To a tamne (11.11.22)

pjatk, 11. nowembera 2022 spisane wot:

Wosebity swětowy rekord docpěštaj wčera mužej w Hamburgu, jako rozbištaj kokosowe worjechi a napojowe tyzki. ­Tři nowe swětowe rekordy buchu tak w hanseatiskim měsće nastajene, zdźěli Němski institut rekordow, kotryž płaći jako němskorěčny pendant ke „Guinnessowej ­knize rekordow“.

Město Köln dźěli so wot hoberskeho přestrjenca, na kotrymž staj w 1960tych ­lětach na swjatočnych přijećach w radnicy Queen Elizabeth II. kaž tež prezident USA John F. Kennedy stałoj. Nětko ma awkciski dom přestrjenc 17. nowembra přesadźić.

FUEN reaguje „z wobžarowanjom“ na wusud

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Sudnistwo Europskeje unije je skóržbu wuběrka wobydlerskeje iniciatiwy Minority Safepack (MSPI) nastupajo nowe prawniske rjadowanje Europskeje komisije za škit narodnych a rěčnych mjeńšin na zakładźe žadanjow MSPI z wčera wozjewjenym wusudom wotpokazało. Dotalne naprawy EU w tym zwisku po słowach sudnikow „dosahaja, zaměry MSPI zwoprawdźeć“.

Zwjazkowy sejm wothłosował

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy sejm je dźensa dopołdnja wo wažnych zakonskich předewzaćach amploweje koalicije wot­hłosował. SPD, Zeleni a FDP mějachu wotpohlad, planowany wobydlerski pjenjez wobzamknyć. Dotalny system Hartz IV ma so z tym kónc lěta narunać. Dalše temy wothłosowanja běchu nowe hra­nicy dochodoweho dawka, z kotrymiž maja so wuskutki wysokeje inflacije wurunać a reforma bydlenskeho pjenjeza.

Widźi hišće šansu na wjetšinu

Washington (dpa/SN). Prezident USA Joe ­Biden je wuzběhnył, zo móhli jeho demokraća wjetšinu w Domje reprezentantow přeco hišće zakitować. Za wjetšinu w parlamentowej komorje US-kongresa je 218 městnow trěbnych. Po dźensa ­dopołdnja předležacych wuslědkach abo prognozach ležachu republikanojo z 206 městnami prědku, demokraća ličachu 187 městnow. Z tutymi wuslědkami wob­rysuje so snadna wjetšina 220 hłosow za republikanow.

Chcedźa wróćodobywanje haćić

Iniciatorojo peticije k wotstronjenju pěstowarskeho popłatka staršich w Sakskej su wčera 756 podpisanych peticiskich formularow prezidentej Sakskeho krajneho sejma Matthiasej Rößlerej (CDU) kaž tež předsydce peticiskeho wuběrka w Sakskim krajnym ­sejmje Simone Lang (SPD, 3. wotprawa) přepodali. Iniciatorka peticije je Evelin Ullmann (2. wotlěwa) z Dippoldiswaldy, hdźež płaća starši za dźewjećhodźinske pěstowarske městno něhdźe 169 eurow na měsac. W Budyšinje porno tomu je to měsačnje něhdźe 154 ­eurow, w Drježdźanach něhdźe 165 a w Lipsku 130 eurow. Foto: dpa/ Kristin Schmidt

Dźěćacy pjenjez klětu jasnje wyši

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Swójby dóstanu klětu wjace dźěćacych pjenjez hač dotal planowane. Frakcije amploweje koalicije wobzamknychu wčera w financnym wuběrku zwjazkoweho sejma, statnu podpěru wot 1. januara na jednotnje 250 eurow měsačnje powyšić. Tež unija je po informacijach powěsćernje dpa tomu přihłosowała. „Wjeselu so, zo je so poradźiło, swójby jasnje sylnišo wolóžić a dźěćacy pjenjez hišće raz zwyšić“, wuzběhny zwjazkowa swójbna ministerka Lisa Paus (Zeleni). Zwjazkowy sejm ma dźensa ­nowym sadźbam přihłosować. Wysoke płaćizny za žiwidła, podruž a energiju su swójbam z mało dochodami wulke wužadanje. Za swoje žiwjenske wudawki dyrbja wjace pjenjez nałožować hač domjacnosće bjez dźěći.

Za prěnjej dźěsći dóstanje swójba měsačnje přichodnje stajnje 31 eurow wjace hač dotal. Za třeće dźěćo je to 25 eurow. Sadźba za štwórte dźěćo so njezměni, wšako leži hižo pola 250 eurow.

Dotal bě planowane, dźěćacy pjenjez wysokeje inflacije a energijoweje krizy dla zwyšić. Tola bě rěč wo 237 eurach za prěnje tři dźěći.

