Krótkopowěsće (09.08.24)
Hroža demonstrantam z namocu
Budyšin. Druhi raz wotměje so jutře, sobotu demonstracija Christopher Street Day (CSD) za wjelorakosć, tolerancu, solidaritu a prawa queernych w Budyšinje. „Wěstotnych přičin dla“ bu akciji poprawom slědowacy swjedźeń wotprajeny W socialnych medijach namołwjeja prawicarscy ekstremisća mjenujcy k tomu, wobdźělnikow CSD namócnje nadběhować.
Zeleni za serbsku rjadownju
Drježdźany/Radwor. „Je dospołnje njeakceptabelne, hdyž so na serbskej šuli serbska rjadownja njezarjaduje“, praji kubłanskopolitiska rěčnica frakcije Zelenych w Sakskim krajnym sejmje, Christin Melcher, wo situaciji 1. lětnika na Radworskej zakładnej šuli. Melcher tež „špatnu komunikaciju“ ze stron krajneho zarjada za šulu a kubłanje ze šulu a staršimi raznje kritizuje.
Ukrainska kniharnja w Čěskej
Dźěło w zahrodce a rostlinarni w awgusće (10)
Z tutym rjadom přinoškow chcemy wam měsačnje poručeć, što móžeće w zahrodce abo w rostlinarni zdokonjeć. Přejemy wam wjeselo při dźěle a radosć při wobkedźbowanju toho, štož pod wašimaj rukomaj rosće.
Stróžiš so, hdyž zwěsćiš, zo mamy hižo połojcu lěta za sobu a zo kroči lěćo jasnje na směr do nazymy. Smy so tak za lěćom žedźili ... Tola rjany čas so spěšnje miny. Přiwšěm, dobra powěsć: Tež w awgusće móžemy hišće w zahrodce podźěłać, to abo tamne sadźeć, wusyć a tež žnjeć. Lětna zahrodka skići wulku wšelakorosć, štož nastupa zeleninu, zela a sad. Cucchinije, kórki, ale tež prěnje kirbsy kaž partison, lěpje znaty jako ufo-kirbs, hodźa so nětko žnjeć a předźěłać. Hinak je to při kirbsowymaj družinomaj – kaž stej to hokkaido abo butternut – tej trjebatej hišće chwilku, zo byštej dozrawiłoj a hodźitej so kónc septembra/spočatk oktobra žnjeć.
Při tym je stajnje wažne, zo dźiwamy na kedźbliwy wobchad z płodami, zo wobkedźbujemy typisku barbu bělizki wotpowědnje družinje a wosebje tež staw šiški. K tomu pak pozdźišo wjace.
Bywši młyn je nětko bydlenje
We łužiskich wsach běchu stajnje hižo najwšelakoriše rjemjesła zakótwjene a su so zdźěla lětstotki zachowali. Dźensa je so wulki dźěl z tychle rjemjesłow bohužel pozhubił. W našej lětnjej seriji chcemy wobswětlić, hdźe běchu kotre rjemjesła doma a kotre wosebitosće su so při tym wobkedźbowali. (18)
Sernjany, delanska wjes ze swojimi dźensa něšto wjac hač 200 wobydlerjemi, 1419 so prěni raz pisomnje naspomnichu. Prěni Sernjenjo so drje tam zasydlichu, dokelž namakachu při Klóšterskej wodźe to najtrěbniše za swoje žiwjenje. Znate je, zo bě w Sernjanach wot 16. lětstotka knježi dwór. Ćěrjacu móc Klóšterskeje wody wužiwachu za młyn a rězak. Wuběrny znajer stawiznow Sernjan Pawoł Rota je so swědomiće z tym zaběrał a wě wjele wo tym powědać.
Koslow swjeći jubilej
Přeprošeja na wustajeńcu, zabawu za dźěći, kulturny program a reje
Koslow. Štó by sej hdy myslił, zo chcedźa Koslowčenjo jednoho dnja z wulkej euforiju 650. lětny jubilej prěnjeho naspomnjenja małeje wsy ze swjedźenskim kóncom tydźenja woswjećić? Tola Koslowčenjo chcedźa! Wot pjatka, 9. awgusta, hač do njedźele, 11. awgusta, swjeća woni wosebity wjeršk wo stawiznach wsy. Spočatk tohole lěta hižo su wobydlerjo prěnje ideje za tajki ewent zběrali. Na to wutworichu wjesnjenjo wjacore dźěłowe skupiny. W skupinje za stawizny su intensiwnje za podawkami něhdy a dźensa rešeršowali. Wjesnjenjo su wšelki material wo swójskich statokach přidali a tak je wobšěrna wustajeńca nastała, kotruž chcedźa tónle kónc tydźenja předstajić. Někotři starši a młodostni su za dźěći pisanu zabawu spřihotowali. Předsydstwo wjesneho towarstwa „K žorawjej z.t.“ stara so wo planowanje a přewjedźenje swjedźenja. Wšitke generacije su byli minjene tydźenje wulce napjeći. Wo małym kulturnym programje, kotryž su mnozy nazwučowali, pak ničo njepřeradźa.
Krótkopowěsće (08.08.24)
Dobrowólni šule podpěruja
Drježdźany. 220 młodych ludźi je ze spočatkom noweho šulskeho lěta swoje dobrowólne socialne lěto pedagogika na sakskich šulach zahajiło. Wjace hač 60 procentow z nich podpěruje šule we wjesnych kónčinach. Kultusowy minister Piwarz (CDU) podšmórnje, zo je so w minjenych lětach 80 procentow dobrowólnych po swojim socialnym lěće na studij wučerstwa podało.
Předaloko, přehłuboko, přehorco
Peking/Leuven. Chinscy a belgiscy slědźerjo su na zakładźe datow sondy Messenger eksperimentelnje dopokazali, zo „móhł Merkur geologisku worštu měć, kotraž je do 18 kilometrow tołsta a ryzy dejmantna“. Pokład wudobywać pak „budźe ćežko, wšako chowa so w hłubokosći něhdźe 500 kilometrow. Nimo toho je tola trochu zdaleny planet z hač do 480 stopjenjemi celsiusa dosć horcy.“
Rudne horiny lěpje škitać
Policija (07.08.24)
Z bombu hrozyli – ničo namakali
Budyšin/Zhorjelc. Zastojnicy policije su dźensa hroženja z bombu na štyrjoch šulach přijeli. Hroženja běchu w nocy z e-mejlku dóšli. Policija je wo tym rano wokoło 7 hodź. zhoniła. Zastojnicy potrjecheneju policajskeju rewěrow Budyšin a Zhorjelc su w objektach na dróze Frederic-Joliot-Curie w Budyšinje, na Karla Liebknechtowej we Łutach kaž tež w Zhorjelcu na Hilžbjećinej a Wulkej Walskej za bombami pytali. Chutnosć hroženja pak wobkrućili njejsu. Wučerjo běchu šule do toho zdźěla hižo ewakuowali, zdźěla njejsu dźensa scyła wuwučowali. Přepytowanja kriminalneje policije traja.
Spodobna dujerska hudźba
Změja bórze nowe zwony
Łuh ma zaso zwóńcu
Wjesnjenjo su tysacy eurow zběrali a zasadźeja je na dobro wjeski
Łuh (UM/SN). We wjesce Łuh, kotraž je Njeswačanski wjesny dźěl, běše něhdy wuznamne ryćerkubło. Twarskemu ansamblej słušeše tež konjenc, kiž njeměješe wšědny raz. Měješe zwóńcu na třěše, kotraž na njej kaž „jěchar“ sedźeše. Srjedź sydomdźesatych lět 20. lětstotka pak dźěle stareho konjenca spotorhachu. Tam powěsnjene tři zwony so w tehdyšim Łuhowskim gmejnskim zarjedźe składowachu a po zagmejnowanju do Njeswačidła w tamnišim twarskim zawodźe. Zabyte pak Łuhowske zwony njejsu. „Předewšěm starši wjesnjenjo sej z wutroby přejachu, zo maja so zwony do Łuha wróćić“, wě Gunter Jasny, čłon předsydstwa towarstwa Club Wittinghof ze wsy powědać. Tuž załožichu w lěće 2021 projektowy team z čłonow towarstwa a dalšimi angažowanymi Łuhowčanami. „Gmejna je nawrótej zwonow do Łuha pod wuměnjenjom přihłosowała, zo so wone widźomnje prezentuja“, tak Gunter Jasny. Tuž běše spěšnje jasne, zo je to na zwóńcy móžno. Projektowy team počeše planować a ideje hromadźe znosyć.
Ćeže a dobroty začuwał
W Bóšičanskej gmejnskej radźe skutkuje dźesać gmejnskich radźićelow. Wjesnjanosta Stanij Ryćer (rjemjesło Bóšicy) je wčera wječor prěni króć ze zdźěla nowym mustwom dźěłał.
Bóšicy (SN/MiR). 25 lěta je Alojs Bjarš w Bóšičanskej gmejnskej radźe skutkował. Wčera je wjesnjanosta Stanij Ryćer Jasčana, kiž njeběše lětsa hižo za komunalne wólby kandidował, ze čestnohamtskeho zastojnstwa rozžohnował. Alojs Bjarš dźakowaše so Stanijej Ryćerjej za jeho angažement a wupřa nowej gmejnskej radźe dobre rozsudy. „Mějach w tych wjace hač 25 lětach tójšto ćežkich nadawkow runje pak tež rjanych spjelnić“, rjekny wuměnkar Bjarš na prašenje SN. „Rady dopominam so na to, kak smy ideju za naše nowolětne pućowanja wuwili a wjeselu so, zo telko wobydlerjow składnosć wužije, so prěni dźeń lěta z pućowacymi druhich wsow gmejny zetkać.“ Dalši, hižo w gmejnskej radźe njeskutkowacy je Jasčan předewzaćel Krystof Šołta.
