Choćebuske wiki z „faktorom x“

wutora, 22. januara 2019 spisane wot:

Mjez wustajerjemi Choćebuskich rjemjesl­niskich wikow přichodny kónc tydźenja wobdźěli so Wotrowska Wjenkec blidarnja na zhromadnym stejnišću Zwjazka serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow (ZSRP). Bianka Šeferowa je so­ z mějićelom blidarnje Marianom Wjenkom wo zaměrach rozmołwjała.

Što was wabi so kóžde lěto na Choćebuskich rjemjeslniskich wikach wobdźělić?

M. Wjenk: Mjeztym budźemy tam hižo­ wosmy raz pódla. W Delnjej Łužicy drje mamy jich mało, přiwšěm swěrnych kupcow, kotřiž naše knihi z nadawkami stajnje derje wupjelnjeja.

Kak wažne su Wam wosobinske zwiski ke kup­cam?

M. Wjenk: Wosobinski kontakt je zakład zhromadneho dźěła mjez rjemjeslnikom a kupcom, bjez kotrehož prosće njeńdźe. Ze zajimcami móžeš hnydom na městnje rěčeć a konkretne nadawki wuwiwać, štož je telefonisce abo emailnje wobćežniše.

Kak sće so na wiki přihotowali? Što chceće wopytowarjam stejnišća pokazać?

Wjace hodźin pacientam wěnować

štwórtk, 17. januara 2019 spisane wot:

Naćisk zakonja zwjazkoweho knježerstwa wo spěšnišich terminach a lěpšim zastaranju je mjez lěkarjemi a tera­peutami diskusiju wuwabił. Něhdźe 200 000 napřećiwnych podpismow ze stron­ zwjazka psychoterapeutow je peticiskemu wuběrkej zwjazkoweho knježerstwa dóšło. Milenka Rječcyna je so z dipl.-psych. Karlom-Heinzom Unt­chom rozmołwjała.

Čehodla wulki dźěl lěkarjow a terapeutow naćisk zakonja njepodpěruje?

Nowy předsyda wuzwoleny

srjeda, 16. januara 2019 spisane wot:

Chór Židźino je na swojej hłownej zhromadźiznje spočatk lěta noweho předsydu wuzwolił a lońše skutkowanje bilancował. Wo tym a dalšich předewzaćach ćělesa je Janek Wowčer z čłonku předsydstwa Weroniku Boswankowej porěčał.

Što běchu wjerški lońšeho skutkowanja?

W. Boswankowa: Mějachmy ze 17 wustupami wuspěšne lěto. K wjerškam słušeštej koncert na nalětnim swjedźenju Domowiny w Trjebinje a beneficny koncert Lionoweho kluba we Wojerowskej Janskej cyrkwi. Tež wustupy na serbskim programje k 750lětnemu wobstaću města Wojerec, na Serbskim ewangelskim domizniskim dnju w Blunju a na přijeću Ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica w Choćebuzu k reformaciskemu dnjej wostanu nam w pomjatku. Wuzběhnyć pak chcu kóždolětne spěwanje pod měrowym dubom wosrjedź našeje wsy Židźinoho.

Na swojej njedawnej hłownej zhromadźiznje sće noweho předsydu wuzwolili. Kotre dalše změny su w nawodnistwje?

Dujerjo kapały Horjany budu tež lětsa zaso tójšto we Łužicy a za jeje mjezami po puću. Na kotre wjerški so runje přiho­tuja a što jich z Berlinom zwjazuje, wo tym je Janek Wowčer ze Sonju Hejdušcynej porěčał.

Kapała Horjany wobdźěli so wospjet z programom na Mjezynarodnym Zelenym tydźenju w Berlinje. Kak je k tomu dóšło?

S. Hejdušcyna: Smy lětsa druhi króć na Zelenym tydźenju. Kaž při kóždym kulturnym abo swjedźenskim programje dyrbjachmy so wo wustup požadać, a smy­ jón loni tež dóstali. Lětsa su so organi­zatorojo na nas wobroćili, hač njemóhli na dwěmaj dnjomaj hudźić. To nam po­kazuje, zo je so naš lońši wustup poradźił.

Hdy a hdźe na Berlinskim Zelenym tydźenju dokładnje hrajeće?