Přepytowanje přećiwo arcybiskopej

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:
Köln (dpa/SN). Statne rěčnistwo Köln je wčera přepytowanske jednanje přećiwo kardinalej Rainerej Maria Woelkijej zahajiło. Tak přepytuje wumjetowanje wopačneho zawěsćenja město přisahi, zdźěli wyši statny rěčnik Ulrich Willuhn. Přičina přepytowanja je wčera wozjewjeny in­terview w nowinje „Kölner Stadt-Anzeiger“ z bywšej asistentku personalneho ­šefa w Kölnskim arcybiskopstwje Hildegard Dahm. Woelki bě prawdźepodobnje sčasom wo wumjetowanjach znjewužiwanja přećiwo bywšemu šefej hwězdnych spěwarjow Winfriedej Pilzej wědźał. ­Asistentka njeje „hižo wutrała, wěcy z prěnjeje ruki wědźeć, kotrež so zjawnym wuprajenjam kardinala Woelkija znapřećiwjeja, wosebje wo padźe něhdyšeho prezidenta hwězdnych spěwarjow Winfrieda Pilza“, wona wujasni. Woelki bě w prawniskim jednanju wobtwjerdźił, zo je hakle wot lětušeho junija wo padach wědźał.

„Ludźi do projektow zapřijeć“

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Rozprawa regionalneho ministerstwa tež kritiske słowa žněje

Drježdźany (dpa/SN). Po słowach sak­skeho ministra za regionalne wuwiće Thomasa Schmidta (CDU) je swobodny stat nastupajo zakónčenje wudobywanja brunicy w časowym planje. „Hač do kónca oktobra je hižo 43 projektow we wobjimje 185 milionow eurow wot Sakskeje natwarneje banki přizwolenych. Z tym ležimy derje a zdźěla samo jara jasnje před tamnymi třomi zwjazkowymi krajemi, w kotrychž brunicu wudobywaja“, wón wčera na posedźenju krajneho sejma w Drježdźanach wuzběhny, hdźež rozprawješe wo dźěle ministerstwa.

Dwělomna wěstota

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:
Móže dojednanje mjez komunami a policiju k wjace wěstoće mjez wobydlerjemi wjesć? Ja bych na tym runje tak dwělował kaž wjetšina čłonow Njeswačanskeje gmejnskeje rady na swojim zašłym posedźenju. Telko policistow scyła měć nje­móžemy, zo móhli woni stajnje a wšudźe na městnje być. A kak da chce policija ­aktiwnje pomhać, hdyž pola staršeho ­čłowjeka telefon klinka a něchtó jemu napowěda, zo trjeba syn abo dźowka nuznje pomoc w formje wjele pjenjez? Zo spyta policija wšo, zo bychu so wobydlerjo wěsćiši čuli, je jeje nadawk. Runje tak wažne je, zo kóždy tež raz za swojim susodom, znatym a přiwuznym pohladnje, hač je pola njeho wšitko w porjadku. To móže přećelne słowo přez płót runje tak wjele wuskutkować kaž kedźbliwe wóčko. Mojemu susodej znajmjeńša je napadnyło, zo běch njedawno chěžny kluč wotwonka tčace wostajił, dokelž běch runje na zahrodźe. To je rjeńše začuće wěstoty hač někajka papjera. Marian Wjeńka

Wětrniki w lěsu

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:
Karlsruhe (dpa/SN). Zwjazkowe kraje njesmědźa po rozsudźe Zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa wětrniki w lěsu generelnje zakazać, wuchadźa z dźensa wozjewjeneho rozsuda Karlsruhskich sudnikow. Skoržili běchu priwatni wobsedźerjo lěsa. Wobzamknjenje sudnikow ma signalowy wuskutk, dokelž eksistuje po přepytowanju wědomostneje słužby zwjazkoweho sejma tež we wjacorych druhich zwjazkowych krajach bjezwu­wzaćny zakaz wětrnikow w lěsnišćach.

To a tamne (10.11.22)

štwórtk, 10. nowembera 2022 spisane wot:

Štóž je lózy, njeje witany: Hamburgska Reeperbahn je sej nowe hesło dała. Za wopytowarjow štwórće płaći předewšěm prawidło: Štóž chce tu wjeselo měć, dyrbi „Luby być!“, zdźěli kwartěrowy management BID Reeperbahn srjedu w Hamburgu. Pozadk kampanje je, zo bě w zašłym času po cyłym Zwjazku wjacekróć k rasistiskim, homofobnym a seksualnym nadpadam dóšło.

Swój stolětny jubilej swjeći jedyn z najsławnišich lětanskich čołmow swěta. ­Lětadło „Wal“ firmy Dornier startowaše před 100 lětami swój prěni lět, kaž rěčnik Dornieroweho muzeja w Friedrichshafenje rozłoži. Wosebitosć na lětanskim čołmje je, zo je koncipowany za startowanje a přizemjenje na wodźe. Tehdy bě najwjace městow přez wodu docpějomnych.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025