Krótkopowěsće (14.01.26)
Dźěło parlamenta zeznać
Budyšin. Kathrin Michel, łužiska zapósłanča SPD w zwjazkowym sejmje, přeprošuje młodostnych, ju w tydźenju wot 15. do 20 měrca při jeje parlamentariskim dźěle w Berlinje přewodźeć. Za hospitaciski tydźeń móža so zajimowani zastupjerjo młodźinskich zwjazkow hač do 18. januara z mejlku na přizjewić.
Kamjenjak mjez spěchowanymi
Drježdźany. Kulturna załožba Sakska chce sydom projektow we wjesnych kónčinach podpěrać. Za to staji dohromady 250 000 eurow k dispoziciji, kiž maja w běhu třoch lět dóstać. Z tym chce załožba jich wjelelětny angažement spěchować a jim móžnosć dać, so dale wuwić. Nad spěchowanjom wjeseli so mjez dr. Njebjelčanske towarstwo Kamjenjak, kiž chce wuměłske formaty z němsko-serbskim kulturnym dźěłom zwjazać.
Najstarša karta Čěskeje zapisana
Wjesołe žiwjenje na kupowym haće
Ptački picować wobradźa rjane zymske dožiwjenje
Hladajo na jich zežiwjenje so ptački rozeznawaja: Jedne lubuja mjechku picu, tamne žeru skerje zornjatka. Na to skedźbnja přirodowa centrala Budyskeho wokrjesa. Žrački mjechkeje picy spóznaješ na jich pysku. Tón je wuski a kónčkojty kaž pinceta. Kós, škórc, ročk, zynčica (Heckenbraunelle) a kralik (Zaunkönig) su typiscy zastupjerjo tuteje skupiny. Wone žeru insekty, symješka a płody. Swoju picy pytaja najradšo na zemi. Jako pica do ptačeje chěžki hodźa so za nje najlěpje rózynki, jabłuka, krušwy a druhi čerstwy sad kaž tež wowsne tružki a wotruby (Kleie).
Sykorki, dypornaki a pikotački (Kleiber) su nastupajo picu fleksibelniše. W zymje su wone tež ze zornjatkami słónčneje róže abo maka spokojom a so wjesela, hdyž su tute z tukom změšane. To spožča jim w zymskim času přidatnu energiju.
Ptački, kotrež přewažnje zornjatka žeru, maja tołsty, sylny a zwjetša třiróžkaty pysk. K nim słušatej zyba (Sperling) a sknadźik (Ammer). Dobra zymska pica za nje su předewšěm zornjatka słónčneje róže.
Radźićeljo wuradźuja
Radwor. Přichodne posedźenje Radworskeje gmejnskeje rady wotměje so jutře, srjedu, w rumnosći za zhromadźizny gmejnskeho zarjadnistwa. Započatk budźe we 18.30 hodź. Hłowny dypk dnjoweho porjada je hospodarski plan za lěto 2026. Dale wuradźuja wo prašenju, hač so gmejna na energijowym drustwje „Witaj“ wobdźěli.
Městna hišće swobodne
Budyšin. Syć za serbsku rěč a regionalnu identitu ZARI přewjedźe wjacore dźěłarnički, za kotrež móža so zajimcy hišće přizjewić. Tak wotměje so 16. a 23. januara w Budyšinje dźěłarnička wo smokowanju płata za fale abo druhu drastu. Nawod změje Heidemarie Hoeftowa. Wobdźělenje płaći 20 eurow na wosobu. W dalšej dźěłarničce, kiž wotměje so 16. a 17. kaž tež 23. a 24. januara w Budyšinje, chcedźa serbsku drastu šić. Zajimcy móža so tohorunja hišće přizjewić. To samsne płaći za zhotowjenje módroćišća. Terminy hač do apryla su internetnje pod wozjewjene. Tam nadeńdu zajimcy tež dalše informacije a formular za přizjewjenje. Te přijimuje tež nawodnica kulturneho wobłuka ZARI Sonja Hrjehorjowa pod telefonowym čisłom 03571 6084614 abo z mejlku na .
Šćežki do syće zapřijeć
Gmejna chce turistam a kolesowarjam orientaciju wolóžeć
Hamor (AK/SN). Z nowym wodźenskim systemom za swoje puće chce Hamorska gmejna předewšěm turistam a kolesowarjam lěpši přehlad, orientaciju a inspiraciju skićić. Za to trěbne tafle ma předewzaće ze Slepoho zhotowić a nastajić. Tole je wjetšina gmejnskich radźićelow na swojim wčerawšim posedźenju wobzamknyła. Za to wudadźa 44 000 eurow. Za cyłkowny projekt steji gmejnje 100 000 eurow k dispoziciji. Najwjetši dźěl pjenjez dóstachu ze spěchowanskeho fondsa za změnu strukturow. Jeničce 5 000 eurow zapłaća ze swójskeje kasy.
Techniska žadnostka na Horje
Na lětuše jubilejne 10. zetkanje wlečakow na Horje w Bóšičanskej gmejnje bě zašłu sobotu wjace hač 800 zajimcow přichwatało. Něhdźe sto wobsedźerjow bě swoje mašiny přizjewiło a je na kromje wsy wustajiło. Najdlěši puć měješe starši muž, kiž bě ze swojim traktorom z Gubina přijěł.
Tajku zymičku, zo ći sněh pod pódušomaj piska, dołho wjace ...
Krótkopowěsće (13.01.26)
Mjeńšiny do zakładneho zakonja
Berlin. Předsyda mjeńšinoweje rady Dawid Statnik je so na nowolětnym přijeću zwjazkoweho prezidenta Franka Waltera Steinmeiera wobdźělił. Připóznaće pak njesmě symboliski akt wostać. Zaměr mjeńšinoweje rady je, zo so awtochtone narodne mjeńšiny do zakładneho zakonja přiwozmu. Z tym ma so škit, widźomnosć a runoprawne wobdźělenje mjeńšinow w Němskej zesylnić.
W brunicowej jamje so paliło
Wochozy. Techniskeho defekta dla je so we Wochožanskej brunicowej jamje wčera běžaty pas w bjezposrědnym susodstwje wudobywanskeho bagera zapalił. Zawodna wohnjowa wobora kaž tež wobornicy wokolnych gmejnow pak móžachu tomu zadźěwać, zo woheń na bager přeskoči. Dweju hórnikow dowjezechu podhlada zajědojćenja sylneho kura dla do chorownje.
Sakska kooperuje ze Sardinskej
Na Hrodźišku sej zymu lubić dali
Suchoćina móže wšěch trapić
Nic jenož na wsach, ale tež w městach maja mnozy doma skót. Něchtóžkuli nimo toho drobny skót plahuje. Wšitcy so wo strowotu swojich lubuškow prócuja. K tomu přinošować chce naša serija z pokiwami z weterinarneje mediciny. (73)
Chorosće, kotrež so wot čłowjeka na zwěrjo a nawopak přenjesu, tak mjenowane coonosy, dźeń a dale přiběraja. Ze zašłosće su nam hesła kaž AIDS abo koronawirus znate. Njedawno wozjewi so statistika, zo přiběraja pady infekcijow z liškowym šlebjerdakom (Fuchsbandwurm) pola čłowjeka w Europje, předewšěm w Awstriskej, w Šwicarskej, w Francoskej a w Němskej. Při tym njenatyknu so wosoby jenož přez njemyte jahody z lěsa, ale tež přez ekskrementy drobneho skotu. Tohodla měli so psam a kóčkam prawidłownje medikamenty přećiwo parazitam dawać.
Před krótkim sym přinošk wo tuberkulozy pola čłowjeka nadešła. Je to chorosć, kotraž trapješe čłowjestwo přez lěttysacy. Tež dźensa hišće schori a zemrěje wjele ludźi na nju. Při tym njeje dokładnje jasne, hač je so wubudźak suchoćiny (Schwindsucht/Tuberkulose) jednoho dnja wot čłowjeka na howjado abo nawopak přenjesł.
