To a tamne (19.12.18)

srjeda, 19. decembera 2018 spisane wot:

Z bijeńcu wjacorych staršich je so adwentnička zakładneje šule w Italskej skónčiła. Dwě maćeri běštej so w zwadźe wo najlěpše městno do so dałoj, zo móh­łoj předstajenje šulerjow w měsće Gela na Sicilskej nahrawać. Žonje sej nadawa­štej, storkaštej a biještej so. Jedne z dźěći, kotrež w kole před stólcami stejachu, wonej samo powalištej. Ze stracha wo swoje, na jandźelki předrasćene dźěći wjacori starši na to z nimi ze žurle ćeknychu. Hakle policija zamó žonje na to změrować.

Po słowje brał je njeznaty wobchad­ne znamjo­ při železniskim přechodźe w Bayerskej „Prošu motor wotstajić“. Tak staji wusłuženy motor wosoboweho awta direktnje pod taflu. Motor wšak by darmotnje w přijimarni starych maćiznow wotbyć móhł abo za to snano hišće něšto dóstał. Gmejna pola Coburga dyrbi jón nětko na swoje kóšty zrumować.

Dźe wo to, rěčne rumy skrućić

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Po tym zo je Zwjaz­kowe předsydstwo Domowiny minjeny pjatk hornjoserbskich čłonow noweje rady­ Załožby za serbski lud wuzwoliło, chce braniborska Rada za naležnosće Serbow wo přichodnych delnjoserb­skich radźićelach 23. januara rozsudźić. Najebać to chcychu čłonojo serbskeje rady­ wědźeć, kotre zaměry ma nomi­nowanych dwanaće kandidatow a kan­didatkow a kajki je na to wothłós mjez Delnjoserbami.

Wčera wječor su so pjeć požadarkow a třo požadarjo w Choće­buzu předstajili. Jich hłowne žadanje bě, rěčne rumy za dźě­ći a młodźinu skrućić a rozšěrić. Rěč nawuknyć njedosaha, dyrbiš ju na­łožować móc. Wosebity wu­znam maja tuž serbskorěčne po­skitki zwonka šule. Z widom na knihi, cejdejki, filmy a dalše materialije w delnjoserbskej rěči bě wče­ra­ pozicija słyšeć, zo měła Załožba za serbski lud srědki bóle­ wuwažene rozdźěleć a delnjoserbske projekty sylnišo spěchować. Z dwanaće požadarjow maja třo hižo nazhonjenja w dźěle załožbo­weje rady. Štyrjoch muži a jednu žonu je Serb­ski sejm namjetował.

AfD na sudnistwje zwrěšćiła

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:

Karlsruhe (dpa/SN). Frakcija AfD w zwjazkowym sejmje je ze swojej skóržbu před Zwjazkowym wustawowym sudnistwom w Karlsruhe přećiwo politice zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) ćěkancam napřećo we wšitkich dypkach zwrěšćiła. AfD chcyše předewšěm rozsud kanclerki w septembru 2015, ćěkancam mjezy wotewrěć, přepruwować dać. AfD njemóže po měnjenju sudnikow dopokazać, zo je rozsud Merkel prawa strony ranił.

Wjace w Africe inwestować

Wien (dpa/SN). Awstriski zwjazkowy kancler Sebastian Kurz (ÖVP) je sej k zahajenju foruma „EU – Afrika“ we Wienje wjace europskich inwesticijow w Africe žadał. „Njesměmy afriski kontinent Chinjanam přewostajić“, rjekny Kurz do wuradźowanja dwaceći wodźacych afriskich a europskich politikarjow. Byrnjež EU wjele za wuwićowu pomoc činiła, dyrbi wona w Africe wjace inwestować. Tam je China Europsku uniju jako wikowanski partner hižo přesćahnyła.

Žada sej społnomócnjeneho

Zwjazkowa ministerka za zakitowanje Ursula von der Leyen (CDU) je dźensa rano němskich wojakow w Afghanistanje wopytała a w pólnym lěhwje Masar-I-Sharif z nimi zhromadnje snědała. Po tym wona zasłužbnych wojakow a wojakowki wuznamjeni. Je to­ tradicionalny dohodowny wopyt ministerki w Afghanistanje. Foto: dpa/Kay Nietfeld

„AKK“ nahladna mjez ludźimi

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Nowa předsydka CDU, Annegret Kramp-Karrenbauer („AKK“) ma mjez ludźimi wjetšu nahladnosć hač wodźacy politikarjo SPD. W dwuboju wo zastojnstwo zwjazkoweho kanclera by so Kramp-Karrenbauer na hłosy 48 procentow ludźi zepěrać móhła, předsydka SPD Andrea Nahles jenož na dwanaće, zwěsća woprašowanje sćelaka RTL. Zastupowacy kancler a financny minister Olaf Scholz by 20 proc. dóstał (Kramp-Karrenbauer 43). Předchadnik Andreje Nahles w zastojnstwje Martin Schulz by w direktnym wubědźowanju z „AKK“ jeničce 16 proc. dóstał (Kramp-Karrenbauer 48). Najlěpje by hišće Sigmar Gabriel z 21 procentami wobstał, by pak při­wšěm daloko za Kramp-Karrenbauer wostał,­ kotraž by 43 procentow hłosow měła. Po wšej Němskej by CDU dale 32 proc. hłosow dóstała, SPD 15, FDP wosom. Zeleni bychu so z 19 procentami snadnje pohubjeńšili. Stronu AFD by dwanaće a Lěwicu wosom procentow ludźi­ woliło.

80 žurnalistow morjenych

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Po wšěm swěće su lětsa 80 žurnalistow a dalšich sobudźěłaćerjow medijow jich dźěła dla morili. Kaž organizacija Reporterojo bjez mjezow zdźěla, je to 15 wjace hač loni. Wjace hač połojca z nich je žiwjenje w pjeć krajach přisadźiła: w Afghanistanje, Syriskej, Mexiku, Jemenje a Indiskej. Po wšěm swěće 348 žurnalistow swojeho dźěła dla tuchwilu w jastwje sedźi. Wosebje ćežko maja sej woni w Chinje, Egyptowskej, Turkowskej, Iranje a Sawdi-Arabskej.

Awtotwarcy směrnicow dla zludani

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Europska unija chce hač do lěta 2030 wjele wjace klimje nješkodźacych awtow na dróhach měć. Nowe awta měli potom wo 37,5 procentow mjenje wuhlikoweho dioksida do wobswěta wustorkować hač w lěće 2021. Na nowe směrnicy su so čłonojo EU, Europski parlament a komisija EU wčera wječor dojednali. Noworjadowanje je wótriše, hač bě to zwjazkowe knježerstwo zhromadnje z awtomobilowej industriju poprawom chcyło. Docpějomne su zaměry jenož, hdyž nimo bencinowych a dieselowych jězdźidłow tež dźeń a wjace awtow bjez kóždeježkuli emisije předawaja, na přikład elektroawta.

Awtotwarcy reaguja zludani. Zwjazk awtomobiloweje industrije zdźěla: „Nichtó dźensa njewě, kak wobzamknjene hranične hódnoty w postajenym času docpěć. Nihdźe na swěće njejsu předpisy tajke razne.“ Tak su europscy awtotwarcy w mjezynarodnym wubědźowanju wosebje poćežowani, dale rěka. „Redukować CO2 wo 37,5 procentow derje klinči, je pak dospołnje njerealistiske.“

Zhromadne pomjezne projekty

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:

Saksko-pólske předewzaća na polu kubłanja, přirodoškita a digitalizacije

Drježdźany (SN). We wobłuku mjezy přesahowaceho kooperaciskeho programa Pólska-Sakska 2014 do 2020 je dźewjeć dalšich projektow móžnych. W Drježdźanach je so minjeny tydźeń mjeztym dźesaty króć po zahajenju programa lěta 2015 dwunarodny přewodźowanski wuběrk schadźował. Za wobłukaj mjezy přesahowaceho kubłanja a partnerskeho zhromadneho dźěła institucijow je wón projekty EU we wobjimje cyłkownje pjeć milionow eurow přizwolił.

„Z nětko přizwolenymi projektami přinošujemy k wjetšej atraktiwiće pomjezneje kónčiny. Wjeselu so, hdyž widźu, kak so z programami zhromadne dźěło na polu kubłanja a přirodoškita polěpša“, rjekny sakski minister za přirodu a ratarstwo Thomas Schmidt (CDU). „Runje tak podpěrujemy tež digitalizaciju a inowa­cije w regionje.

To a tamne (18.12.18)

wutora, 18. decembera 2018 spisane wot:

Z tyzku połnej słódkosćow je přistajena tankownje w Hessenskej wobrónjeneho rubježnika wuhnała. Ze šawlom zakukleny muž bě ju wčera wječor we Viernheimje z pistolu wohrozył a sej wot njeje pjenjezy žadał. 59lětna wza na to tyzku ze słódkosćemi a ćisny ju na rubježnika, na čož so tón zminy. Žonje, kiž bě sama w tankowni, so ničo njesta.

Wulka myš je milinowu syć radnicy w sewjerorynsko-westfalskim Marlu dospołnje zlemiła. Myš bě w pincy twarjenja minjeny kónc tydźenja wjacore kable rozkusała a krótkospjeće zawiniła. Kable počachu so na to samo smudźić, štož wjedźeše k dospołnemu wupadej miliny. Doniž njejsu hawariju sporjedźeli, wostanje radnica z wobydlerskim bě­rowom a knihownju za wopytowarjow a přistajenych zawrjena, wottam rěkaše.

Putnicy žadanja přednjesli

póndźela, 17. decembera 2018 spisane wot:

Berlin (B/SN). Po 1 600 kilometrach puća za lěpšu klimu su putnicy w zwjazkowym hospodarskim ministerstwje w Ber­linje lisćinu žadanjow statnemu sekretarej Ulrichej Nussbaumej přepodali. Wón je so z putnikami intensiwnje rozmołwjał a pokaza so wotewrjeny nastupajo temu klimowa sprawnosć, měnjo: „Mje njetrjebaće přeswědčić.“ W septembru bě so klimowy putniski puć, organizowany wot wobeju wulkeju cyrkwjow, w Bonnje zahajił. Wot toho časa bě po wotrězkach 1 500 putnikow po puću. Dale wjedźeše puć přez Pólsku do Katowic, hdźež wotmě so hač do 14. decembra swětowa klimowa konferenca.

Prěni raz žónska na čole

Berlin (B/SN). Zwjazkowa zhromadźizna Pomocneho skutka kolpingow w Kölnje je Ursulu Groden-Kranich za nowu předsydku 1850 załoženeho katolskeho zwjazka wuzwoliła. Zapósłanča CDU je wučena bankownica. Jeje centralne temy w zwjazkowej politice su eu­rop­ska a swójbna kaž tež kulturna a medijowa politika. 53lětna nastupi zastojnstwo po Thomas Dörflingeru, kiž njebě po 14 lětach hižo jako předsyda kandidował. Pomoc­ny skutk kolpingow w Němskej ma 230 000 sobustawow.

Pater Rupert Mayer

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo