Z wudaća: póndźela, 22 februara 2021

póndźela, 22 februara 2021 13:00

„Wobchowujemy rěč, dołhožju nałožujemy“

Z Mjezynarodnym dnjom maćeršćiny chce UNESCO kóždolětnje 21. februara „rěčnu a kulturnu wjelorakosć spě­chować“ a předewšěm „mjeńšinowym rěčam wjace kedźbnosće“ wěnować. „Rěč słuži wutworjenju identity, ­wjacerěčnosć je wuchadźišćo mjez­sobneho dorozumjenja a respekta“, w proklamaciji UNESCO k tomu rěka.

Drježdźany/Budyšin (SN/bn). Sakskej statnej ministerce za kulturu a turizm Barbarje Klepsch (CDU) bě dźeń maćeršćiny přiležnosć, wospjet „wosebity, lětstotki přesahowacy přinošk serbšćiny za kulturnu wjelorakosć we Łužicy“ wuzběhnyć. Zdobom wona podšmórny, zo je „dwurěčnosć we Łužicy cyle samozrozumliwa. Přiwšěm mamy so za to zasadźeć, zo tomu tak wostanje. Z imageowej kampanju ‚Sorbisch? Na klar.‘ sadźimy w tym zwisku jasne znamjo.“

Předsyda Domowiny Dawid Statnik pisa w oficialnym stejišću třěšneho zwjazka, zo „mamy sej na dnju maćeršćiny swoje bohatstwo wuwědomić. Rěč je začuće, je domizna a je naša identita – wšojedne hač sy Němc, Serb, Kurda abo Španičan. Jenož hdyž mamy česćownosć před rěču tamneho, změje wón česćownosć před našej rěču.“

wozjewjene w: Politika
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Zwjazk: Mobilitu zaso zmóžnić

Berlin (dpa/SN). Zwjazk pućowanskich běrowow a zarjadowarjow (DRV) je plan za nowostart po koronapandemiji předpołožił. DRV z toho wuchadźa, zo dyrbja ludźo najebać šćěpiwo hišće wjele lět z koronawirusom žiwi być. „W srjedźišću politiskich rozmyslowanjow dyrbjeli tuž strategije stać, z kotrymiž hodźeli so wobmjezowanja swobody zamołwiće zběhnyć a mjezynarodna mobilita poněčim zaso zmóžnić“, rjekny prezident DRV Norbert Fiebig. Najwažniše su po jeho słowach šćěpjenja a testy pućowacych.

Korona pohonja digitalizaciju

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je sej wěsta, zo koronakriza digitalizaciju Němskeje dale pohonja. W internetnym poselstwje skedźbni wona na digitalnu wučbu dźěći a młodostnych, na onlinowy studij a widejowe konferency w powołanskim žiwjenju. „To wšo bu w krizy zrodźene a dawa nam sylny impuls.“ Angela Merkel chcyše dźensa w internetnej diskusiji z fachowcami wo digitalizaciji rěčeć.

Woelki zmylki přiznał

wozjewjene w: Politika

Z wulkim wjeselom, z wulkim přesłapjenjom abo z měšeńcu wobeju su so najlěpše biatletki/najlěpši biatleća swěta wčera abo hakle dźensa z Juliskich Alpow w Słowjenskej na dompuć nastajili. Wot 10. februara hač do wčerawšeje njedźele wotměchu so swětowe mišterstwa (WM) biatlona w Pokljuce.

wozjewjene w: Sport
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Lětsa nimale žana gripa

W Budyskim w Zhorjelskim wokrjesu dotal jara mało schorjenjow

Budyšin/Zhorjelc (SN/bn/JaW). Koronawirus a jeho sćěhi su předewšěm w zymje prawidłownje grasěrowacu epidemiju do pozadka stajili. Po Roberta Kochowym instituće so lěto wob lěto přerěznje něhdźe 250 000 wobydlerjow Němskeje z jednym z něhdźe tysac gripu wuskutkowacymi wirami natykuje. Fachowcy pak z toho wuchadźeja, zo je njewotkryta cyfra wo wjele wjetša a trochuja, zo kóždu „sezonu“ něhdźe 25 000 ludźi influency dla zemrěje.

wozjewjene w: Lokalka
Cyły dom přesadźili su wčera w San Franciscu. Viktorianski twar z lěta 1882 steji nětko šěsć blokow dale. Na městnje, hdźež stara wila dotal steješe, chcedźa wjaceswójbne domy natwarić. Po informacijach nawody spektakularneho projekta płaćeše přećah 400 000 dolarow, dokelž dyrbjachu latarnje, parkowanske awtomaty a zastaranske syće přepołožić. Foto: dpa/Noah Berger

wozjewjene w: Politika
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Komunam wjele přicpěwaja

Gmejna Njeswačidło chce so po terminjach měć a nadawki spjelnić

Njeswačidło (JK/SN). Njejsu to jeničce sakske komuny, ale wšitke po cyłej Němskej bědźa so z wotličenjom minjenych lět po nowym systemje dopik, někotre samo hišće ze zahajenskej bilancu k 1. januarej 2013, kotruž maja po zakonju nastajić. Tež Njeswačanski gmejnski zarjad je sej předewzał, swoje nadawki k postajenym terminam spjelnić a njelubowane financne rozprawy a bilancy sčasom předpołožić. Kónclětne wotličenje Njeswačanskeje gmejny za 2013 hakle w běhu 1. kwartala hotowe. Po tym zo su zahajensku bilancu dokónčili, steji na planje, kónclětne wotličenja wot lěta 2013 hač do 2019 zaměrnje zhotowić. To cyłu chwilu traje, wšako ma dokładne być a před krutym wóčkom oficialneho pruwowarja wobstać.

