Z wudaća: póndźela, 06 apryla 2020

Choćebuz (dpa/SN). Hospodarstwo Braniborskeje je koronakrizy dla we wulkich wuskosćach, zwěsća Industrijna a wikowanska komora (IHK) w Choćebuzu. Koronakriza so z dotal njesłyšanej spěšnosću a sylnosću na nimale wšitke wobłuki hospodarstwa wuskutkuje, rěka w minjeny pjatk wozjewjenym wuslědku naprašowanja IHK. Posudk aktualneho hospodarskeho połoženja je wot plus 44 dypkow spočatk lěta na minus 17 dypkow woteběrał. Něhdźe 650 předewzaćow z Choćebuskeho, wuchodobraniborskeho a Podstupimskeho komorneho wobwoda IHK běchu so woprašeli.

Přez hamtsce wukazane zawrjenja stej gastronomiski a wikowanski wobłuk najsylnišo potrjechenej. Industrija a twarstwo matej mjenje nadawkow. 67 procentow zawodow liči přichodne měsacy ze špatnišim hospodarskim połoženjom.

Rom (dpa/SN). Katolska pomocna organizacija Caritas warnuje před rozpřestrěćom koronawirusa tež w Africe. W chudych krajach tamnišeho kontinenta móhła chorosć covid-19 hišće wo wjele zahubniše sćěhi měć hač w dotal sylnje potrjechenych zapadnych krajach, rjekny generalny sekretar Carity Aloysius John minjeny pjatk na internetnej nowinarskej konferency. Jeho organizacija so tež starosći, zo móhli ćěkancy w mnohich kónčinach zemje wot pandemije raznje potrjecheni być. Caritas sej tuž runja bamžej Franciskusej žada, zo měli po wšěm swěće brónje mjelčeć. Nimo toho dyrbjeli sankcije přećiwo Syriskej, Libanonej a Iranej zběhnyć.

Berlin (dpa/SN). Nawoda Katolskeho instituta swj. Filipa Nerija w Berlinje Gerald Goesche chce tuchwilny zakaz Božich słužbow koronapandemije dla sudnisce přepruwować dać. Swoboda nabožiny słuša k prawam, kotrež su we wustawje zakótwjene. Zakaz kemšow koronakrizy dla je hłuboko sahacy zasah do zakładnych prawow, Goesche wčera kritizowaše. „Tohodla je so kruh přećelow našeho instituta rozsudźił prawniski puć wužiwać, a je wotpowědnu próstwu zarjadniskemu sudnistwu zapodał.“ Rěčnik sudnistwa je mjeztym wobkrućił, zo je skóržba dóšła. W běhu tydźenja chcedźa wo tym rozsudźić.

Goesche chcył pruwować dać, hač njebychu runje w dojutrownym tydźenju a k jutram zarjadowanja z hač do połsta wobdźělnikami móžne byli. Před třomi tydźenjemi tomu hišće tak bě. Tehdy běchu ličbu wobdźělnikow kaž tež wotstawk połdra metra dodźerželi.

Lěta 2004 załoženy institut swj. Filipa Nerija je zhromadźenstwo japoštołskeho žiwjenja bamžow­skeho prawa a podsteji swjatemu wótcej w Romje.

Ličba z koronawirusom natyknjenych w Němskej dale přiběra

Berlin (dpa/SN). Ličba z koronawirusom natyknjenych w Němskej je na wjace hač 100 000 přiběrała, kaž zdźěla Uniwersita Johnsa Hopkinsa w USA. Dotal je 1 575 ludźi na chorosć zemrěło, 28 700 so mjeztym wustrowiło. Wosebje wjele padow korony maja w Bayerskej a Sewjerorynsko-Westfalskej.

W Španiskej a Italskej ličba zemrětych mjeztym woteběra. W Španiskej je w běhu 24 hodźin 670 pacientow zemrěło, dźeń do toho bě jich hišće 950. W Italskej je wčera 525 ludźi zemrěło, dźeń do toho 681.

Britiska kralowna Elizabeth II. je so w historiskej narěči koronapandemije dla na krajanow wobroćiła a jich pohonjała, čas wobmjezowanjow přetrać. „Chorosć zhromadnje přewinjemy“, rjekny 93lětna monarchowka w napjeće wočakowanej telewizijnej narěči, kotruž su wčera wječor wusyłali. „Wostanjemy-li zjednoćeni a rozsudźeni, potom koronu přewinjeny“, kralowna rjekny. Nimo tradicionalnych hodownych narěčow bě to hakle štwórta tajka wot lěta 1952 amtěrowaceje kralowny.

Za mnohich wopytowarjow kaž tež za Budyski NSLDź słuša lětnje dźiwadło jako spektakl pod hołym njebjom k wjerškam lěta. A byrnjež tuchwilneje pandemije dla wiki, wustajeńcy a sportowe wubědźowanja wupadnyli resp. so přestorčili a fachowcy z toho wuchadźeli, zo tajke zarjadowanja lětsa prawdźepodobnje – hdyž scyła – bjez publikuma wotměja, je předpředań zastupnych lisćikow zaběžała. To směmy jako optimistiske runje tak kaž ambiciozne stejišćo rozumić, a dźiwadło njepłuwa wulce přećiwo prudej – tež wulke openair-festiwale na přikład swjatki w Lipsku abo kónc julija w sewjeroněmskim pustnišću dotal dale po planje postupuja. A čehodla tež nic? Dołhož z Berlina abo Drježdźan rěka, wobmjezowanje A płaći hač do B a potom raz pohladamy – wot aktualnje přiběrajcy diskutowanych „exit-strategijow“ cyle wothladajo –, je dobra nadźija na lětnju zabawu po zwučenym znajmjeńša: legitimna. Bosćan Nawka

Koronawirus ma wšědny dźeń redaktorow mjeńšinowych dźenikow, kotrež su w Europskim zjednoćenstwje dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS) zwjazane – mjez nimi su tež Serbske Nowiny – w horšći. Smy so raz wobhonili, kajka tuchwilna situacija w čłonskich dźenikach MIDAS je. Dźensa rozprawjamy wo madźarskej nowinje w Rumunskej Szabadság.

Z wutřělom z kanony zahajichu sobotu před Budyskim NSLDź předpředań za lětnje dźiwadło wo Sherlocku Holmesu. ­Zajimcy dyrbjachu sej to tónraz na livestreamje wobhladać. Přiwšěm tworješe so před kasu dołhi rynk čakacych. To pak běchu klanki z dźiwadłoweho fundusa. Online a telefonisce su hižo něhdźe 6 700 zastupnych lisćikow předali. Foto: SN/Hanka Šěnec

Kinspork (SN). Historiske kamelije w Kinsporku lětsa wosebje rjenje kćěja. Wot spočatka lěta zličichu tam hižo sta wopytowarjow, kotřiž su sej krasnu pychu wobhladali. Přisporjało je to nowy kamelijowy parfim, kotryž zajimcy předawarjam runjewon z rukow torhachu. Nowa twora njemóžeše spěšnje dosć na polcach stać.

Nowej kritiskej situaciji w kraju pak dyrbješe tež Kinsporske domizniske towarstwo wotpowědować. Wot 15. měrca je kamelijowy dom za wopytowarjow zawrjeny. Kaž předsyda domizniskeho towarstwa Peter Sonntag zdźěli, so 67lětna Doris Füssel nětko tež bjez wopytowarjow wo rostliny stara. Jej a tamnym čłonam kamelijoweje skupiny domizniskeho towarstwa by wězo wjele lubšo było, by-li sej prawje wjele ludźi kćějace rostliny wobhladać móhło. To pak drje budźe hakle klětu zaso móžno, hdyž změjemy pandemiju koronawirusa dla nadźijomnje přetratu.

Budyšin. Wotnožka Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) w Budyšinje je nowe online-poskitki wuwiła. Kóždu wutoru w aprylu (7., 14., 21. a 28.) přeproša wona stajnje wot 19 hodź na stajne blido medijoweje pedagogiki. Přistup za přizjewjenje wobsteji na internetnej stronje www.saek.de/bautzen. Dalše poskitki tam přihotuja. Krótke wuwučowanske filmy steja na Youtube-kanalu Budyskeho SAEK. Aktualnje je to mały poradnik nastupajo smartfon, webcam, kreatiwne appy, kolaboratiwne dźěłowe srědki a live-videostreaming.

Štó rysuje najlěpši komik

Jutry su kóžde lěto wosebity swjedźeń. Lětsa pak hižo čas do jutrow tajki njeje, kaž smy w Serbach zwučeni. To začuwa tež Mikowčanka Beatris Sachse.