S. Hejdušcyna: 19. a 27. januara sej tam dojědźemy. Piskać budźemy wobaj razaj na jewišću w hali Swobodneho stata­ Sakskeje 21 b. Tam móža so hosćo a zajimcy tež posydnyć, sej něšto k jědźi a piću popřeć a sej program lubić dać. Wustupimy tam trójce wob dźeń, prěni raz něhdźe w 11 hodź.

Pojědźeće z busom a zhromadnje z fanami do Berlina.

Kubłacy měli wjacerěčnosć spěchować

póndźela, 14. januara 2019 spisane wot:

„Kóžde dźěćo ma swoju maćeršćinu“ rěka brošurka, wudata wot města Budyši­na. Milenka Rječcyna je so z inicia­torku a awtorku dr. Beatu Brězano­wej rozmołwjała.

Na koho so brošurka wusměrja?

B. Brězanowa: Informacije su spisane za kubłarki a kubłarjow, skutkowacych w dźěćacych dnjowych přebywanišćach, kotrež njejsu na wjacerěčne poskitki wusměrjene, byrnjež tam dźěći z druhimi maćeršćinami hač němčinu měli.

Što bě přičina, tajku brošurku zestajeć?

B. Brězanowa: Migracija tež w Budy­šinje a wokolinje přiběra. Wobkedźbu­jemy pak, zo starši ze swojimi dźěćimi husto němsce rěča, město toho zo bychu jim maćer­šćinu posrědkowali. To wuchadźa mjez druhim z pokiwow kubłarkow a kubłarjow, kotřiž staršim praja, zo měli dźěći hač do zastupa do šule dobre němskorěčne znajomosće měć.

A njeje tomu tak, zo maja dźěći ze zastupom do šule němčinu wobknježić?

Rjemjesło a dwě stronce medalje

štwórtk, 10. januara 2019 spisane wot:

Kaž kóžde lěto bě tež Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow (ZSRP) loni jara aktiwny. Bianka Šeferowa je so po­la předsydki Moniki Cyžoweje wobhoniła, što ZSRP tuchwilu zaběra. A kaž so wujewi, ma rjemjesło kaž wšo druhe dwě stronce medalje.

Kak posudźujeće połoženje serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow? Hdźe maće ćeže?

M. Cyžowa: Tuchwilu maja wšitcy dosć a nadosć nadawkow. Maja derje pjelnjene knihi a nimaja přičinu skoržić. Přiwšěm je jim ćežko kwalifikowanych fachowcow a docyła wučomnikow nańć. Naše lońše prócowanja njeběchu dotal bohužel wuspěšne.

Zwjazk je w zašłosći zaměrnje na šulach za powołanje w rjemjesle wabił.

M. Cyžowa: Loni so nam to bohužel poradźiło njeje. Planowanu ekskursiju ze šulerjemi Radworskeje wyšeje šule njemóžachmy organizatoriskich přičin ze stron kubłanišća dla přewjesć. Tež zwólniwosć rjemjeslnikow, do šulow hić a wabić, woteběra. Wšako wopruja cyły dźěłowy dźeń. Wulke płody dźě z toho dotal žnjeli njejsu.

Sće loni nowych čłonow w serbskim zhromadźenstwje witać móhli?

Lěto 2018 bě turistikarjam, tak je znajmjeńša ze wšelakich stron słyšeć, spomóžne. Tež we łužiskej jězorinje zhladuja zamołwići na wuspěšne lěto. Bianka Šeferowa je so pola jednaćelki turitiskeho zwjazka Łužiska jězorina Kathrin Winkler za bilancu wobhoniła.

Kak hódnoćiće ličby hosći, kotřiž su jězorinu loni wopytali?

K. Winkler: Doskónčne daty statistikarjow hakle w měrcu předleža. Zakładnje pak wuchadźamy z toho, zo mějachmy tež w lěće 2018 stopnjowanje ličby přenocowanjow. Za to smy so prawi­dłownje w přebywanišćach regiona naprašowali. Problematiske pak bě, zo běchu w Sakskej a Braniborskej w samsnym času lětnje prózdniny. Dokelž stej wobaj krajej ze swojimi wulětnišćemi wažnej ćežišći, bě hłowna sezona tuž chětro krótka. Pozitiwnje wuskutkowało je so horce lěćo we wobłuku campingownišćow, kotrež běchu jara derje wućežene. Na tamnym boku pak je horcota wulětnišćam, kaž wu­wuznemu mostej F 60, mjenje wopyta wobradźiła.

Je znate, kelko pjenjez turist we łužiskej jězorinje­ přerěznje wudawa?

Skała domicil wuměłstwa

póndźela, 07. januara 2019 spisane wot:

Hubert Lange je čłon předsydstwa towarstwa­ Kamjenjak. Mjez druhim organizuje wón hodźinske wodźenja po Miłočanskej­ skale. Měrćin Weclich je so z nim rozmołwjał.

Kak hódnoćiće lěto 2018 nastupajo wuwiće Miłočanskeje skały?

H. Lange: Móžu rjec, zo bě to wuspěšne lěto, w prěnim rjedźe wšak hladajo na 12. mjezynarodnu rězbarsku dźěłarničku. K tomu přińdźe jako nowe předewzaće našeho 25čłonskeho towarstwa, zo so za socialnje słabych towaršnosće zasadźamy a jim pomhamy. Čestnohamtsce smy tež wukrajnikam poboku.

Su tež lětsa wodźenja po skale móžne?

H. Lange: Haj, wodźenja po Miłočanskej skale dale poskićam. To je w zajimje Kamjenjaka a runje tak w zajimje permakultury, kotruž chcemy tule nimo domjacym, pućowacym kaž tež turistam znazornić. To rěka, zo chcu ju zajimcam cyle wědomje spřistupnić. Skała a permakultura słušatej na kóždy pad hromadźe.

Wodźenja pak njejsu jenož we wobłuku rězbarskeje dźěłarnički. Kak su je wopytowarjo w běhu lěta hewak přiwzali?

Zymny wichor hosći wottrašił

póndźela, 07. januara 2019 spisane wot:

Slepjanski Serbski kulturny centrum móže za lěto 2018 dobru bilancu sćahnyć. Přiwšěm mějachu so tam z njeluboznosćemi bědźić, kaž Jost Schmidtchen w rozmołwje z nawodnicu SKC ­Sylwiju Panošinej zhoni.

Knjeni Panošina, jutrowne wiki su kóžde lěto wjeršk w dźěle Serbskeho kulturneho centruma. Loni pak sće z nimi chětro ćeže měli.

S. Panošina: Dyrbju přiznać, zo su nam lońše jutrowne wiki najwjetši deficit wopytowarjow wšěch časow wobradźili. Mjeztym zo mějachmy w lěće 2017 rekordny wopyt něhdźe 3 500 ludźi, bě jich loni přewšo chłódnych temperaturow a zymneho wětřika dla jenož 1 800, potajkim jenož něhdźe połojca. Z tajkimi zjawami dyrbimy žiwi być. W běhu lěta pak mějachmy tež lěpše časy.

Móžeće to dokładnišo rjec?

S. Panošina: Za zarjadowanja na žurli bě zajim dosć wulki. Tak bě wustup telewizijneho lěkarja dr. Carstena Lekutata runje tak wupředaty kaž wustupaj Slepjanskeho folklorneho ansambla k zapustej a w adwenće. Dźeń do patoržicy běchu tohorunja wšitke městna wob­sadźene, jako pokazachu dźěćom bajku wo Čerwjenawce.

Lěpše hač jutrowne bě potom kermušne wjedro.

Nastork za žiwu dwurěčnosć

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Wot lětušeho płaći Serbski komunalny program­ w Sakskej. Z njeho dóstanje kóžda komuna w dwurěčnym sydlenskim rumje njewobmjezowanu lětnu podpěru 5 000 eurow, zo by serbšćinu spěchowała. Z Marju Michałkowej, předsydku Rady­ za serbske naležnosće Sakskeje, je Andreas Kirschke wo tym porěčał.

Na čo je program wusměrjeny?

M. Michałkowa: Wotnětka pře­wostaja swobodny stat kóžde lěto njeběrokratisce 300 000 eurow. Pjenjezy su wjazane na spěchowanje dwurěčnosće, słuža aktiw­nemu nałožowanju serbskeje rěče. Tak komuny lětnje pawšalnje 5 000 eurow dóstawaja, njetrjebaja próstwu stajić a wužiwanje dokumentować. To płaći za 29 komunow w Budyskim a 15 dalšich w Zhorjelskim wokrjesu.

Što budźe ze zbytnej sumu pjenjez?

M. Michałkowa: Chcemy serwisowy běrow zarjadować, kotryž komunam přełož­ki zaruča. Tam maja na přikład přeprošenja za zarjadowanja, posedźenja a schadźowanja kaž tež mustrowe wustawki w serbšćinje zestajeć.

Što to konkretnje rěka?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl

nowostki LND