Budyšin (SN/BŠe). We wobłuku hospodarskeho plana za lěće 2027/2028 maja wokrjesni radźićeljo 30. nowembra wo změnach strukturow Budyskeje wokrjesneje hudźbneje šule wothłosować. Wuběrk za socialne, kubłanje, kulturu a serbske naležnosće je temu hižo wobjednawał. Minjeny tydźeń póndźelu je potom staršim krótka informacija wo změnach z přispomnjenjom dóšła, so prašenjow wzdać a dalše informacije wočaknyć, kotrež prawdźepodobnje w decembru dóstanu. Za mnohich staršich je tele postupowanje njezrozumliwe a njetransparentne. Prašenje dźě za mnohich tež je, hač so po rozsudźe wokrjesneho sejmika jich wobmyslenja docyła hišće wobkedźbuja.
Arabsko-němski kruh literatury w Münsteru je štwórtk wječor na třeće němsko-serbske čitanje přeprosył. Róži Domašcynej je na małym jewišću uniwersity něhdźe 20 zajimcow připosłuchało. Po němskim a serbskim powitanju čitaše wona basnje ze swojeje zběrki „Unterm weißleinenen tuch“. Čitanje je serbski komponist a organist Feliks Brojer ze swójskimi twórbami wobrubił. Za Róžu Domašcynu pak njeběše to jenički termin na tutym dnju. Měšćanostka Maria Winkel bě ju dopołdnja w radnicy witała a jej stawizny Münstera předstajiła.
Foto: Katja Meyerowa
Kóždu póndźelu wozjewjeja Serbske Nowiny na třećej stronje woblubowanu kolumnu „Widźał, słyšał, napisał“. Po prěnim wozjewjenju je mjeztym połsta lět zašło. Kajki bě spočatk, wo tym běch w brošurce „Serbski Oertel – Měrćin Štrawba a přećeljo“ (Radwor, 2006) tole napisał: „W lěće 1976 měješe Měrćin Štrawba nowu ideju k zwyšenju atraktiwnosće sportoweje strony póndźelnišeho wudaća Noweje doby. Dźěše jemu wo to, zajimawostki, pozadkowe informacije, wosobinske nazhonjenja a myslički jako dodawk k strózbym rozprawam wo sportowych wubědźowanjach wozjewić. Z Měrćinom so dorěčachmoj, kolumnu ‚Widźał, słyšał, napisał‘ mjenować.“
Swjaty Měrćin je swój płašć rozdźělił, nětko čakaja dźěći na swjateho Mikławša a w mjezyčasu hižo ta abo tamna myslička na hodowne dary schadźa. Někotre tajke wšak chcedźa derje přemyslene a dołhodobnje planowane być. Akwarij na přikład trjeba w dobrej stwě tójšto městna a hač hodźi so klětka papagajika do dźěćaceje stwy abo tola radšo kołć pčołkow do zahrody – tute bytostne prašenja měli wotmołwjene być, prjed hač přeće rumpodichej posrědkuješ. Njedawno je w Ludowym nakładnistwje Domowina nowa dźěćaca kniha „Moje najlubše domjace zwěrjata“ w rjedźe „Što je što“ wušła. W njej zhonja dźěći na 27 pisanje wuhotowanych stronach, kelko picy micka wšědnje trjeba, hdy słuša kosmaty lubušk k skótnemu lěkarjej a čehodla papagajik scyła rady sam njeje. Lektorka LND Janina Mikławškowa zbližuje młodym čitarjam w nowej knize zajimawe fakty ze swěta zwěrjatow a skotu, při čimž wužiwa tež serbske pomjenowanja, na přikład „słanje“ (Einstreu) abo „ptakopawk“ (Vogelspinne), kiž njejsu najskerje jenož małym čitarjam nowe a zajimawe.
Na prezentaciji noweho Němsko-hornjoserbskeho šulskeho słownika Rěčneho centruma WITAJ (RCW) a Ludoweho nakładnistwa Domowina (LND) je so wčera na žurli Budyskeho Serbskeho domu syła zajimcow wobdźěliła.
Budyšin (SN/MiR). RCW je sej wčera popołdnju, na dnju swjateho Měrćina zhromadnje z LND wosebity dar wobradźił a z přitomnymi dźělił. Je to nowy němsko-hornjoserbski šulski słownik, kotryž měri so na šulerjow a serbšćinu wuknjacych. 23 000 hesłow zběrka na 1 200 stronach wopřija. Tole njejsu jeničce słowa we woběmaj rěčomaj, ale publikacija chowa drohotny pokład. To su rěčne wobroty, kotrež dźensa hustodosć hižo znate njejsu. W nowym słowniku su do přikładowych sadow zwjazane, tak zo so lochce wužiwać hodźa. Zběrka wobsahuje tež gramatiski dźěl z deklinaciskimi a konjugaciskimi tabulkami.
Za přistajenych Ludoweho nakładnistwa Domowina je Gabriele Mitschke, kotruž wšitcy jenož Gabi wołaja, dobra duša domu. Wčera bě tomu 45 lět, zo wona na dobro LND skutkuje. Jednaćel Syman Pětr Cyž kaž tež sobudźěłaćerjo wotrjada za zličbowanje su so jej tuž za wšu nałoženu prócu dźakowali.
W Melbournje w Awstralskej je njedawno jendźelskorěčna knižka wo wupućowanju Serbow z Hornjeje Łužicy do Awstralskeje a do Texasa w 19. lětstotku wušła. Wot Trudle Malinkoweje napisany spis je serbske towarstwo Wendish Heritage Society Australia (WHSA) wudało.
Brošura w formaće A5 ma atraktiwny layout a je z tójšto wobrazami wuhotowana. Pokazki na dale wjeducu literaturu zmóžnja zajimcam, so nadrobnišo z tematiku zaběrać. Publikacija je składnostnje lětušeje 40. róčnicy załoženja WHSA wušła.
Choćebuz (KP/NC). 36. wudaće Filmoweho festiwala Choćebuz (FFC) su minjenu wutoru we wulkim domje Statneho dźiwadła swjatočnje wotewrili. Přez wječor z čestnymi hosćimi a hudźbnym přinoškom ukrainskeho chóra Paljanyzja wjedźeše moderator Christian Matthée němsce, jendźelsce a serbsce. Hač do kónca festiwala njedźelu móžachu lubowarjo kina ze 147 filmow wuzwolić, mjez nimi bě 12 swětowych premjerow. Dalša nowostka bě lětsa mjez druhim nowe wubědźowanje GenNext, w kotrymž předstajichu młodźi režiserojo perspektiwy młodostnych a młodych dorosćenych. Kruty wobstatk FFC je hižo wjele lět sekcija Heimat/Domownja/Domizna, kotraž prezentuje filmy z a wo Łužicy kaž tež łužiskich a serbskich filmowcow. Składnostnje dweju jubilejow – 75lětneho wobstaća Serbskeho instituta a 80 lět DEFA – skićachu dohlad do archiwa serbskeho filmowstwa. Dale swjećeštej dwě serbskej dokumentaciji swoju premjeru: „Spiwanje. Co nas zwězujo“ Romana Pernaka a „Štom stejo mrěje – Am Ende des Brotbaumes“ Reinera Nagela.