 krónow za dosahace měł.“

Rekordny přirost

póndźela, 21. awgusta 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěske hospodarstwo rosće a rosće – w prěnim połlěće 2017 přiby wone wo rekordnych 4,5 procentow, wo telko kaž hewak w žanym druhim čłonskim staće Europskeje unije. Analytikarjo ekonomiki běchu jeno tři procenty přirosta wěšćili. W prěnim kwartalu bě čěske hospodarstwo 2,3 procenty připołožiło. Statistiski zarjad ČSÚ, kotryž ekonomiske wuslědki bilancuje, naspomnja tež přičiny spomóžneho wuwića: „Wjetšina hałzow narodneho hospodarstwa zamó swoju wukonliwosć zwyšić, nic jenož předźěłaca industrija, ale tež nimale wšitke posłužby. Docpěło je so to ze zaměrnymi inwesticijemi. Přinošowała je k róstej socialneho bruttoprodukta hłownje wobstejnosć, zo su domjacnosće wulkomyslnišo přetrjebowali. Za samy nakup w interneće wudachu Češa w prěnim połlěće 46 miliardow krónow, 13 procentow wjac hač w druhej połojcy 2016.

K dobrym hospodarskim powěsćam słuša, zo je so lětsa wot januara do kónca junija 2 811 wosobow do samostatnosće dało. Nimale połojca z nich, 48 procentow, běchu młodźi ludźo w starobje 20 do 30 lět.

Wostawaja dale dobri přećeljo

póndźela, 21. awgusta 2017 spisane wot:

Před 25 lětami dźělenje Čěskosłowakskeje wobzamknyli

Praha/Bratislava (dpa/SN). Před 25 lětami bu w Brnje dźělenje Čěskosłowakskeje wobzamknjene. Bywšej partneraj pak hač do dźensnišeho wuske styki wudźeržujetej. Přiwšěm ći „mjeńši“ Češa mjeztym wobrazowy słownik trjebaja, zo bychu rěč susoda zrozumili.

Wokoło historiskeho zetkanja před 25 lětami na zahrodźe Brnjanskeje wile Tugendhat eksistuja najwšelakoriše legendy. Jedne pak je wot toho časa jasne: Na kóncu steješe­ dźělenje Čěskosłowakskeje. Tehdyšej ministerskaj prezidentaj dźělneju republikow Čěskeje a Słowak­skeje Václav Klaus a Vladimír Mečiar diskutowaštaj 26. awgusta 1992 někotre hodźiny dołho. Swojej delegaciji běštaj preč pósłałoj. Krótko do połnocy zdźěli Mečiar žur­nalistam: „Aktualny staw zhromad­neho kraja njemóžemy hižo dlěje wudźeržeć.“

„To njeje priwatna armeja“

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Lětuši wulki Dźeń pólskeho wójska katastrofy dla zasćinjeny był

Waršawa. W Pólskej je 15. awgust tradicionalny wulki swjatk. Hižo wjele lětdźesatkow swjeća to Dźeń pólskeje armeje. Samsny dźeń swjeći cyrkej Marije do­njebjeswzaća, štož je z wulkimi Božimi mšemi­ zwjazane.

Prawidła statnikow na dnju wójska su jasne:­ Zastupnicy knježerstwa steja we Waršawje na wulkej tribunje, wobkedźbuja na njebju lětadłowe formacije a na naměsće tanki a pochodowacych wojakow w pyšnych uniformach.

Lětsa pak bě wulki swjedźeń zasćinjeny. Jenož něšto dnjow do toho běchu njewjedra na sewjeru kraja zachadźeli a šěsć ludźi morili. Wosebje tragiski bě podawk w Pomorskim wojewódstwje. Tam bě štom na stan skawtow padnył a šulerce w starobje jědnaće a třinaće lět morił. Wichor wobškodźi třěchi wjace hač 3 500 domskich a zniči 6 000 hektarow lěsa. Tysacy­ ludźi běchu dny dołho bjez mi­liny, bjez pitneje wody a žiwidłow.

