Z wudaća: štwórtk, 09 nowembera 2017
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Tajna papjera ze 125 dypkami

Berlin (dpa/SN). Wuslědki sonděrowanskich rozmołwow potencielneje jamaiskeje koalicije su dale a konkretniše. Tole wuchadźa z poprawom tajneje papjery, kotraž powěsćerni dpa předleži. Zjimane su tam dypki jednotliwych partnerow, kotrež njejsu hišće doskónčnje wobjednawane. Cyłkownje wopřijima dźěłowy katalog 125 dypkow w dwanaće temowych wobłukach. Dale su jednotliwe aspekty štyrjoch partnerow CDU, CSU, FDP a Zelenych ke kóždemu dypkej zjimane.­

Dawkowu prognozu předstajił

Berlin (dpa/SN). Amtěrowacy zwjazkowy financny minister Peter Altmaier (CDU) chcyše dźensa popołdnju wuslědki dawkoweje­ prognozy předstajić. Po tři­dnjowskich wuradźowanjach fachowcow Zwjazka a krajow, Zwjazkoweje banki, komunalnych­ zarjadow, wědomostnych institucijow a statistiskeho zarjada zamołwići knježerstwa dawkowe trochowanja z napjatosću wočakuja. Wuslědki su směrodajne za financne planowanje politiskich zaměrow.

Opel nikomu njewupowědźi

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Serbska filmoteka ma nastać

Na sympoziju wo zachowanju filmoweho herbstwa diskutowali

Choćebuz (SN/CoR). Zo móža Serbja tež awantgarda na filmowym polu być, wo tym swědči modelowy projekt Filmoweho zwjazka Sakskeje, kotryž je wčera projektowy nawoda André Eckardt na sympoziju „Filmowe herbstwo zachować – Njewidźomne stawizny Serbow“ we wobłuku Choćebuskeho filmoweho festiwala předstajił. Dźesać serbskich produk­cijow z časa wot lěta 1947 do 1993 su w zhromadnym dźěle ze Załožbu za serbski lud, Serbskim institutom, załožbu DEFA, Zwjazkowym archiwom a Sakskej krajnej a uniwersitnej biblioteku (SLUB) digitalizowali. Kak bě ze 54 000 mjeńšin materiala bywšeho filmoweho studija SORABIA sydom paskow wuzwolił, wo tym rozprawješe jeho nawoda dr. Toni Bruk.

wozjewjene w: Kultura
Komisar nižozemskeje prowincy Drenthe Jozias Johannes van Aartsen (prědku naprawo) je wutoru w nadawku tamnišeho regionalneho­ knježerstwa iniciatiwu Minority SafePack pod­pisał. Tak wotpowěduje knježerstwo próstwje Europskeho běrowa za małe rěče w Nižozemskej Huus van de Taol a Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN). Politiskim zastupjerjam prowincy je wažne, škit mjeńšin w EU zesylnić. W regionje rěča delnjosakski dialekt Drents. Połoženje mjeńšin w Nižozemskej je dosć dobre. Přiwšěm so regionalne knježerstwo z iniciatiwu FUEN solidarizuje. Foto: Knježerstwo regiona Drenthe

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Tema dale wulku rólu hraje

Wosebitu wustajeńcu wo reformaciji w Choćebuzu a Delnjej Łužicy z titlom „A njedajće so wotwobroćić wot praweho puća ewangelija“ (Jan Brězan) wotewru jutře, pjatk, w Choćebuskim měšćanskim muzeju. Axel Arlt je so z muzejowym nawodu Steffenom Krestinom wo ekspoziciji rozmołwjał.

Čehodla wotewrjeće tule reformacisku wustajeńcu hakle 10. nowembra?

S. Krestin: Sprěnja bě so Martin Luther 10. nowembra narodźił. Zdruha smy z ewangelskej cyrkwju w Choćebuzu wusko hromadźe dźěłali a sej myslili, zo njeje tema reformacije z jubilejnej dekadu a ze swjedźenskimi aktami nimo. Tema dźensa dale wulku rólu hraje. Njeje tuž špatne znamjo, zo přehladku drje hišće w lěće 2017, ale tydźeń po 31. okto­brje wotewrjemy.

Kak je ekspozicija natwarjena?

S. Krestin: Zaběramy so w pjeć kapitlach ze stawiznami reformacije w Choćebuzu a Delnjej Łužicy. Při tym smy reformatoriske zakładne principy sola gratia, sola fide, solus Christus a sola scriptura takrjec jako směrnicu přewzali. W poslednim wotrězku wěnujemy so dale stawiznam přijimanja reformacije.

Je aspekt přijimanja tak wuznamny?

wozjewjene w: Rozmołwa
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Wopominaja spad murje

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa stolica Berlin dopomina dźensa za na spad murje před 28 lětami. W centralnym wopomnišću při Bernauskej dróze su za wopory němskeho dźělenja swěčki zaswěćili a róže połožili. Na swjatočnosći wobdźěli so tež 140 młodostnych z Němskeje, Norwegskeje a Francoskeje. Bywša NDRska wo­jowarka za wobydlerske prawa Freya Klier je narěč dźeržała. W kapałce wujednanja na bywšim smjertnym pasmje wotmě so nutrnosć.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Přednošk zbudźa diskusije

Lětuše dalekubłanske zarjadowanje Serbskeho šulskeho towarstwa kónc oktobra w Chróšćanskej „Jednoće“ drje kubłarki a kubłarjo dźěćacych dnjowych zarjadnišćow njezabudu.