wozjewjene w: Lokalka
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Jubilejne lěto za židow

Düsseldorf (B/SN) W Němskej mamy mjeztym 1 700 lět židowske žiwjenje. Najstarše tudyše pisomne žórło pochadźa z lěta 321 wot kejžora Konstantina. Předsyda nošerskeho towarstwa jubilejneho lěta Matthias Schreiber wupraji so w interviewje z katholisch.de k židowskim korjenjam křesćanstwa, k antisemitizmej w Němskej a k zamołwitosći křesćanskich cyrkwjow napřećo židowskim sobučłowjekam. Schreiber je ewangelski farar a dźěła dźensa jako cyrkwinski a nabožinski społnomócnjeny w statnej kencliji w Düsseldorfje.

Na „dróhu smjerće“ njezabyć

Bonn (B/SN). Zastupjerjo katolskeho kubłanskeho skutka su na swětowym dnju židowstwa a křesćanstwa wopory nacionalsocializma wopominali a k stražliwosći a čłowjeskosći namołwjeli. Tak napominaše bamž Franciskus we wosebitym poselstwje, zo njeměłoj so tajka hida a namóc kaž w času holocausta hižo wo­spjetować. „Wobhladajće sej, kak běchu tehdy započeli dróhu smjerće, ničenja a brutality twarić.“ Křesćenjo měli sej přeco znowa wuwědomjeć, zo je so Jězus jako žid narodźił a jako žid na křižu wudychał.

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Mjeńšina Němcow wojuje wo dwurěčne tafle

Opole (SN). Młodźinski zwjazk Němskeje mjeńšiny w Pólskej (BJDM) je akciju „W Pólskej doma“ zahajił, z kotrejž chcedźa so skutkownje za zachowanje dwurěčnych wjesnych taflow w mjeńšinowej kónčinje zasadźeć. We wobłuku iniciatiwy zwjazk BJDM mjeńšinowe organizacije druhich krajow Europy namołwja, fota dwurěčnych wjesnych taflow do interneta stajić a po tym puću němskej mjeńšinje pomhać. Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšin projekt podpěruje a mjeńšinowe organizacije k sobudźěłu pohonja.

Akcija němskeje mjeńšiny je wotmołwa na pólskeho zapósłanca Janusza ­Kowalskeho, kiž bě dwurěčne tafle na dwórnišćach w Opolu do prašenja stajał. Zapósłanc knježaceje narodnokonserwatiwneje strony Prawo a sprawnosć bě naprašowanje na ministerstwo za infrastrukturu wozjewił. W njej na to skedźbnja, zo připrawjenje tajkich taflow zakonje rani a zo dyrbjeli dwurěčne tafle tuž zaso wotstronić, dokelž Pólsku po jeho měnjenju wohrožeja. Kowalski twjerdźi, zo su tafle ilegalnje připrawjene.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Testuja personal dźěćacych domow

Drježdźany (dpa/SN). Dźěćace přebywanišća Sakskeje dóstanu tutón tydźeń darmotne spěšnotesty na koronawirus. Nošerjo přebywanišćow maja přistajenych jónu wob tydźeń wot kubłaneho personala testować dać, doniž njeje dosć kmanych sebjetestow k dispoziciji. To je kultusowe ministerstwo minjeny pjatk připowědźiło. „Z prawidłownymi testami chcemy infekcije bjez symptomow spó­znać a rjećazy infekcijow přetorhnyć, štož je wažny přinošk za škit personala, dźěći a staršich před infekcijemi“, zdźěli sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU). Při testowanskich nastrojach njejedna so wo tuchwilu wjele diskutowane sebjetesty, kotrež njejsu hišće w dosahacej měrje k dispoziciji. Tuž chcedźa přichodne tydźenje z dotal znatymi testami přemosćić, minister rjekny. Za to ma kubłany personal sliny z nosa brać, a wuslědk ma w běhu 15 mjeńšin předležeć. Zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (CDU) bě přilubił, zo maja sebjetesty za kóždeho hišće w měrcu w dosahacej měrje předležeć.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 22 februara 2021 13:00

Wučerjow tola prjedy šćěpić

W dźesać dalšich zwjazkowych krajach wotewru zakładne šule a pěstowarnje

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za kubłanje Anja Karliczek wita, zo su nětko dalše zakładne šule we wjacorych zwjazkowych krajach wotewrjene. „Je derje, zo šule zaso z wučbu započinaja“, rjekny wona powěsćerni dpa. „Prezencnu wučbu njemóžeš z ničim narunać.“ Politikarka CDU namołwješe, ze wšitkimi móžnymi srědkami rozšěrjenju koronawirusa zadźěwać, zo móhli šulsku wučbu tež přichodne tydźenje dale wjesć. Najnowše wuwiće infekcijow žada sej najwjetšu kedźbnosć, Karliczek wu­zběhny, pokazujo zdobom na „strach rozpřestrěća wirusowych mutacijow. Tón ma so w šulskej wučbje wobkedźbować.“ Ministerka pak je sej wěsta, zo zwjazkowe kraje při rozsudźe nastupajo wote­wrjenje šulow na to dźiwaja.

wozjewjene w: Politika

słowo lěta 2020

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND