Tole nam KI njewozmje!

Dienstag, 28. Juli 2026 geschrieben von:

Hdyž do dźiwadła, opery abo baleta du, potom je to, štož tam widźu, wupłód kreatiwity woprawdźitych čłowjekow. Hdyž so mi něšto njelubi, potom wěm, zo je ně­hdźe wosoby, kotrejž móhł swoju kritiku wosobinsce posrědkować. Nětko pak su zamołwići na Wagnerowych swjedźenskich hrach w Bayreuće tole změnili. Štož so na jewišću předstaja, njeje hižo ryzy čłowječi produkt. Tež mašina smě so naraz kreatiwnje wuspytać. Při wšej sympatiji za kumštnu inteligencu a jeje lěpšiny pak je to kročel do wopačneho směra. Haj, KI móže nam stupidne a proste dźěło wotewzać, ale wona njeměła ženje kreatiwne nadawki spjelnjeć. Wšojedne hač su to plakaty, mólby, wideja abo projekcije na jewišću w Bayreuće. To poslednje, štož čłowjekej jako myslacemu a kreatiwnemu stworjenju zwostawa, je kmanosć, jónkrótne wěcy wuwiwać. Derje, zo je publikum pospyt wužiwanja kumštneje inteligency kritizował.

Maximilian Gruber

To a tamne (28.07.26)

Dienstag, 28. Juli 2026 geschrieben von:

67, Crashout, Digga, Du bist gut genug, Gute Käse, Macker, Peak, Ragebait, Schere a Süper su lětuši kandidaća za „młodźinske słowo lěta“. Wot dźensnišeho hač do 20. awgusta smědźa młodo­stni mjez jědnaće a 20 lětami na webstronje nakładnistwa Langenscheidt wuzwolić, kotry z tychle namjetow je jim najlubši. Na zakładźe wothłosowanja wuzwoli nakładnistwo potom jónu wob lěto najpopularnišu flosklu.

Před mjedwjedźom, kotryž pječa po lěsach brodźi, běchu zarjady ludźi w Allgäuju warnowali. Nětko su eksperća zawostanki pozdatneho bara přepytowali a zwěsćili, zo bě to we woprawdźitosći šwinc, kiž bě swoje slědy zawostajił. Bayerski krajny zarjad za wobswět je swoje warnowanje tuž zaso cofnył. Sranty šwinca běchu 21. julija našli a do Senckenbergoweho instituta w Hessenskej pósłali.

Přećiwo wotprawjenjam

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:

Hannover/Teheran (B/SN). Něhdyši ewa­ngelscy biskopja Heinrich Bedford-Strohm, Wolfgang Huber a Margot Käßmann podpěruja mjezynarodne stejišćo třiceći zastupjerjow cyrkwjow a rabinerow přećiwo aktualnej žołmje politiskich wotprawjenjow w Iranje a za wjace škita nabožnych mjeńšin. Iniciěrował je stejišćo emeritowany arcybiskop z Canterburyja Rowan Williams.

Wopačnosćam znapřećiwić

Augsburg (B/SN). Augsburgski biskop Bertram Meier doporuča, powěsće na swěće dale slědować: „Njeje ženje hišće derje było, hłowu do pěska tyknyć, nawopak, jako křesćenjo měli wšo pruwować a wotwisnje wot towaršnostneje zamołwitosće njebojaznje wopačnosćam napřećo stupić.“ Křesćenjo njeměli dopušćić, zo so wšo digitalnje rjaduje, ale měli dale rozmołwu pěstować. „Naš přichod wotwisuje wot kóždeho jednotliwca.“

Prawniske prašenja

Audi miniměruje bilancu

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:

Ingolstadt (dpa/SN). Audi swoju prognozu poniži. Hladajo na dale a komplikowaniše wiki w Chinje a eskalaciju na Bliskim wuchodźe wočakuje awtotwarc w tutym lěće mjenje wobrota a rendity, zdźěli zawod dźensa, póndźelu. Dobytk w druhim kwartalu spadny z tym wo 21 procentow na 563 milionow eurow po dawkach. Ličby płaća za Audi jako dźěl koncerna Volkswagen. Do njeho słušeja tež marki Lamborghini, Bentley a Ducati.

Dalše wojacy do wójny

Washington (dpa/SN). USA su wosrjedź wójny w Iranje dalšich wojakow do Bliskeho wuchoda pósłali. US-pósłanc při Zjednoćenych Narodach Mike Waltz rjekny we wusyłanju „Face the nation“ sćelaka CBS News, zo dalše kapacity do regiona přepołoža. Zašłej nocy njebě wójsko USA Iran hižo nadpadowało. Tole je za diplomatiju mała šansa, rjekny Waltz.

Ukrainske truty w Ruskej

Změnje klimy raznje zadźěwać

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:
Berlin (dpa/SN). Lěsnych wohenjow na zapadźe Europy dla napomina zwjazkowy wobswětowy minister Carsten Schneider (SPD), zo maja so wšitcy bóle za škit přirody zasadźować. „Změna klimy je hižo realita a potrjechi naš kontinent wosebje jara“, rjekny wón w Berlinje. Nětko je čas za hašenje wohenjow, nuzowu pomoc a solidaritu po wšej Europje. „Zdobom pak mamy so strašnej změnje klimy wobarać, zo njebychu horcota, suchota a lěsne wohenje w přichodźe hišće přiběrali“, wón wuzběhny. Wosebje naslědne móžnosće, energiju zdobywać a druhe naprawy změnu klimy redukować, dyrbimy nětko spěchować, měni minister dale. Tole tyje hospodarstwu a čłowjekam.

Wjace turistow w Sakskej

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:
Drježdźany (dpa/SN). Do Sakskeje je lětsa hač do meje wjace ludźi na dowol přijěło hač hišće lěto do toho. „Sakska bilanca za turizm za prěnje pjeć měsacow lěta 2026 pokazuje stabilne wuwiće, kotrež nas zwjeseli“, rjekny ministerka za turizm Barbara Klepsch (CDU). Wot januara hač do meje bě 2,1 milion ludźi jako hosćo přichadźało – tole je plus 3,4 procentow. Dohromady mějachu 5,1 milion přenocowanjow – tole je wo dwaj procentaj wjace hač samsny čas loni. Wosebje ličba campingowacych je rozrostła. Z 274 100 přenocowanjemi bě tule wo 13,4 procenty wjace hosći hač loni. Tež Hornja Łužica je mjez regionami, kotrež z toho profituja. W regionje Kamjenica-Šwikawa mějachu 10 procentow mjenje hosći.

Personalna rochada dale traje

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:

Berlin (dpa/SN). Po dny trajacej njewěstosći wo nowowobsadźenju pozicije zwjazkoweho wobchadneho ministra je kancler Friedrich Merz nětko rozsudźił, zo ma dotalny parlamentariski jednaćel frakcije Unije w Zwjazkowym sejmje Steffen Bilger (wobaj CDU) zastojnstwo přewzać. To zdźěli rěčnik knježerstwa Stefan Kornelius. 47lětneho Badensko-Württembergčana pomjenuje zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier (SPD) prawdźepodobnje srjedu. Samsny dźeń pušći wón tež dotalneho ministra za wobchad Patricka Schniedera. Z tym je wažna pozicija w knježerstwje skónčnje znowa wobsadźena. Wšako bě Merz Schniederej hižo zašły štwórtk zdźělił, zo jeho hižo jako ministra měć nochce. Samsny dźeń bě kancler Merz zapósłancej zwjazkoweho sejma Fritzej Güntzlerej zastojnstwo poskićił. Tón pak nadawk njepřiwza, dokelž na swójskej kwalifikaciji dwělowaše.

Smjertny nadpad šokěruje

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:

Awto bě na kromje CSD w Berlinje do ludźi zrazyło – skućićela su zatřělili

Berlin (dpa/SN). Po pozdatnje islamistisce motiwowanym nadpadźe poboku swjedźenja Christopher Street Day (CSD) sobotu w Berlinje su zastojnicy policije podhladneho zatřělili. To zdźěli policija. W arealu z wjacorymi zahrodkami bě so pozdatny amokowy nadběhowar zastojnikam z nožom bližił. Na to jeho specialna jednotka policije SEK zatřěli. „Najebać reanimacije wón hišće na městnje wudycha“, rjekny policija. Nětko sej wjacori ludźo žadaja, zo maja njeskutk prawje wujasnić a z prawniskimi konsekwencami pochłostać. Wosebje prašenje, čehodla bě pozdatny skućićel najebać hižo płaćiweho zasudźenja hišće swobodny, dyrbja přepytować.

Dokładnišo hladać!

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:
Sobotny nadpad na LGBT+ festiwal Christopher Street Day w Berlinje je tragedija. Tohodla su europscy politikarjo hnydom rozrisanje namakali, kotrež je jednore wujasnjenje: Je to islamistiski terorizm a nowy přikład njewuspěšneje migracije, kotruž njejsmy zmištrowali. Móže być, zo je to wěrno. Ja pak sej myslu, zo běše to na prěnim městnje nadpad na LGBT+ towaršnosć a nic na europsku – dokelž strašnu hidu přećiwo queernym nažel tež druhdźe namakamy. Je lochko swět kaž čornoběły widźeć a zabyć, zo su mjez nami doprědkarscy muslimojo žiwi, kiž su tež wot radikalnych islamistow wohroženi, hlej na imamku w Berlinje, kotraž trjeba stajny škit policije. Wažne je, zo politikarjo dokładnišo hladaja, z kim kooperuja a komu hranicy pokazaja. Před měsacom su w muslimskim Sarajewje sedmy lětnik Pride-marša přewjedli. Ženje njeje so tam něšto stało, hačrunjež je bosniska towaršnosć konserwatiwna. Swět je pisane městno. Lukáš Novosad

Naprawy lětsa wobzamknyć

Montag, 27. Juli 2026 geschrieben von:

Wolfsburg (dpa/SN). Šef koncerna VW Oliver Blume chce nowe lutowanske naprawy hišće lětsa wobzamknyć. Hač do kónca lěta chce wón je z dohladowanskej radu wudźěłać, wujasni Blume w interviewje z Němskej powěsćernju dpa.

Před tydźenjomaj běchu plany za lutowanja prěni raz w dohladowanskej radźe koncerna wobjednawali. To je mjez dźěło­přijimarjemi wulku kritiku a spjećowanje wubudźiło. Lutowanja móhli přidatnje štyri twornje a hač do 50 000 městnow potrjechić. Kontrolny organ je so před tydźenjomaj prěni raz wobšěrnje z temu zaběrał, rjekny Blume. „Tam běchu jara konstruktiwne, ale tež kontrowersne diskusije. Njejsmy hišće ničo wobzamknyli“, wón rozjasni. Po rozprawach drje je gremij plany we wothłosowanju jasnje wotpokazał.

W septembrje planuja dalše tajke posedźenje, Blume připowědźi. „Sym wo tym přeswědčeny. Dokelž su lutowanske naprawy chětro wobšěrne, su hišće dalše wuradźowanja trěbne“, šef koncerna zwurazni. Wón je nadźijepołny a měni, zo so jim wšitko hač do kónca lěta poradźi: „To dyrbi lětsa być“.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo