Hdyž do dźiwadła, opery abo baleta du, potom je to, štož tam widźu, wupłód kreatiwity woprawdźitych čłowjekow. Hdyž so mi něšto njelubi, potom wěm, zo je něhdźe wosoby, kotrejž móhł swoju kritiku wosobinsce posrědkować. Nětko pak su zamołwići na Wagnerowych swjedźenskich hrach w Bayreuće tole změnili. Štož so na jewišću předstaja, njeje hižo ryzy čłowječi produkt. Tež mašina smě so naraz kreatiwnje wuspytać. Při wšej sympatiji za kumštnu inteligencu a jeje lěpšiny pak je to kročel do wopačneho směra. Haj, KI móže nam stupidne a proste dźěło wotewzać, ale wona njeměła ženje kreatiwne nadawki spjelnjeć. Wšojedne hač su to plakaty, mólby, wideja abo projekcije na jewišću w Bayreuće. To poslednje, štož čłowjekej jako myslacemu a kreatiwnemu stworjenju zwostawa, je kmanosć, jónkrótne wěcy wuwiwać. Derje, zo je publikum pospyt wužiwanja kumštneje inteligency kritizował.
Maximilian Gruber
67, Crashout, Digga, Du bist gut genug, Gute Käse, Macker, Peak, Ragebait, Schere a Süper su lětuši kandidaća za „młodźinske słowo lěta“. Wot dźensnišeho hač do 20. awgusta smědźa młodostni mjez jědnaće a 20 lětami na webstronje nakładnistwa Langenscheidt wuzwolić, kotry z tychle namjetow je jim najlubši. Na zakładźe wothłosowanja wuzwoli nakładnistwo potom jónu wob lěto najpopularnišu flosklu.
Před mjedwjedźom, kotryž pječa po lěsach brodźi, běchu zarjady ludźi w Allgäuju warnowali. Nětko su eksperća zawostanki pozdatneho bara přepytowali a zwěsćili, zo bě to we woprawdźitosći šwinc, kiž bě swoje slědy zawostajił. Bayerski krajny zarjad za wobswět je swoje warnowanje tuž zaso cofnył. Sranty šwinca běchu 21. julija našli a do Senckenbergoweho instituta w Hessenskej pósłali.
Hannover/Teheran (B/SN). Něhdyši ewangelscy biskopja Heinrich Bedford-Strohm, Wolfgang Huber a Margot Käßmann podpěruja mjezynarodne stejišćo třiceći zastupjerjow cyrkwjow a rabinerow přećiwo aktualnej žołmje politiskich wotprawjenjow w Iranje a za wjace škita nabožnych mjeńšin. Iniciěrował je stejišćo emeritowany arcybiskop z Canterburyja Rowan Williams.
Wopačnosćam znapřećiwić
Augsburg (B/SN). Augsburgski biskop Bertram Meier doporuča, powěsće na swěće dale slědować: „Njeje ženje hišće derje było, hłowu do pěska tyknyć, nawopak, jako křesćenjo měli wšo pruwować a wotwisnje wot towaršnostneje zamołwitosće njebojaznje wopačnosćam napřećo stupić.“ Křesćenjo njeměli dopušćić, zo so wšo digitalnje rjaduje, ale měli dale rozmołwu pěstować. „Naš přichod wotwisuje wot kóždeho jednotliwca.“
Prawniske prašenja
Ingolstadt (dpa/SN). Audi swoju prognozu poniži. Hladajo na dale a komplikowaniše wiki w Chinje a eskalaciju na Bliskim wuchodźe wočakuje awtotwarc w tutym lěće mjenje wobrota a rendity, zdźěli zawod dźensa, póndźelu. Dobytk w druhim kwartalu spadny z tym wo 21 procentow na 563 milionow eurow po dawkach. Ličby płaća za Audi jako dźěl koncerna Volkswagen. Do njeho słušeja tež marki Lamborghini, Bentley a Ducati.
Dalše wojacy do wójny
Washington (dpa/SN). USA su wosrjedź wójny w Iranje dalšich wojakow do Bliskeho wuchoda pósłali. US-pósłanc při Zjednoćenych Narodach Mike Waltz rjekny we wusyłanju „Face the nation“ sćelaka CBS News, zo dalše kapacity do regiona přepołoža. Zašłej nocy njebě wójsko USA Iran hižo nadpadowało. Tole je za diplomatiju mała šansa, rjekny Waltz.
Ukrainske truty w Ruskej
Berlin (dpa/SN). Po dny trajacej njewěstosći wo nowowobsadźenju pozicije zwjazkoweho wobchadneho ministra je kancler Friedrich Merz nětko rozsudźił, zo ma dotalny parlamentariski jednaćel frakcije Unije w Zwjazkowym sejmje Steffen Bilger (wobaj CDU) zastojnstwo přewzać. To zdźěli rěčnik knježerstwa Stefan Kornelius. 47lětneho Badensko-Württembergčana pomjenuje zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier (SPD) prawdźepodobnje srjedu. Samsny dźeń pušći wón tež dotalneho ministra za wobchad Patricka Schniedera. Z tym je wažna pozicija w knježerstwje skónčnje znowa wobsadźena. Wšako bě Merz Schniederej hižo zašły štwórtk zdźělił, zo jeho hižo jako ministra měć nochce. Samsny dźeń bě kancler Merz zapósłancej zwjazkoweho sejma Fritzej Güntzlerej zastojnstwo poskićił. Tón pak nadawk njepřiwza, dokelž na swójskej kwalifikaciji dwělowaše.
Berlin (dpa/SN). Po pozdatnje islamistisce motiwowanym nadpadźe poboku swjedźenja Christopher Street Day (CSD) sobotu w Berlinje su zastojnicy policije podhladneho zatřělili. To zdźěli policija. W arealu z wjacorymi zahrodkami bě so pozdatny amokowy nadběhowar zastojnikam z nožom bližił. Na to jeho specialna jednotka policije SEK zatřěli. „Najebać reanimacije wón hišće na městnje wudycha“, rjekny policija. Nětko sej wjacori ludźo žadaja, zo maja njeskutk prawje wujasnić a z prawniskimi konsekwencami pochłostać. Wosebje prašenje, čehodla bě pozdatny skućićel najebać hižo płaćiweho zasudźenja hišće swobodny, dyrbja přepytować.
Wolfsburg (dpa/SN). Šef koncerna VW Oliver Blume chce nowe lutowanske naprawy hišće lětsa wobzamknyć. Hač do kónca lěta chce wón je z dohladowanskej radu wudźěłać, wujasni Blume w interviewje z Němskej powěsćernju dpa.
Před tydźenjomaj běchu plany za lutowanja prěni raz w dohladowanskej radźe koncerna wobjednawali. To je mjez dźěłopřijimarjemi wulku kritiku a spjećowanje wubudźiło. Lutowanja móhli přidatnje štyri twornje a hač do 50 000 městnow potrjechić. Kontrolny organ je so před tydźenjomaj prěni raz wobšěrnje z temu zaběrał, rjekny Blume. „Tam běchu jara konstruktiwne, ale tež kontrowersne diskusije. Njejsmy hišće ničo wobzamknyli“, wón rozjasni. Po rozprawach drje je gremij plany we wothłosowanju jasnje wotpokazał.
W septembrje planuja dalše tajke posedźenje, Blume připowědźi. „Sym wo tym přeswědčeny. Dokelž su lutowanske naprawy chětro wobšěrne, su hišće dalše wuradźowanja trěbne“, šef koncerna zwurazni. Wón je nadźijepołny a měni, zo so jim wšitko hač do kónca lěta poradźi: „To dyrbi lětsa być“.