LAB 1 přeproša huźbnikow

srjeda, 24. nowembera 2021 spisane wot:

Laboratorij za serbsku tradicionelnu hudźbu (LAB1) rěka dźěłarnička, na kotruž Serbski ludowy ansambl w kooperaciji ze Załožbu za serbski lud zajimcow za nalěto 2022 přeproša. Cordula Ratajczakowa je so z iniciatorom Tomaszom­ Nawku rozmołwjała.

Kak sće ideju za LAB 1 zrodźili?

T. Nawka: Hižo mnohe lěta zaběra so Měrko Šołta, předsyda Towarstwa za staru serbsku ludowu hudźbu, z Kralowym huslerskim spěwnikom, jónkrótnym ruko­pisom serbskeje ludoweje hudźby z druheje połojcy 18. lětstotka. A tak nasta tež na wšelakich zetkawanjach mysl, so bliže z tutym žórłom zaběrać a je spřistupnić dalšim zajimcam, kotřiž so za serbsku – a nic jenož – hudźbu horja. Po zapodaću próstwy je Załožba za serbski lud namjetowała, zo měł Serbski ludowy ansambl přewjedźenje přewzać.

Koho sće jako docentow zdobyć móhli?

Rozhorjenosć, zrozumjenje a nowe zaměry

srjeda, 24. nowembera 2021 spisane wot:

Před 13 lětami nasta pola Horow blisko Wojerec wuhladnišćo, zwotkelž móžeš přirodu derje wobkedźbować. Z nim zwjazane pak su tež starosće, wo kotrychž je so Silke Richter rozmołwjała z dr. Alexanderom Harterom, managerom přirodoškitneho projekta łužiskeje jězoriny.

Knježe Hartero, w zašłosći je wuhladnišća dla k njerjanym komentaram dóšło. Što bě so stało?

Dr. Harter: W juliju mějachmy pad, zo je­ so něchtó při filmowanju wjelkow myleny čuł. Pozadk bě, zo je hajnik kilometer zdalene dźiwje swinjo třělił. Film nastróženych wjelkow z komentarom filmow­ca bě samo na kanalu Youtube widźeć­. Dyrbjach z filmowcami, kotřiž nochcychu dowidni być, telefonować, zo dyr­bimy afriskeje swinjaceje mrětwy dla dźiwje swinje třěleć. To žno ma trochu hórki přisłód, zo tele wuhladnišćo tež za filmowcow wudźeržujemy a dyrbimy sej potom jich njerjane komentary naposkać. Na zbožo pak su to wuwzaća. Ja znajmjeńša bych sej ze stron tych, kotřiž­ chcedźa přirodu wobkedźbować, wjace zrozumjenja za naše dźěło přał.

Wulki wothłós na wuhladnišćo pak tež starosće wunjese.

Wulkotne dźěła zawostajił

štwórtk, 18. nowembera 2021 spisane wot:

Posledni interview z loni zemrětym ­filmowcom dr. Tonijom Brukom je Knut Elstermann na Choćebuskim ­filmowym festiwalu (CFF) předstajił. Cordula Ratajczakowa je so z filmowym kritikarjom rozmołwjała.

Loni sće na CFF dokumentaciju „Serbja do kina“ předstajił, lětsa rozmołwu z Tonijom Brukom – Serbja Was njepušća?

K. Elstermann: Hdyž so jónu z temu intensiwnje zaběraš, wostanješ z njej zwjazany. Hommage bě wězo zrudna składnosć, přiwšěm wona wulkotnje na jeho skutkowanje dopomina. Tři krasne filmy „Wopyt“, „Zornowc“ a „Serbski Barliń“ pokazuja, kajki mnohostronski filmowc Toni Bruk bě.

Sće tele tři filmy do toho znał?

K. Elstermann: Pask wo słowjanskim Berlinje znajach, a mam jón za jara dobry. Tež hinaše jeho paski přeco zaso wulki zaćišć we mni zawostajeja – jeho filmowe rukopisy su jara wšelakore. Bruk zamó so temje přiměrić a wu­měłsko- eksperimentelne filmy činić kaž „Zor­nowc“, w kotrymž wobrazowa rěč w srjedźišću steji, ale tež klasisku reportažu, kaž je to „Serbski Barliń“. Wón je wšitko zamóhł.

Njeje pak wšitko zwoprawdźił, štož je chcył. Sće to „tragiske“ mjenował. Čehodla?

Pod hesłom „Domizna – cuzba – rěč“ je Swobodny zwjazk němskich awtorow (FDA) wot 12. do 14. nowembra w Cho­ćebuzu swoju zwjazkowu konferencu mjeńšinowym rěčam w Němskej a tu wosebje Serbam wěnował. Mjez wjacorymi serbskimi spisowaćelemi bě tež Jill-Francis Ketlicojc wobdźělena. Cordula Ratajczakowa je so z njej rozmołwjała.

Sće jako čłonka FDA pomhała konferencu přihotować – kak je docyła k tomu dóšło?

Wo pop-operje film nastawa

póndźela, 08. nowembera 2021 spisane wot:

Tučasnje wobdźěłuja wuměłscy nawodźa pop-opery „Carpe noctem“ na předstajenjach nahrawany material. Wo tym je so Pětr Dźisławk ze Symanom Hejdušku rozmołwjał.

Što su waše konkretne nadawki a naroki při postprodukciji pop-opery?

Syman Hejduška: Smy na předstajenjach w septembrje wobraz a zwuk nahrawali. To bě njesměrnje wjele mate­riala, kotryž dyrbjachmy najprjedy jónu přehladać, sortěrować a mjeztym wobdźěłać. Dokelž njeběchmy ze zwukowej kwalitu na někotrych městnach hišće cyle­ spokojom, wotpowědne instrumenty a hłosy w studiju znowa nahrawamy.

Za kotre studijo sće so rozsudźili?

Syman Hejduška: Zwuk wobdźěłali smy w Röhrsdorfskich Castle Studios. Tam smy sej w zašłych tydźenjach prawidłownje ze skupinkami hudźbnikow a spě­warjow dojěli a wotpowědne zwuki nahrawali. Mjeztym smy z wuporjedźenjom materiala nimale hotowi. Wo dalše wobdźěłanje spěwow so tohorunja zamołwići Castle Studios staraja. Woni su z nami we wuskim zwisku a jednaja po našich přećach.

Kotre wužadanja sće při nahrawanjach zmištrować dyrbjeli?

Bjez zjawneje debaty njeńdźe

štwórtk, 04. nowembera 2021 spisane wot:

Kulturnowědnik Julian Nyča je zjawnu onlinepeticiju pod titlom „Kein Bismarck-Denkmal auf dem Czorneboh/Čornobóh“ nastorčił. W běhu dweju dnjow je wjace hač 500 ludźi ju podpisało. Cordula Ratajczakowa je so z nim rozmołwjała.

Kak sće ideju peticije zrodźił?

Wobstajnje dźěłać za demokratiju

srjeda, 03. nowembera 2021 spisane wot:

Iniciatiwu Ciwilna kuraža Wojerecy poče­sća 11. nowembra w Drježdźanach za jeje wjelelětny akciski dźeń „Dźeń a nóc za tolerancu“ we wobłuku zwjazkoweho wubědźowanja „Aktiwnje za demokratiju a tolerancu“. Ze Cindy Paulick, projektnej nawodnicu Regionalneho dźěłanišća za kubłanje, demokratiju a perspektiwy žiwjenja (RAA) we Wojerecach, je Andreas Kirschke porěčał.

Knjeni Paulick, kak je iniciatiwa Ciwilna kuraža Wojerecy počesćenje přiwzała?

C. Paulick: Jako ležeše loni w nowem­brje informacija wo dobyću w našim listo­wym kašćiku, smy so hobersce wje­se­lili. Rozmyslowachmy wo wosebitosći w našim angažemenće za tolerancu. Spěšnje běchmy sej přezjedni, zo leži wona w kontinuiće, z kotrejž swój akciski dźeń přewjedujemy.

Kak je akciski dźeń nastał?

Serbskorěčne kubłanje polěpšić

póndźela, 01. nowembera 2021 spisane wot:

Wot spočatka julija skutkuje Katrin Suchec­-Dźisławkowa jako referentka za kubłanske naležnosće a spěchowanje dorosta pola Domowiny. Milenka Rječcyna je so z njej rozmołwjała.

Kotre nadawki sće widźała před sobu, jako­ sće so za zastojnstwo požadała?

K. Suchec-Dźisławkowa: Bytostny za­měr­ je serbske kubłanje dale wuwiwać. Za mnje rěka to, so starać wo to, zo so wone za maćernorěčne dźěći polěpši. Kaž maćernorěčne němske dźěći maja serbske dźěći samsne prawo na kubłanje w swojej maćernej rěči. Tež wšitcy, kotřiž chcedźa serbšćinu nawuknyć, kotřiž so woprawdźe a zaměrnje wo to prócuja, maja dóstać wšitke móžnosće, so w serbskej rěči wukmanjeć, a to přez cyły čas swojeho kubłanja. Woni maja wšitcy z dobrymi rěčnymi kmanosćemi – a tu je trěbne skónčnje definować, što to dokładnje rěka resp. kotre su wočakowanja na nawuknjene kmanosće – ze šule wuńć. Tak wšak je jeničce móžno, zdo­bywać serbskorěčny dorost, kotryž perspektiwisce za zachowanje našeho serbskeho towaršnostneho žiwjenja trjebamy, a to za cyłu Łužicu.

Wuznamnu Serbowku wopominać

štwórtk, 28. oktobera 2021 spisane wot:

Čerwjeny křiž planuje 2024 wopominanske lěto składnostnje 200. narodnin Serbowki Marje Simonoweje. Cordula Ratajczakowa je so z předsydku stawi­zniskeje sekcije a pomnikoweho wuběrka Maćicy Serbskeje Trudlu Malinkowej rozmołwjała, na kotruž je so Čerwje­ny křiž wobroćił.

Štó bě Marja Simonowa?

T. Malinkowa: Wona narodźi so 26. aw­gusta 1824 jako Marja Janašec w Dobruši pola Budyšina a zemrě 1877 w Drjež­dźanach. Ze swojim skutkowanjom jako hladarka chorych we wójnach, awtorka zakładnych spisow wo hladanju chorych a załožerka hladarnje „Deutsche Heilstätten“ w Drježdźanach-Loschwitzu je wona sobu zakłady połožiła za spomóžne skutkowanje dźensnišeho Čerwjeneho křiža. W Drježdźanach je dróha po njej pomjenowana a wot 2014 spožčeja Hladanske myto Marje Simonoweje.

Bě wona Wam znata do toho, zo je so Čerwje­ny křiž na Was wobroćił?

Jako njedawno Jadwize a Fabianej Kaulfürstec Spěchowanske Myto Ćišinskeho spožčichu, bu na samsnym dnju jeju portal přistupne. Cordula Ratajczakowa je so z dr. Fabianom Kaulfürstom rozmołwjała.

Před lětomaj sće projekt z podpěru Sakskeho fondsa „Čiń sobu!“ zahajiłoj, nětko je něhdźe 500 hornjo- a delnjoserbskich pěsnjow z publikacije Smolerja a Haupta z lětow 1841 a 1843 online – w dźens­nišim prawopisu, ze słyšomnej melodiju a z informacijemi, hdźe je so spěw zapisał a štó je ju zběraćelej zanjesł. Što přejeće sej za přichod?

słowo lěta 2020

nawěšk