Poskitk zaso jara wotměnjawy

póndźela, 12. měrca 2018 spisane wot:

Swójbna schadźowanka RCW a župy so mjeztym wosmy króć wotměła

Chrósćicy (jž/SN). „Zaměr swójbnych schadźowankow je, zo so wšitke generacije zetkaja. Nam dźe wo kubłanje a wo to, němskim swójbam serbšćinu zbližić“, rozłoži wčera Katharina Jurkowa. Regionalna rěčnica Domowiny za teritorij župy Kamjenc a čłonka předsydstwa župy „Michał Hórnik“ móžeše runje tak kaž županka Zala Cyžowa a nawodnica Rěčneho centruma WITAJ dr. Beata Brězanowa wulku ličbu swójbow na zarjadowanje wčera do Chróšćanskeje „Jednoty“ witać. Prěnja překwapjenka bě kulturny program. Pod nawodom Michała Cyža a z gitarowym přewodom Bjarnata Cyža za­spěwachu „jolka-dźěći“ někotre štučki, mjez druhim jolka-hit „Naša wowka jězdźi w kurjencu z motorom“. Za to žně­jachu wone mócny přiklesk.

Twórby šulerjow na hrodźe widźeć

póndźela, 12. měrca 2018 spisane wot:
Rjane znamjo, kak so młodźi Wojerowčenjo w swojim měsće přiwzaći čuja, je aktualna wustajeńca na hornim poschodźe hrodoweho muzeja, kotruž su tele dny z poradźenej wernisažu wotewrěli. Tam pokazuja najlěpše dźěła minjeneju šulskeju lět wukonoweho kursa za wuměłstwo we Wojerowskim Foucaultowym gymnaziju. Na te wašnje nimaja šulerjo jenož atraktiwne wustajenišćo, ale móža swoje twórby wjetšej zjawnosći spřistupnić, hač by to w šuli móžno było. Lěpšinu wuzběhnychu woni tež na wotewrjenju napřećo nawodnicy muzeja Kerstin Noack. Přehladka pod hesłom „Twarjene – molowane – sonjene“ ze skulpturami, fotami a kolažemi je hač do 9. apryla přistupna. Foto: Ulrike Herzger

Wjeseli so na wotměnjate dźěło

pjatk, 09. měrca 2018 spisane wot:

17lětna Marie Schneider z Budyšina je wučomnica Budyskeje wokrjesneje lutowarnje w prěnim lěće. Wuchodźiwši tudyšu Serbsku wyšu šulu započa so wona loni w septembrje na bankowu překupču wukubłać. Mjeztym je hižo tójšto na­zhonjenjow zběrała. „Dźěłam w dwěmaj wotnožkomaj – na Budyskich Žitnych wikach­ kaž tež w Budestecach. Zajimawe je, kak so filiali rozeznawatej.“ Pjenjezy je Marie hižo ličiła. Ludźi poradźować, kotřiž chcedźa zrěčenje wotzamknyć abo konto wotewrěć, to wona tuchwilu wu­knje. Poboku nazhoniteje koleginy sej zasa­dy zaměrnje zbliža.

Kóžda kročel strowoće tyje

štwórtk, 08. měrca 2018 spisane wot:

Radwor (SN/BŠe). Zo so dźensa wjele dźěći a młodostnych přemało pohibuje a sportuje, je dale a wjetši problem, wšako wuwiwaca so technika młodu generaciju jara wabi. To je tež chorobna kasa DAK spóznała a program za šule z mjenom „fit for future – fit za přichod“ wuwiła. Na nim wobdźěla so mjez druhim Ra­dworska Serbska zakładna šula „Dr. Marja Grólmusec“. „Chorobna kasa je nas narěčała a nam material poskićiła“, wuswětla wučerka Andrea Stübnerowa, kotraž je za přewjedźenje tři lěta trajaceho programa na Radworskim kubłanišću zamołwita.

Spočatk šulskeho lěta wjeselachu so šulerjo tam hižo nad sudobjom, połnym hrajkow za wonka a nutřka, kotrež maja pohibowanje w přestawkach animěrować. Wot 1. měrca maja dźěći 4. lětnika nětko wšědnje wosebity rjećazk wokoło ruki, a tón kročele liči. Projektny dźěl fit za přichod mjenuje so step, kročel. Za strowe wuwiće dźěći je dźě kóžda kročel wažna, su sej strowotniscy fachowcy přezjedni. Dźěći měli 12 000 kročelow na dźeń docpěć, poruča tohorunja zwjazkowe ministerstwo za strowotnistwo. Młoda generacija měła so motiwować, štož projekt step zmóžnja.

Motiwacija njech dale wostanje

srjeda, 07. měrca 2018 spisane wot:

Žiwa serbskosć na wobdźělnikow šulerskeho seminara skutkowała

Budyšin (jž/SN/MiR). Šulerka Budyskeho Serbskeho gymnazija Sonja Rajzik bě w skupinje serbšćinarjow na lětušej 3. sakskej Slawiniadźe. Za gymnaziastku ze słowjanskorěčnymi korjenjemi njebě ćežko nadawki spjelnić. Teamowe wubědźowanje je wona z rušćinarjom, čěšćinarjom a pólšćinarjom jako třeća najlěpša skupina wotzamknyła. Swoje rěčne dokonjanosće dopokaza tež na zakónčacym zarjadowanju šulerskeho seminara, jako słowakski rejwanski pedagoga Jan Kozelnický wobdźělnikow pohonjowaše, słowjansku rěč dale wuknyć. Sonja hnydom wědźeše, zo wón słowakšćinu wužiwa. „Wjeselu so, zo wuknjeće znajmjeńša jednu słowjansku rěč a zo so za dalše ­zajimujeće. Dopokaz toho je, zo sće sej sem do stolicy Serbow dojěli. Nětko rěčće a njebojće so, tež hdyž njeje kóžde słowo prawe. Sym sej wěsty, zo sće tu nowych přećelow, z podobnymi rěčnymi zajimami namakali“, Jan Kozelnický rjekny.

Rěče zwjazuja

srjeda, 07. měrca 2018 spisane wot:
Slawiniada je rěčny seminar za šulerjow 9. lětnika w Sakskej. Zaměr je dopokazać jim lěpšiny, hdyž jednu słowjansku rěč wobknježa. Mam projekt za zmysłapołny a jara wažny, wosebje hladajo na połoženje Sakskeje. Našej wuchodnej susodaj Pólska a Čěska stej słowjanskej krajej. Smy tuž hišće wušo z nimaj a jeju rěčomaj zwjazani hač mnohe druhe zwjazkowe kraje Němskeje. Slawiniada tuž k tomu přinošuje, zo předsudki napřećo słowjanskim susodam wottwarjamy. Rěče zwjazuja a zrozumjenje přiběra. Słowjenjo wopokazuja so tuž wotewrjeniši a hospodliwiši, hdyž sej jich rěč a kulturu zbližamy. Sama sym rušćinu jako druhu cuzu rěč w šuli wuknyła a njemějach žane ćeže. Wšako móžach tójšto wokablow wot serb­šćiny wotwodźeć. A gramatiske prawi­dła runje tak lochko zapřimnych. Ze swojej maćeršćinu a rušćinu móžu so tež w Pólskej a Čěskej derje dorozumić.  Jamila Žurec

Rady swoje zajimy pěstuje

srjeda, 07. měrca 2018 spisane wot:

Fritz Funda je so na 3. sakskej Slawiniadźe we wobłuku serbšćina jako cuza rěč wobdźělił. Šuler 9. lětnika Serbskeho gymnazija Budyšin pochadźa z Rownoho, hdźež chodźeše do tamnišeje Witaj-pěstowarnje. Serbšćinu wón tohodla wuknje, dokelž bě ju tež jeho njeboh wowka rě­čała. „Bohužel njeje rěč našej maćeri dale sposrědkowała. Mać pak chcyše wowcyne korjenje wobchować, a tak smój mój młódši bratr a ja wot pěstowarnje sem serbšćinu wuknyłoj.“ Zo je wona sylnje wohrožena, Fritz jara wobžaruje. „Tež po wuchodźenju­ šule chcu na kóždy pad dale serbować a rěč dale dać.“

Ze serbskimi tradicijemi so Fritz runje tak zaběra. W jutrownym času wóskuje jejka – a čini to hižo wot małosće. Jeho poprawny konik pak je chemija. Na Slawiniadźe je so wobdźělił, dokelž chcyše rjany kónc tydźenja z přećelemi dožiwić a nowych ludźi zeznać. „Bě kaž w prózdniskim lěhwje. Atmosfera bě wulkotna. Hačrunjež nimo serbšćiny žane druhe słowjanske rěče njewobknježu, njemějach žane ćeže, so z hinak rěčacymi wobdźělnikami dorozumić.“

Dokument pokazuje wopačny směr

wutora, 06. měrca 2018 spisane wot:

Sakske ministerstwo za kultus zaběra so z móžnosću, we wšelkich předmjetach ličbu wučbnych hodźin pomjeńšić. To wuwabja reakcije politikarjow na runinje kraja kaž tež wokrjesow.

Budyšin/Drježdźany (SN). Swobodni wolerjo w Budyskim wokrjesnym sejmiku su na namjety kultusa z wulkim rozhorjenjom reagowali. „Dokument kultusoweho ministra Christiana Piwarza a financneho ministra Matthiasa Haßa (wobaj CDU) pokazuje do wopačneho směra“, zdźěli předsyda frakcije Dirk Nasdala.

Tołmačerjo trěbni?

pjatk, 02. měrca 2018 spisane wot:
Witani čujachu so wčera wšitcy hosćo swjedźenja k 20lětnemu wobstaću projekta Witaj w Choćebuzu. Dźěći z Hornjeje a Delnjeje Łužicy su zhromadnje pokazali, kak samozrozumliwje wone serbsce rěča. Tež přitomni wužiwachu składnosć, serbsce bjesadować. Tale samozrozumliwosć jewješe so tohorunja w delnjoserbskej narěči dr. Viktora Zakara, kiž skedźbni na předležacy němskorěčny přełožk. Mnohich je to překwapiło. Što pak to nětko za nas rěka? Kak postupujemy přichodnje na zjawnych zarjadowanjach – wěnowacych so serbskim temam –, na kotrychž witamy tež serbšćinu njerěčacych? Cyle jednorje: Trěbna je wotpowědna technika a trěbni su tołmačerjo. Narěče, přinoški a podobne hodźa dźě so w němskej rěči pisomnje předpołožić. Chibazo Witaj dalši zajim wubudźa. Njewšědne postupowanje dr. Zakara znajmjeńša zasłuža sej mój respekt a připóznaće. Milenka Rječcyna

Piwarz: Ličbysu wostrózbjace

štwórtk, 01. měrca 2018 spisane wot:

Drježdźany (SN/JaW). Sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) je z dotalnym wuslědkom přistajenja nowych wučerjow njespokojom. Kaž jeho ministerstwo wčera w Drježdźanach zdźěli, móžachu dotal 622 z cyłkownje 660 městnow wobsadźić. „237 je wukubłanych wučerjow a 385 su přidružnicy“, rěka we wotpowědnej medijowej zdźělence.

Christian Piwarz komentowaše ličby jako „wostrózbjace“. Při tym jemu předewšěm wulki podźěl přidružnikow starosće načinja. „Naš zaměr ma być swobodne městna z tymi wobsadźić, kotřiž buchu za to wukubłani. Dyrbimy nowowučerjam nuznje lěpši poskitk namje­tować a staršich kolegow z financnymi powabkami a wolóženjemi přidatnje motiwować. Je pjeć po dwanaćich“, kultusowy minister wuzběhny.

We wobłuku Budyskeje wotnožki Krajneho zarjada za šule a kubłanje móžachu po informacijach kultusoweho ministerstwa z 92 wjac hač 75 městnow wobsadźić, něhdźe 80 procentow z přidružnikami. Najwjac městnow wobsadźichu z nimale 31 na wyšich šulach, štož je samo wjac hač předwidźane.

nawěšk

nowostki LND