Komponować wuknyć

wutora, 01. junija 2021 spisane wot:

Kompozitoriska dźěłarnička budźe na iniciatiwu Zwjazka serbskich wuměłcow wot 2. do 3. a wot 16. do 17. julija w Budyskim Serbskim domje. Cordula Ratajczakowa je so z organizatorku ­Jěwu-Marju Čornakec rozmołwjała.

Kak je so ideja za dźěłarničku zrodźiła?

Nětko online spěwać

wutora, 25. meje 2021 spisane wot:

Internetna strona je nětko online. Milenka Rječcyna je so z iniciatorku projekta Lydiju Maćijowej rozmołwjała.

Internetny poskitk wabi z profesionelnje wuhotowanej stronu. Kak je k tomu dóšło?

L. Maćijowa: Naš zaměr je poskićeć dźěćom, jich staršim kaž tež kubłarjam a wučerjam składnosć, serbske spěwy nawuknyć respektiwnje je sobu spěwać. Tak smy přeswědčili tež jury wubědźowanja „Čiń sobu!“, a dóstachmy myto 10 000 eurow. Smy so rozsudźili nadawk za zestajenje strony přepodać profijej Christianej Schützej.

Strona je dwurěčna, serbska a němska. Je Christian Schütze ze serbskej rěču zwjazany?

L. Maćijowa: Ně, z projektom pak smy w nim zajim za našu maćeršćinu zbudźili. To je na stronje wočiwidne.

Přiwšěm njeje internetny poskitk hišće dospołny.

Worklečanski podcast

wutora, 18. meje 2021 spisane wot:

Wučerjo Worklečanskeje Serbskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ su wuwili, wusměrjeny na šulerjow kubłanišća a dalšich zajimcow. Milenka ­Rječcyna je so z tamnišej wučerku ­Dianu Šołćinej rozmołwjała.

Kak je k podcastej dóšło?

D. Šołćina: Šule su mjeztym zaso tři tydźenje wospjet zawrjene. Mnozy wučerjo su zludani. Wučba na distancu jich kaž tež šulerjow njespokoja. Pobrachuje cyle jednorje wosobinski kontakt. Na wučerskej konferency do aktualneho lock­downa smy wo tym rěčeli podcast wu­tworić. Nětko je nas šěsć kolegow, kotřiž na nim aktiwnje sobu skutkuja.

Što su wobsahi digitalneho poskitka?

Tež po nowych pućach kročić

pjatk, 14. meje 2021 spisane wot:

Ludowe nakładnistwo Domowina pyta nowych motiwowanych a přede­wšěm młodych sobudźěłaćerjow. Na kotre městna móža so zajimcy přizjewić a što so za tym chowa, wo tym je Janek Wowčer z jednaćelom LND Symanom Pětrom Cyžom rěčał.

Kotre dźěłowe městna skići LND tuchwilu serbskim młodostnym?

S. P. Cyž: Pytamy kandidata abo kandidatku za wolontarske městno w redakciji Serbskich Nowin kaž tež za poziciju marketingoweho managera w LND.

Što chowa so za městnom wolontara?

S. P. Cyž: Z wolontarskim městnom skićimy wosebje młodym Serbam a młodym Serbowkam wukubłanje na polu žurnalizma. Nowosć je, zo njewobsteji hižo wuměnjenje wotzamknjeneho studija. W tuchwilnej situaciji je wažne, zo maja na přikład tež maturanća perspektiwu. Wolontariat je tuž móžnosć, so přihotować na pozdźiši studij žurnalistiki a so za njón wukmanić. Najlěpje wšak by było, by-li so wolontar/ka po studiju zaso do redakcije SN wróćił/a.

Što mamy sej pod městnom marketingoweho managera předstajić?

Pišćele wabja mjezynarodnje

wutora, 11. meje 2021 spisane wot:

Cyrkwinskohudźbny skutk Budyšin wuhotuje lětsa 4. raz Budyske pišćelowe lěćo. Wot 26. meje hudźa stajnje srjedu w 19.30 hodź. mjezynarodni reno­měrowani organisća w tudyšej tachant­skej cyrkwi. Bosćan Nawka je so z cyrkwinskim hudźbnym direktorom Michaelom Vetterom, za rjad zamołwitym, rozmołwjał.

Knježe Vettero, lětuši program zda so dotal najmjezynarodniši być – mjez druhim sće organistow z Jendźelskeje, Japanskeje; Danskeje a Italskeje přeprosył. Kak sće jich přeswědčił, w Budyšinje gastěrować?

M. Vetter: Eulowe pišćele w tachantskej cyrkwi słušeja k małej ličbje tak wuběrnje restawrowanych přirunajomnych instrumentow, zo maja mjeztym takrjec swójske mjeno. To wězo wabi. Pišćelowe lěćo je zarjadowanje, ke kotremuž mje­zynarodni wuměłcy přinošuja a tak wuměnu šěrja. Na tamnym boku sej woni tež něšto z Budyšina sobu bjeru, štož naposledk woznamjenja, zo mjeno města do swěta noša. Štož jich angažement nastupa, sym – zdźěla hižo loni – tójšto rozmołwow wjedł. Kaž w minjenych lětach hraja woni doby přesahowace twórby, kotrež sej sami wupytaja.

Dźěło na nowy schodźenk wjesć

štwórtk, 06. meje 2021 spisane wot:

Po dlěšej fazy njewěstosće móže Budyski Thespis-centrum z přilubjenjom sakskeho ministerstwa za socialne a towaršnostnu zwjazanosć, projekt hač do kónca lěta dale spěchować, ze swojim dźěłom pokročować. Přidatne ćežišćo budźe mobilne socio-dźiwadłowe skutkowanje. Bosćan Nawka je so z pedagogom a kulturnym managerom projekta Křesćanom Schröterom rozmołwjał.

Knježe Schrötero, kak hódnoćiće „pozitiwny signal“ ministerstwa nastupajo dalše financowanje Thespis-centruma?

K. Schröter: Najprjedy raz so wězo jara wjeselimy, zo móžemy dale činić. Naš zaměr je a wostanje, ludźi z dźiwadźelenjom hromadu wjesć, prašenja časa rozjimać, je wuměłsce wotbłyšćować, tak naposledk předsudki přewinyć a/abo tajkim w najlěpšim padźe zadźěwać.

Što chowa so za připowědźenym přidatnym mobilnym wobłukom skutkowanja centruma?

Online-kursy serbšćiny

srjeda, 05. meje 2021 spisane wot:

Drježdźanske towarstwo Stup dale wuhotuje za dźěći ze serbskich a dwurěčnych swójbow digitalny rěčny kurs serbšćiny. Milenka Rječcyna je so z Gabrielu Ničcynej rozmołwjała.

Hižo wot lěta 2016 přewjedujeće kurs serbšćiny. Što je wosebitosć aktualneho?

G. Ničcyna: Přez wšě lěta su dźěći w prezencnej formje serbšćinu wuknyli. Nětko kurs online běži. W decembru je so 28 dźěći na kursu wobdźěliło, tuchwilu je jich 26.

Kajka je zestawa wuknjacych, a štó jich wuči?

G. Ničcyna: Šulerjo su rozdźělneje staroby a maja rozdźělny rěčny niwow. Tuž woni w třoch skupinach wuknu. Stej to dwě skupinje za zakładnošulsku starobu a dalša za wyšošulsku. Studentaj wučerstwa Matej Wjeńka a Tadej Špitank kursy nawjedujetaj.

Kak je k tomule projektej dóšło?

G. Ničcyna: Loni w decembru, na našej zhromadźiznje, su wjacori čłonojo towarstwa Stup dale rozmyslowali, kak našim dźěćom zmóžnić dale serbšćinu wuknyć. Korony dla wšak njebě wotměwacy so prezencny poskitk wjac móžny. Tak smy ideju zrodźili, to online činić.

Štó běchu wam partnerojo při organizaciji?

Zelena swěcaza manifestaciju

štwórtk, 29. apryla 2021 spisane wot:

Wo lětušej 1. meji w Budyšinje z přistojnosću, wotstawkom a nahubnikom je Axel Arlt z jednaćelku regiona DGB wuchodna Sakska Danu Dubil porěčał.

Loni bě so dźeń dźěła wirtuelnje wotměł, kak lětsa wupada?

D. Dubil: Po dokładnym wotwažowanju smy so rozsudźili, mejski swjedźeń DGB za wšón region wuchodnu Saksku w Budyšinje wuhotować. Incidency korony dla běchu minjene dny kritiske, nětko pak smy zelenu swěcu za manifestaciju 1. meje w 12 hodź. na Žitnych wikach z hač do 200 wobdźělnikami dóstali.

Što tči za hesłom „Solidarita je přichod“?

D. Dubil: Tuchwilnu krizu jenož solidarisce, zhromadnje zmištrujemy. W přichodźe móžemy jenož wuspěšni być, hdyž hromadźe dźeržimy, zmysł za zhromadnosć widźimy a wědomje za zhromadne byće wobkedźbujemy.

Móžeće to z přikładom zwobraznić?

D. Dubil: Za čas pandemije so sam derje škitać je jedna stronka. Su pak ludźo, na přikład w starownjach, kotřiž podpěru wokoliny trjebaja.

Mejska namołwa DGB mjenuje solidaritu přichod dźěłoweho swěta. Pod wuměnjenjemi pandemije drje to wosebje płaći?

Strukturna změna we Łužicy so jenož hromadźe z ludźimi radźi. Za to trěbne su zmužitosć, kreatiwita a dołhi dych. Na to skedźbnja kniha „Wir machen das schon – Lausitz im Wandel“, kotruž je Institut za transformatiwne slědźenje wo naslědnosći (IASS) w Podstupimje zdźěłał, Berlinske nakładnistwo Ch. Links je ju wudało. 15 nawrótnikow ze swojimi idejemi so słowa jima. Z wudawaćelom knihi dr. Johannesom Staemmlerom, zamołwitym za ressort „socialna strukturna změna a wotpowědne politiske poradźowanje“ w Podstupimskim instituće, je so Andreas ­Kirschke rozmołwjał.

Knježe dr. Staemmlero, što je Was za knihu motiwowało?

J. Staemmler: Moje kolegowki/moji kolegojo a ja połtřeća lěta wo strukturnej změnje we Łužicy slědźimy. Zeznachmy při tym wjele zajimawych wosobinow, kotrež wšitke na swoje wašnje hižo dlěši čas změnu wuhotuja. Jim smy zmóžnili so słowa jimać, zo njebychmy jenož do směra wědomosće, ale předewšěm na region samón pokazali, kajka móc a kajka bohatosć idejow tu hižo stej.

Na čo so kniha wusměrja?

Něšto cyle noweho wuwić

póndźela, 19. apryla 2021 spisane wot:

Daniel Zoba nastupi spočatk julija nowo­wutworjene zastojnstwo społnomócnjeneho za digitalizaciju Załožby za serbski lud. Bosćan Nawka je so z nim rozmołwjał.

Knježe Zoba, što je Was wabiło wo zastojnstwo so požadać?

D. Zoba: Najwažniša přičina bě, zo widźach­ móžnosć, něšto za serbstwo cyle noweho a njeetablěrowaneho wutworić. Rěčne spóznawanje, rěčna synteza, digitalny rěčny asistent – wšo to dotal hišće nimamy. Wotpowědnu software pod komer­cielnym aspektom wuwić a zwoprawdźić w padźe serbšćiny móžno njeje, trjebamy tuž spěchowanje. Załožba njeje w tym zwisku jenož nowe městno wu­pisała a wobsadźiła, ale tež hižo wob­šěrny koncept zdźěłała.

Rozmyslujeće hižo wo tym, do kotrych nadaw­kow so jako prěnje daće?

nawěšk