Přerězna staroba rozdźělna

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

ŽIWJENSKE LĚTA ludźi su tež w Čěskej nahladnje přibyli. Po wozjewjenju tamnišeho statistiskeho zarjada ČSÚ wučinja přerězna staroba muži tuchwilu 76,2 lěće a žonow 82,1 lěto. Porno lětu 2000 docpěwaja mužojo wo štyri lěta wyšu starobu, žony wo tři lěta a wosom měsacow. W kraju wobsteja při tym wulke rozdźěle nastupajo žiwjenski čas. Muscy woby­dlerjo Prahi dočakaja so w přerězku 78 lět a na Vysočinje 77 lět žiwjenja, w Ústískim wobwodźe pak jeničce 74 lět. Pola žonow dožiwjeja tohorunja Pražanki najwyšu přerěznu starobu, mjenujcy 82,7 lět před žonami južneje Morawy z 82,6 a wobydlerkami Vysočiny z 82,4 lět. Žónski splah je tež w Ústískim regionje najšpatnišo na tym – tam je žonam „jeničce“ 79,5 lět přebytka na swěće popřatych. W Karlovarskim wobwodźe su žony přerěznje 80,7 lět žiwe, w Morawsko-šleskim pak 81,2 lěće. Po somoćanej rewoluciji 1989 je so přerězna žiwjenska staroba žonow kaž muži tež w Čěskej wobstajnje zwyšowała. Přinošowałoj stej k tomu mjez druhim bohatše zastaranje ze zeleninu a sadom kaž tež skutkowniše medicinske hladanje. Njedźiwajcy toho je staroba Čechow wo dwě lěće niša hač w přerězku Europskeje unije.

Hotowa tłóčeńca do parlamenta

štwórtk, 17. awgusta 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). 32 stronow, hibanjow a zeskupjenjow by chcyło do přichodneho čěskeho sejma. Sydom wjac hač lěta 2013 a cyłkownje telko kaž hišće ženje po zesamostatnjenju kraja 1991 nastupi 20. a 21. oktobra ze swojimi kandidatami k wuzwolenju do delnjeje komory. Po­dłožki zapodachu wšitke w sejmje zastupjene strony kaž ČSSD, ANO, KSČM, ODS, TOP 09, KDU-ČSL a dalše. Ale tež Sta­rosća, Zeleni a Piraća chcyli skónčnje do njeho­ zaćahnyć.

Mjez nowonastatymi zeskupjenjemi rěka jedne Radostne Česko a tamne Dobrá volba, produkt něhdyšeho městopředsydy TOP 09 Pavola Lukše. Wuhlady na wuspěšne wobstaće maja dźiwajo na tuchwilne­ woprašowanja dotalne strony koaliciskeho knježerstwa a strony opozicije. Přemóžaca wjetšina wo zastupnistwo w sejmje so prócowacych hibanjow a zeskupjenjow budźe pak za­wěsće „do měsačka“ hladać, zwrěšćiwši na zadźěwku w podobje pjeć procentow. Hinak hač 2013 pokazuje pak přeco hišće wšo na to, zo tónkróć ANO dobudźe.

EU haj, euro ně

srjeda, 16. awgusta 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Hotujo so wobsahowje na wólby sejma w oktobru su mjeztym wšitke hłowne politiske strony Čěskeje republiki swoje dowólbne programy předstajili. Za jedyn postronk ćahnu wone wšě nastupajo Europsku uniju, wu­zběhujo trěbnosć zwostaća kraja w zhromadźenstwje 27 statow. Strona Svoboda a příma (direktna) demokracie pak měni, zo měła ludnosć wo tym rozsudźić.

Rozdźělnje předstajeja strony priority swojeho přichodneho prócowanja w EU. Dobyćerka zašłych wólbow, ČSSD ministerskeho prezidenta Bohuslava Sobotki, ma za wažne, přibližić so skónčnje žiwjenskemu niwowej wuwitych čłonskich statow. Jedyn z předpokładow za to je, zawjesć euro, ale pozdźišo. ODS kładźe doraznosć na splećenje wikow. TOP 09 je za začłonkowanje Čěskeje do „spěšneho jadra EU“, čehoždla měli so wobstejace haćidła we wikowanju wotstronić a euro najspěšnišo zawjesć. KSČM pomina sej, běrokratiju w EU wobmjezować. Hibanje ANO Andreja Babiša swój wólbny program njeje hišće wozjewiło. Wona je za „sylnu EU“, zawjedźenje eura pak runja stronje ODS wotpokazuje.

Praha (dpa/SN). Diskusije w Pólskej republice w zwisku ze žadanjemi za wójnskimi reparacijemi z Němskeje nimaja w susodnej Čěskej žadyn wotpowědny wothłós. „Dyrbimy wobkedźbować, zo njeje tale naležnosć w němsko-čěskich poćahach žana tema“, rjekny prezident Miloš Zeman žurnalistam. Přiwšěm je wón zwólniwy sej argumenty Waršawy naposkać. Jarosław Kaczyński, nawoda knje­žaceje strony Prawo a sprawnosć, bě njedawno wo „gigantiskich sumach“ rěčał a Němskej wumjetował, zo swojej zamołwitosći hladajo na Druhu swětowu wójnu njewotpowěduje. Zeman skedźbnja w tym zwisku na němsko-čěsku deklaraciju z lěta 1997, kotruž sej wón jara waži. W dokumenće wobě stronje po­twjerdźatej, zo nochcetej swoje poćahi „z politiskimi a prawniskimi prašenjemi zašłosće“ poćežować.

Zemanej je so mjeztym tež čěski wonkowny minister Lubomír Zaorálek přizamknył. „Smy zašłosć stawiznarjam přewostajili, zo móhli so přichodej wěnować. To je so bohaće wudaniło. Njeje přičiny, na tym něšto změnić“, rjekny načolny kandidat čěskich socialdemokratow k wólbam parlamenta w oktobrje.

Žně chudše byli

póndźela, 14. awgusta 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Žitne žně su lětsa w Čěskej chudše hač loni, porno kotrymž su wo nic mjenje hač 13,7 procentow snadniše. Cyłkownje su farmarjo a ratarjo 6,709 milionow tonow nažnjeli. Tole wozjewi Čěski statistiski zarjad (ČSÚ). Na přikład wučinja wunošk pola nazymskeje pšeńcy něhdźe 4,462 milionow tonow, z čimž je wón wo 16,1 procent niši hač loni, pola nazymskeho ječmjenja 528 000 tonow (17,1 procent mjenje) a pola nalětnjeho ječmjenja 1,090 milionow tonow (9,7 procentow mjenje). Žně rěpika spadnychu wo 11,8 procentow na 1,199 milionow tonow, žně maka na 23 000 tonow, štož je porno lońšemu třećina mjenje. Dźiwajo na njepřihódne wjedro w nalěću běchu eksperća zwoprědka niše wunoški hač w minjenym rekordnym lěće wočakowali. Nawodny sobudźěłaćer Čěskeje agrarneje komory Jiří Felčárek pokazuje wšak na to, zo su wunoški w jednotliwych wobwodach kraja jara rozdźělne. Tak su wone w Třebíčanskim a Rakovníkskim regionje kaž w dźělach Srjedźočěskeho wobwoda, předewšěm pak na južnej Morawje wo wjele mjeńše hač w druhich kónčinach republiki.

„Němcy dyrbja płaćić“

pjatk, 11. awgusta 2017 spisane wot:

Pólska debatuje znowa wo reparacijach z Berlina za wójnske škody

Waršawa. Na chětro spektakularne wašnje su tydźenja w Pólskej róčnicu Waršawskeho zběžka w Druhej swětowej wójnje wopominali. Do zahajenja koparskeje hry mjez Legiju Waršawu a mustwom z Kazachstana w Narodnym stadionje stworichu přihladowarjo hoberski wobraz z lětoličbu 1944 w pólskimaj čerwjeno-běłymaj barbomaj. W srjedźišću steješe wobraz němskeho oficěra, kiž z pistolu na hłowu pólskeho hólca měri. Nimo toho bě transparent w jendźelskej rěči připrawjeny, kotryž na to skedźbni, zo su němscy okupanća za čas zběžka 160 000 pólskich ciwilistow morili, mjez nimi tysacy dźěći. Waršawski zběžk bě so 1. awgusta 1944 zahajił a traješe 63 dnjow. Němske jednotki jón přewšo brutalnje pobichu.

nawěšk

nowostki LND