Chrósćicy (SN/MiR). Na kóncu wjacehodźinskeho zarjadowanja steješe přeco hišće prašenje, hač a kak kubłanje (Bildung) – nic woćehnjenje (Erziehung) dźěći – w žłobiku, pěstowarni a horće přichodnje rjadować. Tele prašenje a dwěle běchu w běhu přednoška prof. Malty Mienerta nastali. Z přednoškom rozestajeja so nětko w jednotliwych dźěćacych zarjadnišćach – wosebje internje mjez sobudźěłaćerjemi –, kotrež su w nošer­stwje Serbskeho šulskeho towarstwa. Wšako jewješe so hižo na zarjadowanju problem, hač móža docyła hišće po dotalnych pućach dźěći kubłać abo hač maja nošerjo kubłanišćow scyła dosć móžnosćow žadanjam wotpowědować. Malte Mienert poda přitomnym nastorki k rozrisanju.

Rozdźělne nadawki

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Jimace dóńty Breslauskich Židow

Projekt „Přećiwo zabyću“ (Wider das Vergessen)“ zaběra so z časom nacionalsocializma. Wojerowscy šulerjo podawaja so na slědy přesćěhaneho ludu Židow do susodneje Pólskeje.

Dirk Szuszies rěči jasne słowa. „Tónle film njeje lochki. Wón apeluje na waše začuća, na waše swědomje“, měni ko-režiser lěta 2016 nastateho 108 minutow dołheho filma „Wir sind Juden aus Breslau“. Na žurli Wojerowskeje Kulturneje fabriki je 55 kedźbliwych šulerjow 9. a 10. lětnika z wokolnych wyšich šulow a gymnazijow. Režiserka Karin Kaper z Berlina je film nawjerćała, kotryž słuša do projekta „Přećiwo zabyću“. Na žurli Kulturneje fabriki hladaja rozmyslowacy, šokowani a nastróženi šulerjo kaž tež wučerjo na sćěnowinu. „Dajće so wot žiwjenskeje wole tychle ludźi wodźić“, podšmórnje Dirk Szuszies. „Pokažće ciwilnu kuražu. A wukńće z toho.“

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Wot nule na sto

Druhdy je to lěpšina, zo je w Serbach wšitko tróšku mjeńše a přehladniše – na přikład serbske filmowe herbstwo. Tak słuša nětko dźesać serbskich filmow k prěnim, kotrež su we wobłuku sakskeho modeloweho projekta k zachowanju awdiowizuelneho herbstwa digitalizowali. Wužadanje bě tajke wulke, zo su so za to rozsudźili, „złotu jehličku najprjedy na serbskej kupje a hakle potom w oceanje“ pytać, kaž je to sakski ministerialny dirigent Thomas Früh formulował. Zo w serbskich filmach „złoto“ tči, tež Serbam hakle pomału swita. Za­počatk 1990tych lět běchu je hišće w garaži (!) składowali, kaž bě na sympoziju Choćebuskeho­ filmoweho festiwala słyšeć. Nawoda Serbskeho kulturneho archiwa Wito Bejmak je sej nětko předewzał, serbsku filmografiju­ a serbsku filmoteku ze­stajeć – wuwiće to wot nule na sto w běhu 25 lět takrjec. Přeju k tomu wjele wu­- spěcha! Cordula Ratajczakowa

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Kniha „Krabat“ znowa wušła

Neustadt (Łu/SN). Tele dny je kniha „Krabat abo kuzłarska šula“ wučerja a spisowaćela Kurta Gerlacha z lěta 1925 w małym nakładnistwje Edition CL w sakskim Neustadće znowa wušła. Před 92 lětami bě Drježdźanske nakładnistwo w Serbach lědma znatu prěnju beletristisku knihu wo žiwjenju a skutkowanju Krabata wudało, to rěka 25 lět po prěnim wudaću Jurja Pilka a nimale 30 lět do knihi Měrćina Nowaka-Njechorńskeho.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 09 nowembera 2017 13:00

Zbožowny remis

Wacker Nordhausen

– FC Energija Choćebuz 1:1 (1:1)

Zestawa hosći: Spahić – Starcew, Matuwila, Stein, Schlüter, Kruse, Zimmer (82. Baude), Weidlich, de Freitas (70. Gehrmann), Viteritti, Karbstein (46. Boakye)

FC Energija Choćebuz by so z Nordhausena bjezmała z prěnjej poražku sezony 2017/2018 wróćiła. Načolnik regionalneje ligi-sewjerowuchod bě po dobrym starće a spěšnych wrotach přez Maximiliana Zimmera w 13. min. wotežki pušćił a třećemu tabulki dale a wjace hrajnych podźělow přewostajił. Tež 1:1 přez Nilsa Pichinota (29.) koparjow FCE njewubudźi.

Domjacy mějachu tež w druhim połčasu šansy. W 64. min. bě José Matuwila w šěsnatce wopak do dwuboja šoł a sudnik pokaza na dypk. Młody Choćebuski wrotar Avdo Spahić pak kop Jerome Prophetera wotwobara, z čimž je Choćebužanow před prěnjej poražku hrajneje doby přelutował. Georg Zielonkowski

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND