Jako wojak w Litawskej

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:

Jan Kliman přisłuša mjezynarodnej bojowniskej skupinje NATO

Rukla (StŠ/SN). „Nam wšitkim je jasne, čehodla smy tu w Litawskej. Nimo stajnych zwučowanjow a manewrow staramy so wo naše pancery a hdys a hdys zwostanje tež kusk chwile, sej kraj a wokolinu wobhladać“, Jan Kliman powěda.

Wot julija je młody Serb jako čłon panceroweje brigady 93 němskeho wójska w Litawskej stacioněrowany. Wuchodźiwši Serbski gymnazij w Budyšinje njeměješe prawy plan za sebje a swójski přichod. Tohodla dźěše do wójska, hdźež bu wonej brigadźe w Munsteru přirjadowany. Po jednym lěće so Prawočan rozsudźi, dalše lěto we wójsku wostać. Z tym bě jasne, zo na wěsty čas tež do wukraja póńdźe. „Njejsym rozsud dotal ženje wobžarował. Wězo njeběštaj mać a nan wulce zbožownaj, jako jimaj powědach, zo mje na poł lěta do Litawskeje přesadźa. Tež wonaj wěstaj wo přičinach, čehodla tu němske wójsko scyła je. Přiwšěm pak mje stajnje podpěrataj“, wón zwurazni.

Roschek za prezidentku Michałkowu

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:

Kancler Merz je wokrjesnym předsydam CDU wobkrućił, zo budźe žonu za zastojnstwo zwjazkoweho prezidenta namjetować. Steffen Roschek, Budyski wokrjesny šef CDU, faworizuje wosobinu z Łužicy, kaž nam zdźěli.

Berlin/Budyšin (SN/mb). Friedrich Merz, zwjazkowy kancler a předsyda CDU, je dwudnjowske wuradźowanja wokrjesnych předsydow křesćanskich demokratow z wjednistwom strony a jeje frakcije w zwjazkowym sejmje wužił, zo by so hišće raz jasnje wuprajił: Němska njech dóstanje prěni raz žonu jako zwjazkowu prezidentku. A wón čuje so kompetentny, za to wosobinu namjetować. Štó pak to budźe, hišće přeradźił njeje. Steffen Roschek, předsyda Budyskeho wokrjesneho zwjazka CDU, je w rozmołwje z našim wječornikom wčera po kóncu termina w Konrada Adenauerowym domje, centrali CDU Němskeje, wosobinu mjenował, kotraž by so po jeho měnjenju derje za zastojnstwo hodźała: Marju Michałkowu.

Mjenje běrokratije w Sakskej

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:

Drježdźany (SN). Sakski kabinet je wčera naćisk sakskeho zakonja za wotstronjenje běrokratije kaž tež modernizaciju stata schwalił a Sakskemu krajnemu sejmej dale sposrědkował. Zakoń wolóža mjez druhim zarjadniske procesy přizwolenja a dowolnosćow. Tak je na přikład próstwa na sakskim zarjedźe zasadnje přizwolena, jeli zarjadnicy w běhu třoch měsacow wo njej rozsudźili njejsu.

Lěwicarska skupina wobskoržena

Drježdźany (SN). Zastojnicy policije su wčera rano w městach we wjacorych zwjazkowych krajach, mjez druhim w Drježdźanach, Šwikawje a Lipsku, koordinowane přepytowanske akcije přećiwo lěwicarskej skupinje Kolektiw Šwikawa přewjedli a pjeć ludźi zajeli. Wutworjenja kriminelneho zjednoćenstwa dla je dohromady dwanaće wosobow wobskorženych. Sakske statne rěčnistwo mjenuje 55 skućićelstwow, za kotrež je skupina zamołwita.

Zwučuja za krizu wobswěta

Wosom studowacych Techniskeje uniwersity w Liberecu je sej dźensa zhromadnje ze swojim docentom prof. Petrom Kaletu (srjedźa w čerwjenej kapje) na studijnu jězbu do Budyšina dojěło, zo bychu wjace wo Łužicy a Serbach zhonili. Mjez druhim wopytachu Serbski institut a Serbski dom. Foto: SN/Bojan Benić

LEAG dóstanje spěchowanje

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:
Drježdźany/Choćebuz (SN). Energijowe předewzaće LEAG je za swoje stejnišćo w Hamorje spěchowanskej připrajeni Zwjazka za dwě wupisani po zakonju za wěste zastaranje z milinu (StromVKG) dóstało. LEAG chce w Hamorje nowej płunowej milinarni natwarić, kotrejž móže pozdźišo na produkciju miliny z wodźika přetwarić. Wo tym informujetej sakske hospodarske ministerstwo a předewzaće same w nowinskimaj zdźělenkomaj wčera. Mjez druhim na iniciatiwu Sakskeje je zwjazkowe hospodarske ministerstwo směrnicy wupisanja za spěchowanje płunowych milinarnjow tak přiměriło, zo třećina srědkow za natwar płunowych milinarnjow do zwjazkowych krajow na wuchodźe a sewjeru čeće.

Starosća so wo přichod

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:
Drježdźany (SN). Sakske knježerstwo je wčera lětuše wudaće Sakskeho monitora předstajiło. To je reprezentatiwne naprašowanje za nastajenjemi a měnjenjemi sakskeje ludnosće, kotrež je institut Ipsos w nadawku Sakskeje statneje kenclije přewjedł. Woprašowali su so připadnje wuzwolenych ludźi w starobje wot 18 lět. Hladajo na aktualne diskusije kołowokoło reformy renty njezadźiwa, zo so wjetšina naprašowanych wo swoju financnu situaciju w starobje starosći. 40 procentow ma jara wulke a 32 procentow „skerje wulke starosće, zo jim renta za žiwjenje njedosaha“. Nimale tři štwórćiny ludźi w swobodnym staće z toho wuchadźeja, „zo změja přichodne generacije špatniše žiwjenje hač my dźensa“.

Demokraća mjezywólby dobyli

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:

Washington (dpa/SN). Demokraća su we wčerawšich mjezywólbach w USA we woběmaj komoromaj kongresa po dotalnych wuslědkach wjetšinu docpěli. W Domje reprezentantow z dohromady 435 sydłami su sej znajmjeńša 221 sydłow zdobyli. W druhej komorje kongresa, w senaće, maja demokraća po tuchwilnych wuslědkach 54 městnow, republikanojo jenož 42. Z někotrych zwjazkowych statow USA pak mjezywuslědki wuličenjow hłosow tuchwilu hišće njepředleža. Demokraća běchu tež w zwjazkowych statach wuspěšni, hdźež woli wjetšina wobydlerjow hewak republikanow, kaž w Texasu, Kansasu abo South Carolina.

Z wjetšinu we woběmaj komoromaj kongresa móže so strona demokratow nětko skutkownje přećiwo předewzaćam knježerstwa pod nawodom Trumpa wobarać – mjez druhim z tym, zo změny zakonjow blokuje. Trump gratulowaše dobyćerskej stronje a přizna, zo su we wólbnym boju wočiwidnje „derje dźěłali“. Jako wosobinsku poražku wón wuslědk wólbow njehódnoćeše.

Jasna njejasnosć

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:
Hač změja dźěći-serbšćinarjo 3. lětnika na Zejlerjowej zakładnej šuli we Wojerecach dale wučbu serbšćiny na wysokim niwowje? Toho sym sej wěsta! Přetož wučerka, kotraž jich wuwučuje, wostanje po dotalnych informacijach ta, kotraž bě je dotal jako serbsku skupinu přewodźała. Njejsym pak sej wěsta, hač so rozměr serbskosće zachowa. Wšako so jich wšědny swět na šuli změni. Dotal běchu dźěći w serbskim hněžku přewažnje němskeho swěta šule schowane. Wučerka rěčeše z holcami a hólcami po wjetšinje cyły šulski dźeń serbsce. Nětko pak su w rjadowni, w kotrejž wjetšina šulerjow serbsce njewuknje. Z tym je škitany serbski rěčny rum fuk a nimale połtřeća lěta natwarjeny raj so puknje kaž frinkolacy mydliznowy pucher. Tež Syć za serbsku rěč a regionalnu identitu (Zari) poćerpi stratu. Mjez staršimi šulerjow su někotři tamniše kursy serbšćiny wopytali, zo bychu ze swojimi dźěćimi serbsce rěčeć móhli. Hač to dale móža? Milenka Rječcyna

Wšěch swjatych w Pólskej

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:
Wšěch swjatych je jedyn z najwažnišich cyrkwinskich swjatych dnjow w Pólskej. Dny do 1. nowembra je w susodnym kraju wjele dróhow zatykanych, dokelž chcedźa wšitcy ludźo rowy swojich najblišich přiwuznych wopytać a w modlitwje na nich spominać. Za to je z tójšto kwětkami a swěčkami wosebje pyšnje wozdebjeja. Wječor nadeńdźeš na pólskich pohrjebnišćach hustohdy „morjo swěčkow“. Kaž tule na wobrazu w Zgorzelecu a kaž je to tež w katolskej Hornjej Łužicy z wašnjom, wosa­dny farar rowy ze swjećenej wodu požohnuje. Foto: Matthias Wehnert

To a tamne (04.11.26)

Mittwoch, 04. November 2026 geschrieben von:

Byk Achilleo a wosoł Patroclo stej mjez slědźerjemi uniwersity w Pisy zadźiwanje budźiłoj. Hačkuli móhłoj sej muskej skoćeći w swojej wokolinje bjeze wšeho partnerku swójskeje družiny wuzwolić, pěstujetej hižo dlěši čas mjezsobny lubosćinski poćah. Wo tym rozprawjeja italscy wědomostnicy w fachowym časopisu Current biology. „Matej intensiwne seksuelne interakcije a dobre wobstajne mjezsobne socialne styki“, woni podšmórnu.

Spisowaćel a moler Janosch je wčera w starobje 95 lět w swojim domje na španiskej kupje Teneriffje zemrěł. To nawoda nakładnistwa, w kotrymž su jeho knihi wuchadźeli, Bernhard Feil wčera w nowinskej zdźělence w nadawku swójby zdźěli. Janoschowe ilustrowane dźěćace knihi wo tigrje a baru drje su po wšěm swěće znate. Dohromady je wón 150 w 40 rěčach wušłych knihow spisał.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo