Slědźi wo serbskim filmje

póndźela, 23. nowembera 2020 spisane wot:

Kak předstajeja so etniske mjeńšiny w filmje? To je tema noweho, tři lěta trajaceho projekta na Serbskim instituće, z kotrymž so Denise Schallenkammerowa wotsrjedź awgusta zaběra. ­Cordula ­Ratajczakowa je so ze 27lětnej žonu, ­kotraž chce doktorske dźěło wo ma­ćiznje pisać, rozmołwjała.

Kak je projekt nastał?

D. Schallenkammerowa: W swojim masterskim dźěle sym so hižo z tematiku rozestajała, a to na přikładźe indigeneho ludu Māori w Nowoseelandskej. Mój mentor dr. Andy Räda z Instituta za medijowe slědźenje na Uniwersiće Rostock bě wo NDRskim filmje promowował, zaběrajo so w tym wobłuku tež ze serbskim filmom, a měješe loni slědźerski stipendiat na Serbskim instituće. A tak je ideja za doktorske dźěło nastała.

Wo čo w nim dźe?

Trenar Lottner sej wšo hinak předstaja

wutora, 17. nowembera 2020 spisane wot:

Nowy trenar – nowe zbožo? Pola FC Energije Choćebuz hišće nic. Na čim ­runje klaca a kak sej Dirk Lottner swoje mustwo předstaja, je wón Georgej ­Zielonkowskemu w rozmołwje ­přeradźił.

Knježe Lottnero, pohladamy na dotal poslednju hru w Stadionje přećelstwa. Tam sće přećiwo mustwu FSV Luckenwalde ­jenož 1:1 hrali. To bě chětro zbožowny dypk. Što k partiji měniće?

D. Lottner: Hra njeje derje běžała, ­a smy přećiwnika stajnje zaso k šansam přeprosyli. Je prosće na wšěm pobrachowało, čehoždla móžemy z dypkom hišće derje žiwi być.

Kak přesłapjeny sće z prěnimi tydźenjemi w Choćebuzu? Sće zawěsće z wjac dypkami ličił, abo?

D. Lottner: Přesłapjeny njejsym. Mi pak je napadnyło, zo pod mojej režiju hišće ženje přez cyły čas hrajersce lěpše mustwo njeběchmy. Sym na přikład wočakował, zo po dobyću w Jenje z wjac sebjewědomjom do hry přećiwo Luckenwaldej dźemy a zo to tež na kopanišću pokazamy.

Bě zetkanje na 13. hrajnym dnju zaso krok wróćo?

Za wirtuelnym blidom so zetkać

štwórtk, 12. nowembera 2020 spisane wot:

Přihoty za lětušu online-schadźowanku běža, a internetna strona wabi za zarjadowanje 21. nowembra. Cordula Rataj­czakowa je so z čłonom přihotowanskeho teama a nawodu Budyskeje wotnožki Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) Michałom Cyžom rozmołwjała.

Što wšo na internetnej stronje www.schadzowanka.de planujeće?

Schadźowanka 2020 eksperiment

wutora, 10. nowembera 2020 spisane wot:

Lětušu mjeztym 146. schadźowanku chcedźa organizatorojo digitalnje pře­wjesć­. Cordula Ratajczakowa je so ze zamołwitej ze stron Załožby za serbski lud Janu Pětrowej rozmołwjała.

Nimale wšitke zarjadowanja su w nowem­brje wosebitych postajenjow korony dla wotprajene, čehodla nic schadźowanka?

J. Pětrowa: Smy sej wot spočatka lětušeho planowanja prajili, zo schadźowanku njewotprajimy a zo chcemy ju na kóždy pad přewjesć. W kotrej formje, bě wote­wrjene. W lěću smy z toho wuchadźeli, zo móžemy ju normalnje w Budyskej „Krónje“ wotměć. Jako so pandemija dale rozšěrješe, smy na septemberskim zetkanju rozsudźili, zo je tež digitalna forma móžna. Wuspytamy tuž nětko digitalnu schadźowanku zarjadować, štož je wězo eksperiment. Mamy předstawy, hač pak so nam woprawdźe poradźa, njemóžu rjec. Fakt je, zo wšitcy wobdźěleni jara aktiwnje na pospyće dźěłaja.

Chceće tež interakciju mjez ludźimi zaručić?

Na serbske herbstwo mjenow hordy być

póndźela, 09. nowembera 2020 spisane wot:

Wo tuchwilnym stawje a perspektiwach sorabistiskeje mjenowědy slědźi ­tuchwi­lu dr. Kito Kśižank w Serbskim insti­tuće. Z wědomostnikom, kiž je wje­­le lět w Leibnizowym instituće ­za hi­storiju a kulturu wuchodneje Eu­ropy dźěłał, je so Cordula Ratajcza­kowa rozmołwjała.

Kak je projekt nastał?

K. Kśižank: Hižo dawno je ćežišćo rěče­spyta w instituće, serbske herbstwo digi­talnje spřistupnjeć – internetny portal dolnoserbski.de drje je za to najznaćiši přikład. Při tym su mjeztym tež mno­hotne serbske swójske mjena do fokusa přišli. Před lětom su so mje prašeli, hač móhł při tym sobu skutkować. Bě wulke zbožo, zo běch krótko po tym bjezdźěłny, a tak móžu nětko na serbskej mjeno­wě­dźe sobu dźěłać. A to wotpowěduje tomu, štož sym přeco hižo činić chcył.

Sće tež sorabistiku studował, rěčiće a pi­saće delnjoserbsce, mjez druhim za Rozhlad – čehodla Was serbska rěč zajimuje?

„Nimam to za logiske“

pjatk, 30. oktobera 2020 spisane wot:

Tež dźiwadła dyrbja w zwisku z na­pra­wami k škitej přećiwo koronawirusej cyły nowember zawrjene wostać. Cordula Ratajczakowa je so z intendantom Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Lutzom Hillmannom rozmołwjała.

Što bě Waša prěnja myslička, zhoniwši, zo maće znowa začinić?

L. Hillmann: Sprawnje prajene njejsym to wěrił. Hladajo na naše nazho­njenja płaći runje napřećiwk, mjenujcy, zo słušeja městna w dźiwadle k najwě­sćišim zjawnym městnam, njejsym to wočakował. A nimam to tež za logiske. Mjeztym je znate – to su při wuslědźenju pućow infekcijow zwěsćili – zo so naj­wjace ludźi w priwatnej wokolinje natyknu, najmjenje abo nimale nichtó w dźiwadle. Aktualne naprawy woznamjenjenja, zo ludźi z toho městna, hdźež su najwěsćiši, wućěrja a někal pósćelu, hdźež wěsći njejsu. Hač to k haćenju pandemije přinošuje, na tym dwěluju. To dyrbi mi najprjedy raz něchtó rozkłasć.

Budźe srjedu premjera dźiwadłoweho krucha za dźěći „Čmjeła Hana chce do dowola lećeć“ w Ralbičanskej pěstowarni?

Jubilej woswjeća z bjesadu

pjatk, 30. oktobera 2020 spisane wot:

Wot lěta 2015 nawjeduje Milan Funka w lěće 1993 znowa załoženy Serbski Sokoł­. Alfons Wićaz je so z nim roz­mołwjał.

Kak pěstujeće tradiciju bywšeho Serb­skeho Sokoła?

M. Funka: Serbski Sokoł ma 100lětnu tradiciju. Kóždy młody Serb měł knihu „Serbski Sokoł“ čitać, zo by dohlad do sokołskeho hibanja dóstał. Tradicije mó­žemy jenož z našimi aktiwitami a stawi­zniskej wědu dale wjesć. Wažna tradicija su naše kóždolětne wolejbulowe a ko­parske turněry starych knjezow. Wobaj stej lětsa koronapandemije dla wupadnyłoj. Tradicije pak su tež sportowe wuspěchi w našich jednotkach na wsach.

Tehdyši sportowy poskitk bě chětro šěroki. Móžeće tež jón dale skićić?

M. Funka: Nimo wolejbula a kopańcy ma skupina Sokoł Budyšin, kotraž na­šemu zwjazkej přisłuša, tež žónsku gymnastisku. Budyscy Sokoljo organizuja toho­runja pućowanja. Zdobom mamy w Sokole dobrych běharjow a triatletow, kotřiž so tež zwonka Łužicy na wubědźowanjach wobdźěleja.

Wobdźěliće so na projektach a wukubłujeće tež wašich čłonow?

Knihownja tež wječor přistupna

štwórtk, 29. oktobera 2020 spisane wot:

Kamjenc dóstanje wot Kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnjo Šleska za Lessingowu biblioteku přidatnje 16 158 eurow. Měrćin Weclich je so wo tym z jeje wjednicu Marion Kutter rozmołwjał.

Za čo spěchowanske pjenjezy trjebaće?

M. Kutter: Dźe wo našu nowu biblioteku. Tuta ma so přichodnje do nowo nasta­waceho Lessingoweho gymnazija na Wuchodnej dróze zaměstnić. K tomu natwarja přitwar, do kotrehož ma w přizemju měšćanska knihownja zaćahnyć.

Budźe to separatny wotdźěl?

M. Kutter: Agěrujemy jako samostatne zarjadnišćo a změjemy tež wosebity zachod. Nimo našich zamołwitosćow jako­ měšćanska biblioteka přewzamy nadaw­ki jako šulska biblioteka. Nic jenož za Lessingowy gymnazij, ale tež za druhe kubłanišća města a zwonka njeho. Přećah je klětu kónc lěta planowany. Nowa­ biblioteka budźe něhdźe 900 kwadratnych metrow wulka.

Kamjenska biblioteka budźe „wotewrjena biblioteka“. Što to rěka a je město za to přidatne spěchowanske pjenjezy dóstało?

Nadawki jeno zhromadnje zmištrujemy

srjeda, 21. oktobera 2020 spisane wot:

W Slepjanskej gmejnje wola 1. nowembra noweho wjesnjanostu, dokelž so dotalny, Reinhard Bork, z 69 lětami ­na wuměnk poda. Jedyn z dweju kandidatow za tele zastojnstwo je 55lětny Jörg Funda (CDU), kiž skutkuje tuchwilu jako hamtski rjadowar. Andreas ­Kirschke je so z nim rozmołwjał.

Čehodla chceće so z wjesnjanostu stać? Što was motiwuje?

J. Funda: Sym přeswědčeny, zo móžu ze swojimi nazhonjenjemi jako přede­wzaćel a w zarjadnistwje kaž tež ze swojej zahoritosću za našu domiznu za ludźi něšto wuskutkować. Mje motiwuje, ludźi hromadźe přinjesć a nic polarizować. Přichodne nadawki móžemy jenož zhromadnje zmištrować.

Kotre nazhonjenja sobu přinjeseće?

Pjenjezy zmysłapołnje zasadźeć

wutora, 20. oktobera 2020 spisane wot:

W Slepjanskej gmejnje wola 1. nowembra noweho wjesnjanostu, dokelž so dotalny, Reinhard Bork, z 69 lětami ­na wuměnk poda. Jedyn z dweju kandidatow za tele zastojnstwo je 44lětny Mathias Lampe (AfD). Wot lěta 2001 bydli wón jako samowukubłacy nan ­ze swojim 17lětnym synom w Slepom. Wón je ćěsliski mišter, nawoda Slepjanskeho hońtwjerskeho drustwa a čłon pruwowanskeje komisije za ćěsliskich mištrow Choćebuskeje rjemjeslniskeje komory. Andreas Kirschke je so z nim rozmołwjał.

Čehodla chceće so z wjesnjanostu stać? Što was motiwuje?

M. Lampe: Mje motiwujetej krute přeswědčenje a sylna wola so aktiwnje za wobydlerjow zasadźować. Posylnił je mje při tym wuběrny wuslědk při komunalnych wólbach w meji 2019. Sym tehdy najwjace přihłosowanja wobydlerjow Slepoho dóstał.

Kotre nazhonjenja sobu přinjeseće?

M. Lampe: Hižo do swojeje kandidatury za gmejnsku radu sym kóždu składnosć wužił a so w prašenjach komunalneje politiki informował. Podpěrował je mje při tym komunalnopolitiski rěčnik frakcije AfD w Sakskim krajnym sejmje Ivo Teichmann.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND