Washington/Teheran (dpa/SN). Nowe wuradźowanja mjez USA a Iranom wo skónčenju wójny njejsu wotwidźeć. Ani z Washingtona ani z Teherana njejsu tuchwilu žane jasne politiske signale słyšeć.
W 20 lět trajacej wójnje USA w Afghanistanje bě stajnje zaso słyšeć hesło talibanow, kotřiž so w horach před wojerskej mašineriju USA chowachu: Američenjo maja časniki, my mamy chwile! Naposledk su USA zhromadnje ze swojimi zwjazkarjemi kraj wopušćić dyrbjeli.
Něšto podobneho dožiwjamy tuchwilu we wójnje USA přećiwo Iranej. Tuchwilny staw bjez woprawdźiteho rozrisanja je na njedobro USA a wšeho swětoweho hospodarstwa. W Teheranje njetrjebaja so wo kursy akcijow abo wo bližace so wólby starać, kaž to prezident USA Donald Trump dyrbi. Ale tež europske hospodarstwo je tuchwilu kaž pacient na intensiwnej staciji, kotremuž kóždy dźeń kusk mjenje kislika dawaja. Bohužel njejsu wuhlady dobre, zo so tole změni. Kak by było, bychu-li so tež europscy politikarjo na puć do Washingtona a Teherana podali a so aktiwnje wo měrowe rozrisanje prócowali?! Hewak hrozy tež nam bórze infarkt. Marko Wjeńka
Swój prěni dener je 92lětna rjadniska sotra w porynsko-pfalcskim Koblenzu jědła. Jeje sobusotra je podawk ze šmóratkom dokumentowała a na Instagramje wozjewiła. Rjadniske sotry běchu z awtom do Triera putnikowali a chcychu na kóncu hišće powječerjeć. Pytajo za hosćencom z wulkim parkowanišćom – zo njetrjebali sotry we wysokej starobje daloko běžeć – dojědźechu sej na přemysłowy areal. 92lětna Irmingard bě wot prěnjeho denera dospołnje zahorjena.
Prawidłownje kumštneje inteligency (KI) w dušinych a lubosćinskich naležnosćach so prašeć, je dźeń a wjace młodostnym samozrozumliwe. Tole je Załožba za bój přećiwo depresijam w Lipsku při woprašowanju zwěsćiła. Na wšěch 65 procentow ludźi hač do 39 lět wužiwa KI. Při tym dźe wo wšědny stres a lubosćinsku ból, lědma pak wo depresije.
Budyšin (SN/lmc/hn/jp). Štož je so wčera před 40. lětami w Černobylu stało, běše wjac hač proste njezbožo – běše to nuklearna apokalypsa. Reaktor čisło 4 rozbuchny a žana technika swěta njezamó zahubje zadźěwać. Wulke płoniny buchu radioaktiwnje zanjerodźene, tysacy zemrěchu, tysacy so zranichu a schorjechu. Wuskutki katastrofy sahaja hač do dźensnišeho.
Njekontrolowany test bě rjećazowu reakciju wony dźeń zahajił. Při detonaciji, kotraž slědowaše, rozbuchnychu tysac tonow ćežke škitne woclobetonowe murje. Radioaktiwna mróčel so spěšnje rozpřestrěwaše a zanjerodźi něhdźe 150 000 kwadratnych kilometrow krajiny. Něhdźe 350 000 ludźi dyrbješe atomarneho zanjerodźenja dla swoju domiznu wopušćić. Radioaktiwnu mróčel ćěrjachu wětry najprjedy do zapada, do Europy, potom na wuchod do Aziskich krajow. Nic jenož zamołwići w tehdyšim Sowjetskim zwjazku tomu mjenje abo bóle bjezmócni přihladowachu, tež w Němskej njewědźachu, kak postupować. Nichtó na tajke radioaktiwne njezbožo přihotowany njebě.
Jerusalem (B/SN). Muzej w Jerusalemje je Wulku Qumransku Jezaja-rólu wójny z Iranom dla na wěstym městnje schował. Na pergamentowej 7,34 metrow dołhej róli z 2. lětstotka po Chrystusu je nimale dospołny tekst Knihi Jezaje w hebrejšćinje napisany a je najstarši wuchowany rukopis cyłeje profetoweje knihi biblije. Jezaja-rólu su 1947 w prózdnjeńcy blisko města Jericho namakali.
Podpěruje bamža
Canterbury (B/SN). Tež anglikanska cyrkej ze swojej arcybiskopku a duchownej načolnicu bamža Leja XIV. w prócowanju wo měr a přećiwo wumjetowanjam prezidenta USA Donalda Trumpa podpěruje. „Steju na stronje mojeho bratra w Chrystusu. Wšitkich politiskich zamołwitych měli namołwjeć, zo bychu wšě měrliwe a sprawne srědki za rozrisanje konflikta wučerpali“, arcybiskopka Sara Mullally zwurazni.
Sintojo a Romojo w Němskej
London (dpa/SN). Britiskeho krala Charlesa III. a jeho mandźelsku kralownu Camillu wočakowachu dźensa na wjacore dny trajacy statny wopyt w USA. Po třěleńcy we Washingtonje su wěstotne naprawy hišće raz přepruwowali. Wopyt je we wjacorym nastupanju łoskoćiwy: Prezident USA Donald Trump bě britiskeho premierministra Keira Starmera wospjet kritizował. Nimo toho staj Charles a Trump w prašenju škita klimy a přirody dospołnje rozdźělneho měnjenja.
Wotpokazuja wójnsku słužbu
Berlin (dpa/SN). Ličba młodostnych, kotřiž wójnsku słužbu zasadnje wotpokazuja, dale přiběra. Prěni kwartal lěta je 2 656 ludźi wotpowědnu próstwu zapodało, nowiny rozprawjeja, powołujo so na informacije Zwjazkoweho zarjada za swójbu a ciwilnu towaršnosć. Loni běchu cyłkownje 3 867 próstwow zličili. Pozadk je napjate wěstotne połoženje a zakoń wo nowej wobornej winowatosći, kiž płaći wot 1. januara 2026.
Nowe kredity wotpokazuja
Washington (dpa/SN). Po třěleńcy při swjatočnym bankeće prezidenta USA Donalda Trumpa slědźa zamołwići dale za motiwom skućićela a jeho konkretnymi zaměrami. Wobrónjeny muž bě sobotu wječor spytał, swjedźenske zarjadowanje ze zastupnikami medijow w hotelu we Washingtonje nadpadnyć. Sobudźěłaćerjo wěstotneje słužby prezidenta pak jeho přewinychu a zajachu. Kaž medije USA rozprawjeja, jedna so pječa wo 31lětneho muža z južneje Kaliforniskeje. Skućićel bě antikřesćanski manifest spisał. Dźensa chcychu jeho sudnikej předstajić.
Donaldej Trumpej je nadpad znamjo, zo je ze swojej politiku na prawym puću. Nimo toho je sej wón wěsty, zo dyrbi w Běłym domje nowu balowu žurlu natwarić: Tam njeby so tajki nadpad stać móhł.